Fréttablaðið - 29.10.2009, Qupperneq 16

16 29. október 2009 FIMMTUDAGUR
nær og fjær
„ORÐRÉTT“
„Það er bara ekkert að frétta,“ segir
Dagný Jónsdóttir, íslenskufræðingur
og fyrrverandi alþingismaður
Framsóknarflokksins. „Dóttir
mín var að byrja á leikskóla
þannig að ég er bara ein
að dúlla mér heima,“ segir
hún. Dagný lauk BA-gráðu
í íslensku í fyrra. „Og er ekki
alveg búin að ákveða mig
hvað ég ætla að verða þegar
ég verð stór.“ Ritgerðin hennar
fjallaði um réttarstöðu íslensk-
unnar hér á landi. „Hún er
ekki mikil. Það stendur
alltaf til að setja inn
í stjórnarskrá að
íslenskan sé
þjóðtungan
en það hefur ekki verið gert. Við stöndum mjög
aftarlega á merinni í þessum málum miðað
við önnur lönd.“
Nú er Dagný í atvinnuleit. „Þetta eru
nú ekkert voðalega skemmtilegir tímar
til að leita sér að góðri vinnu. En ég er
mjög þolinmóð. Ég tók mér bara mjög
langt og gott fæðingarorlof og sé ekki
eftir því. En þetta eru mikil viðbrigði
þótt þetta sé ljúft í smá tíma.“
Dagný tekur ekki lengur formlegan þátt
í stjórnmálastarfi, þótt hún hafi undanfar-
in tvö ár tekið þátt í nefndarstarfi hér og
þar. „Er ekki fínt að taka sér pásu frá
því á þessum tíma? Ég er ekki viss
um að það sé svo gefandi um
þessar mundir – þegar fólk
hefur engar lausnir,“
segir Dagný Jónsdóttir.
HVAÐ ER AÐ FRÉTTA? DAGNÝ JÓNSDÓTTIR, FYRRVERANDI ALÞINGISMAÐUR
Viðbrigði að vera í atvinnuleit
■ Gerviefnið nælon
(nylon) er eitt
algengasta gerviefni
í fatnaði og og öðru
taui í heiminum.
Það var fyrst búið
til 28. febrúar árið
1935 af bandaríska
lífefnafræðingnum Wallace
Carothers. Efnið var fyrst notað
í hagnýtum tilgangi árið 1938
í tannbursta, en tveimur árum
síðar var það notað til að búa
til sokkabuxur. Upphaflega átti
efnið að heita „No-Run“, sem
merkti að það gæti ekki raknað
upp. Efnið bar hins vegar ekki
nafnið með nógu mikilli rentu
og því breytti Carothers nafninu
í nylon.
NÆLONEFNIÐ
ÁTTI AÐ HEITA NO-RUN
Guðjón Ragnar Jónasson,
íslenskukennari í Austur-
bæjarskóla, segir mikil-
vægt að efla orðaforða
barna. Hann hefur samið
bókina Í bóli bjarnar til
að nota í lifandi og áhuga-
verðri íslenskukennslu.
„Nemendur mínir í Austurbæjar-
skóla hjálpuðu mér með sögusvið
bókarinnar,“ segir Guðjón Ragn-
ar Jónasson íslenskukennari um
bókina Í bóli bjarnar. Hún segir
frá pólska drengnum Tómasi sem
sest að á Íslandi ásamt móður sinni.
Mæðginin festa rætur í Gríms-
ey þar sem Tómas lendir í ýmsum
ævintýrum. „Ég dvaldi einnig í
Grímsey um tíma og var tekið þar
opnum örmum og fékk mikinn inn-
blástur þar.“
Að sögn Guðjóns er mál- og les-
skilningur íslenskra barna ekki
mjög góður og langaði hann til
þess að skrifa kennslubók sem
hægt væri að nota til að efla hann.
„Íslenskukennsla hjá börnum sem
hafa annað móðurmál en íslensku
opnaði augu mín fyrir því hversu
mikilvægt það er að efla orða-
forða barna. En það á ekki bara
við um nýbúa, les- og málskilning-
ur barna er oft mjög lélegur og ég
vildi bregðast við því.“
Guðjón segir lestrarkennslu
detta niður á miðstigi í grunnskóla,
4. til 7. bekk, með þeim afleiðing-
um að mörg börn fari í gegnum það
án þess að lesa sérlega mikið. En
ráð til að stemma stigu við því sé
til dæmis að vinna skipulega með
læsi inni í grunnskólum, láta nem-
endur lesa bækur og ræða um efnið
og efla þannig orðaforða og áhuga
á lestri.
„Við höfum verið mjög mikið í
vinnubókavinnu og stagli og svo
ætlast til þess að nemendur lesi
sjálfir bækur. Sumir gera hins
vegar afar lítið af því og því verð-
ur sjokkið mikið hjá nemendum
þegar þeir í efstu bekkjum grunn-
skóla eiga að lesa Engla alheimsins
og Kjalnesingasögu.“
Að sögn Guðjóns er algengt að
strákar missi áhugann á því að
lesa og með bókinni vildi hann
einnig nálgast hugarheim þeirra.
