Fálkinn - 22.04.1933, Blaðsíða 11

FÁLKINN
11
Yngstu lesendurnir
Vinur í úlfsgæru.
Við crum vön þvi aÖ kalla iill
villu dýrin í eyöimörkinni og frum-
skóguinun óvini okkar, sjerstaklega
jiaii sem eru af kattarkyninu. Og
]»etla er engin furða, þvi a'ð við
lnifinn Jieyrt svo margar sögur af
]>vi hvernig l. (I. tígrisdýrin tæta
menn í sundur lifandi og jeta þá.
I>að veitir ekki af að hafa gætur á,
þegar maður kennir innan um svo-
leiðis dýr eða á þær slóðir, sem
þau hafast við á, því að þar eru
allstaðar hættur.
En þó er það rangt, að kalla öll
þessi dýr óvini sina, því að meðal
þeirra eru — og þó undarlegt megi
virðast meðal þeirra blóðþyrstustu
__ dýr, sem er vinur mannanna,
þegar öllu er á botninn hvolft. Það
eru til margar sögur, sem sanna
þetta. Þessi leynilegi vinur mann-
anna heitir púma, einskonar fjalla-
ljón sem á heima i Suður-Ameríku,
og seftii þið sjáið myndir af hjerna.
I>að eru margar sannanir lil fyrir
því, að púman, sem er grimmúðugt
og vilt dýr og' hikar ekki við að
ráðast á dýr sem eru henni stærri
og sterkari, ber hlýjan hug til
mannanna.
Þannig segja veiðimenn, að púm-
an ráðist aldrei á menn, og maður
sem var einn á ferð hefir sagt sögu
af því, er haiin lagðist undir klett
E! að sofa og vaknaði óttasleginn
við að tivær púmur voru komnar
rjelt að honum. Honum datt ekki
annað i liug en að þær mundu ráð-
ast á sig, en i stað þess að gera
þelta fóru þær að leika sjer rjetl
hjá honum, eins og tveir skemlileg-
ir kellingar og fóru svo loks a hurt,
án ]iess að háfa renl girndarauga
til hans.
En það er meira en svo, að púm-
an ráðist ekki á fólk því að hún.
ver sig ekki einu sinni þegar menn
ráðast á' hana. Og meira að segja
er luin reiðubúin lil að hjálpa
mönnum, ef þeir lenda i hættu og
á þá er ráðist.
Það er lil falleg saga um unga
stúlku, sem brotið hafði gegn lög-
um og siðum þjóðfjelags síns og til
refsingar fyrir þetta var hún fjötr-
uð við trje úti i skógi, svo að villi-
dýrin rifi liana í sig. En þegar þau
fóru að nálgast kom alt í einu stór
púma fram á sjónarsviðið og varði
stúlkuna fyrir hinum villidýrunum.
Hjer. á myndinni sjáið þið stúlkuna
varnarlausa og' púmuna rjett hjá,
en í fjarska sjást tveir bróðþyrstir
jagúarar, sem ekki þóra að ráðast á
stúlkuna vegna þess að púman vér
hana.
En þó að púman sje syona vin-
veitt manninum er hún íiið mesla
óargadýr í skiftum sínum við önn-
ur dýr. í árásuin sínum á dýrin
er hún líkust því sem valurinn er
í fuglaríkinu. Hún hnitmiðar á hráð
sina og drepur hana með einu ein-
asta höggi.
Jafnvel þó að henni lendi sam-
an við jagúarinn hefir hún i fullii
Irje. A myndinni sjerðu púmu, sem
þ.vkist svo viss um sigur, að hún
þorir að ráðast á jagúar til þess að
taka af honum bráðina, sem hann
hefir náð i handa sjálfum sjer.
Eins og kunnugt er eru villidýrin
aldrei eins sterk og grimm eins og
þegar þau eru að rífa i sig bráð
sína. Þau vilja hafa matfrið og
laka óstint upp.þegar einhver ger-
ist svo djarfur, að ónáða þau þá,
ekki sist ef erindið er það, að ræna
þau matnum. Reyndu hara að taka
kjötbein frá hundi, sem er að nag;i
það. Ætli hann fitji ekki upp á
trýnið eða jafnvel glefsi í þig, ]»)>
hann sje meinlaus að eðlisfari.
llvergi hriedd.
Mema það sje hundurinn þinh, sem
vil) allt fyrir þig gera — jafnvel
að eftirláta þjer beinið sitt.
Hestarnir eru ákaflega hræddir
við púmuna. Enda er það því lík-
ast, að henni þyki ekkert kjöt eins
gotl og hrossakjöt og því vita hest-
arnir á hverju þeir eiga von þegar
þeir sjá þessa stóru grimmu ketti.
Það er álitið að púman hafi útrýml
villihestum á stórum landsvæðum i
Suður-Ameríku, svo að það gerir
enginn hygginn maður að ala upp
hross, þar sem púman heldur sig.
