Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.01.1931, Blaðsíða 5

Náttúrufræðingurinn - 01.01.1931, Blaðsíða 5
s um en þetta. SíSar hefir hann rannsakaS hveri og laugar bæSi í EyjafirSi, á Reykjanesskaga og Reykjum í Ölfusi, en eigi haft tíma til að prófa heliummagn hveraloftsins, og eigi heldur haft nauðsynleg tæki til þess hér í Reykjavík. Nú virSist rík ástæSa til þess, aS slíkar rannsóknir verSi hafnar á heitum uppsprettum hér á landi Og fengin vissa um þaS, hve mik- iS sé af helium í þeim og hvort tiltækilegt muni vera aS vinna þaS meS hagnaSi. Samkvæmt rannsóknum Þorkels er radon aS finna í hveralofti flestra vatnshvera hér á landi. Eins og áSur er sagt geislar þaS frá alfageislum og myndar helium, eins og radium, en geislamagn þess varir skamma stund, tapast að helmingi á tæpum fjórum sólar- hringum, í sta'ð þess aS radium missir helming af geislamagni sínu á 1700 árum. RadoniS er loftteg- und, er fljótt hverfur úr hveravatn- inu. Úr því að radoniS er myndaS af radium, sem hefir geislaS frá sér alfageislum og myndaS helium, mun margur spyrja hvort eigi muni vera radium hér í jörS'u þar sem uppsprettur meS radoni koma frá. Telja má víst aS svo sé, en þar eS uppsprettuvatniS getur hafa seitlaS Ianga leiS í jörSunni áSur en þaS hefir náð upprás, er eigi f rekar von til aS þaS sé á sjálf- um hverastöSvunum en annars- staSar. AS minsta kosti hefir ekki enn fundist radium í hveravatni hér á landi eSa í hveraleir, sem rannsakaSur hefir veriS. Erlendis hafa menn fundiS svo- lítinn vott af radium í algengum bergtegundum. Þær rannsóknir hafa leitt í ljós, aS miklu minna væri af radium í molabergi (sandi og leirsteini) heldur en í gosbergi, og aS meira sé af því i granit en basalti, en þó mest í liparíti og skyldum bergteg- undum, sem storknaS hafa ofan- jarSar. Eldgosin í nágrenni Heklu 1913. —o— Eldgos þessi voru siðustu eld- gosin sem orÖið hafa á jarÖelda- svæði Heklu og einustu gosin þar á þessari öld. AÖfaranótt 25. apríls 1913 vökn- uðu menn í nágrannasveitum Heklu við landskjálfta allsnarpa, er héldust öSru hvoru frá kl. 3 til 5 um nóttina. Landskjálftarnir gerðu ekki tjón á húsum þar eystra. Þó varð þeirra vart alla leið til Reykja- vikur. Um kl. 6 um morguninn, þegar birta tók af degi, sást úr bygSum ferlegur svartur gosmókk- ur yfir f jöllunum austur af Heklu. Kl. 4 síðdegis byrjuðu einnig gos jlangt inni í óbygðum norðaustur af ^Hehlu. Sáu menn þar marga gos- ,,,mekki í röð og töldu víst að þar

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.