„Af einhverri ástæðu hafa ekki
margir íslenskir karlmenn skrifað
barnabækur undanfarin ár, mér
hefur þótt vanta bækur sem höfða
til stráka,“ segir Guðjón. Nemend-
ur hans í Austurbæjarskóla njóta
um þessar mundir góðs af bók-
inni en Guðjón segir marga kosti
við að nota barnabækur í kennslu.
„Ég bendi á það í kennsluleiðbein-
ingum með bókinni að hægt er að
kenna efni hennar á margvísleg-
an hátt og fara misdjúpt í efnið allt
eftir aldri nemenda. Aðalatriðið er
að vinna skipulega með læsi nem-
enda, efla orðaforðann og ræða efni
bókanna.“ sigridur@frettabladid.is
Mikilvægt að stuðla að
meiri lestri skólabarna
GUÐJÓN RAGNAR JÓNASSON OG BÓKIN GÓÐA Guðjón segir mikilvægt að efla orðaforða barna sem best verði gert með líflegri
íslenskukennslu þar sem ekki er skilið á milli bókmennta og málfræði. FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
VERKEFNI AF ÝMSUM TOGA Nemendur í Austurbæjarskóla voru í verkefnavinnu þegar
ljósmyndari Fréttablaðsins kíkti í heimsókn.
FJÖR Mikið stuð í verkefnavinnu í
skólanum.
„Ég þekki náttúrulega
ekki Dyflinnarsamkomu-
lagið nægilega vel til að
segja til um hvort við
eigum að vera aðilar að
því eða ekki. En það er
í skjóli þess sem fólki
er nú vísað í burtu,“
segir Björn Brynjúlfur
Björnsson kvikmynda-
gerðarmaður.
„Í eyrum Íslendinga
hljómar það auðvitað
dálítið harkalega að
verið sé að senda fólk
til baka í óvissu eða óöryggi, að
maður tali nú ekki um ofsóknir eða
pyntingar,“ segir Björn og bendir á
að því sé náttúrulega haldið fram
af þeim sem styðja hælisleitendur
í umsóknum þeirra um vist hér
að þeir eigi slíkt á hættu. „Síðan
heldur dómsmálaráðherra því fram
eftir úttekt, í þessu tilviki á fang-
elsum, aðstæðum og aðbúnaði á
Grikklandi, að svo sé ekki. Og þá
má segja að hinn almenni borgari
sitji uppi með spurninguna um
hvor hafi rétt fyrir sér.“ Í þessari
stöðu segir Björn eiginlega standa
upp á fjórða valdið að draga fram
sannleikann.
Hann segist hins vegar vænta
þess að dómsmálaráðherra lands-
ins sendi fólk ekki úr landi brott
í einhverja hættu. „Og segist hún
hafa gengið sérstaklega
úr skugga um það ætti
maður nú almennt séð
að geta treyst því. Að
minnsta kosti þar til
aðrar upplýsingar koma
fram.“
Almennt á litið segist
Björn Brynjúlfur hins
vegar þeirrar skoðunar
að Íslendingar, rétt
eins og aðrar þjóðir
heims, verði að taka
einhvern þátt í því að
bjóða flóttafólki skjól.
„En auðvitað þarf að meta málin.
Því ef þetta á að vera opið, eins og
Norðurlandaþjóðirnar voru á tíma-
bili með þessi mál, þá getur hellst
inn fólk sem í raun og veru hefur
engar góðar ástæður fyrir hælis-
leitinni, aðrar en að leita að betra
lífi á Vesturlöndum eða láta ríkið
sjá fyrir sér og svo framvegis,“ segir
hann og telur eitt af hlutverkum
yfirvalda hér að passa að það gerist
ekki. „Hins vegar erum við auðvitað
mannúðarfólk og myndum vilja
styðja við flóttafólk sem sannarlega
á í erfiðleikum. Og hlutir eins og
gerðust í stríðinu þegar við sendum
til baka gyðinga sem hér leituðu
hælis er ég viss um að gætu ekki
átt sér stað í dag. Viðhorfin hafa
breyst þannig að við myndum
aldrei vilja taka þátt í neinu slíku.“
SJÓNARHÓLL
Á ÍSLAND AÐ DRAGA SIG ÚT ÚR DYFLINNARSAMKOMULAGINU?
Fullyrðingar stangast á
BJÖRN BRYNJÚLFUR
BJÖRNSSON
Popparar vilja eiga lög
á Strumpaplötu
„Ég náði varla að stynja upp
erindinu áður en þeir sögðu
já.“
EIÐUR ARNARSON HJÁ SENU
Fréttablaðið 27. október
Drasl tíunda áratug-
arins
„Fyrir svona tíu árum var
þetta óttalegt drasl en
það var um svipað leyti og
buffalo-skórnir voru sem
vinsælastir.“
ÞRÁINN JÓHANNSSON SKÓARI
Fréttablaðið 27. október
Opinn fundur fyrir
for eldra í Setrinu
á Grand hótel í kvöld
klukkan 20:00.
Charles Desforges,
prófessor frá háskólanum
í Exeter, hefur rannsakað
þá auðlind sem felst í foreldrum og hefur
hugsanlega verið vannýtt hingað til. Erindi
fyrirlesara fer fram á ensku.
Aðgangur er ókeypis og allir foreldrar eru
hvattir til að mæta. Áhersla verður lögð
á fyrirspurnir og umræður.
Foreldrar sem auðlind
í skólastarfi