En vinátta púmunnar til manns-
ins er svo einkennilegt fyrirhrigði,
að menn hafa tíðum varpað frani
þessari spurningu: — Al' hverju
stafar þessi vinátta villidýrsins?
Þeirri spurningu verður ekki svar-
að. En sumir hafa getið sjer þess
til, að púman hafi verið i fyrnd-
inni — eins og' kötturinn nú hjá
okluir — húsdýr hjá gömlum og nú
útdauðum þjóðflokkum, sem í forn-
eskj.ii hygðu hinar frægu steinhallir,
sem víða sjást rústir af i Suðúr-
Ameríku. Þessir þjóðflokkar hafa
verið á háu menningarstigi en hafa
liðið undir lok þegar aðrir kyn-
stofnar fluttust inn í landið. Hver
veit nema ]iessi dýr hafi tekið a'ð
erfðum, lið eftir lið, hollustu sina
lil mannanna?
Tóta fnenlca.
Dótíir
dvergkonungsins.
Flestir halda víst að dvcrgarnir
sjeu Ijótir og litlir menn, sem lifi
niðri i jörðinni og ]»oli ekki dags-
Ijósið. — ,Iá, það er að vísu rjett,
l»að eru sumir dvergar svona, en
það eru líka aðrir, sem eru mjög
fallegi r, og fallegust var dóitir
dvergakonungsins, Blanca kóngs-
dóttir.
Hún var svo lagleg, að þrír vold-
ugir konungar urðu ástfangnir af
henni og vildu fá hana fyrir drotn-
ingu, og þeir fóru til föður henn-
ar og báðu hennar.
„Blanca verður að velja sjálf“,
sagði dvergkongurinn, og svo kom
dóttir hans inn.
„Jeg vil engan af þessum þrcmur
konungum““, sagði hún. „Sá fyrsli
er vondur við hestinn sinn, og í
gær sá jeg hann sparka í hund,
sem kom hlaupandi, — og sá, sem
er ekki góður við skepnur, er ekki
heldur góður við menn. Þann næsta
vil jeg ekki heldur, þvi að hann
hugsar aðeins um alt gullið, sem
jeg á; liann ætlar að fela það, eins
og hann hefir falið alt það sem
hann hefir fengið hingað til, —
hann gefur fátæklingum aldrei öl-
musu, hjarta hans er hart. Og þann
þriðja vil j-g ekki, því að hann á
|)egar brúði, sem syrgir, af því að
hann hefir svikið hana, lil þess
að vinna mig.“
Þeir urðu að fara burtu, en þejr
urðu mjög reiðir, og þeir hótuðu
að koma aftur með mikið herlið
og taka kóngsdótturina til fanga.
Til þess að varna því, Ijet dverga-
kóngurinn byggja stóra höll neðan
jarðar handa dóttur sinni, og' þar
varð hún að búa. Enginn gat kom-
ist þangað nema sá sem hafði gull-
örina; hún vísaði leiðina alveg að
hallarhliðinu, en enginn komst inn
um það, nema hann hefði gulllyk-
ilinn, sem opnaði öll hlið. Dverga-
konungurinn geymdi gullörina og
gulllykilinn mjög vel, og það hafði
ekkert að þýða, þótt menn leituðu,
því að þeir fundu aldrei hlutina.
Xú hjó i landi þar hjá mjög fá-
tækur konungssönúr, en hann var
góður og laglegur, og hann hafði
oft sjeð dóttur dvergkonungsins.
„Enginn önnur en hún á að
verða drottning mín“, sagði hann,
en svo þegar hann hugsaði um, hve
tatækur hann var, og hve margir
voldugir konungar báðu hennar,
varð. hann mjög hryggur.
Dag nokkurn gekk hann út i skóg-
inn; þá liitti hann dverg sem drösl-
aðist með þungan kassa.
„Vesalings maður, þú getur ekki
borið svona þunga byrði", sagði
hinn góðhjartaði kóngssonur; hann
lyfti kassanum á sínar eigin herðar.
„Segðu mjer hvert jeg á að bera
kassann, þá skal jeg gjarnan hjálpa
þjer, gamli maður“.
Dvergurinn leit upp glaður og
undrandi.
„Það er löng' leið, og svona finn
ungur maður getur vist ekki horið
kassann minn“, 'sagði hann.
Prinsinn hló og sagði honum að
vísa sjer bara leiðina, þá skyldi
hann sjá til. Þegar þeir Jcömust
loksins langt, langt inn i skóginn,
sagði dvergurinn.
„Hjerna á að grafa holu, sém
hægt er að láta kassann í.“
Hann fór að grafa, en hann álli
vo bágt með það, og jörðin var
svo liörð og grýtt, að prinsinn sagði:
„Eáttu mig heldur grafa, jeg get
það vlst betur.“
Svo gróf hann, og það var mjög
erl'itt verlc, því að dvergurinn hjell
altaf áíram að secia: „Dýpra enn,
dýpra enn.“ En loksins varð hann
t»ó ánægður og prinsinn ljet kass-
oían í gryfjuna.
Púman sem „verndarengill“.