Menntamál - 01.03.1933, Blaðsíða 1

MENNTAMAL
ÚTGEFENDUR: NOICKRIR KENNARAR
VI. ÁK Mars-Apríl 1933. 2.-3. BLAÐ
Nýi og gamli skóliim.
Eg hefi tekist á hendur aÖ ílytja hér fjögur erindi um Ný-
skólastefnuna. En jjegar um lýsingu á einhverju er aÖ ræða,
t»á er fyrirbrigÖum venjulega lýst i samanhurÖi viÖ eitthvaÖ
annaÖ. Og svo er j)að í jjessu máli, að jrað er tæplega hægt að
gera grein fyrir Nýskólastefnunni, nema i samanburði við and-
stæðuna: Gamla skólann.
Með orðunum nýi og gamli skólinn verður hér ekki átt við
neinar sérstakar skólastofnanir, hvorki hér á landi né annars-
staðar, heldur verða orð jjcssi látin tákna tvær andstæðar stefn-
nr í skólamálum. Stefnur jressar heita að nokkru leyti samsvar-
andi nöfnum á tungum nágrannaþjóðanna. Á dönsku er ný-
skólinn t. d. ýmist nefndur „den nye Skole“ eða „Friskolen",
á ensku „the new school“ eða „the experimental school“, á
þýsku „die neue Schule“ eða „Arbeitschule“, á frönsku „école
nouvelle" eða „école active“ o. s. frv. Á jæssum sömu mál-
um er andstæðan ýmist kölluð nafni, sem jiýðir gamli- eða erfða-
venju-skólinn. Stefnur Jæssar verða hér teknar til íhugunar,
serstaklega með tilliti til barnaskólanna. Það er óhugsandi, að
gera í stuttu máli grein fyrir öllu jiví, sem einkennir Jæssar
stefnur, hvora um sig. Mun eg j)ó leitast við að benda á helstu
sérkenni. Allir Islendingar kannast við málshættina: „margur
heldur mann af sér“ og „margur heldur mig sig“. Þessir rnáls-
hættir geyrna óyggjandi sálfræðilegan veruleika. Eins og eðli-
legt er, j)á er mönnum mjög gjarnt til að dæma aðra að meira
eða minna leyti eftir sjálfum sér. Hin ytri einkenni, svo sem