Hljómlistin - 01.10.1912, Qupperneq 11

Hljómlistin - 01.10.1912, Qupperneq 11
HLJÓMLISTIN. 9 ætla sér með ljósi náltúrlegrar skynsemi sinnar að greina í sundur það í lærdómum trúarinnar, sem mönnum þyki að megi og eigi að standa, og það, sem hljóti að víkja fyrir hinum skarpa rannsóknaranda þessara tima. Hann trúði í barnslegri einfeldni og þessi trú var styrkur hans í þeirri baráttu lifsins sem hann eins og nærri má geta, eftir skapferli hans og öðrum kringumstæð- um, fór eigi varhluta afö1). Það heíir nú verið sýnt hér að framan, hversu mikinn áhuga og kapp Pétur sýndi i því að ryðja sönglistinni braut hér á landi, en jafnframt hefir verið reynt að gera það Ijóst, hversu erfið lifsstaða hans var og hversu örðugt liann þess vegna átti með að verða að því liði sem hann óskaði. Aðal- vinnutími hans i þarfir sönglistarinnar var á nóttunni og er þvi ekki að furða þótt fá rit liggi eftir hann. Prentun söngrita var og dýr þá, ekki síður en nú og færri sem keyptu þau. Þau rit sem prentuð eru eftir hann eru þessi: 1. Islenzk Sálniasaungs- og Messubók með nótum, gefin út af hinu islenzka Bók- mentafélagi. Kmh. 1861. 2. Leiðarvisir til þekkingar á Saunglist- inni (eftir J. Chr. Gebauers »Musikens Cate- chismus frit efter J. C. Lobe«) islendskaður með nokkrum breytingum, Rvík. 1870. 3. Sálmasöngs-bók með þrem roddum. Gefin út af sonum hans. Kmh. 1878. — Handritið að þessari bók var eigi alveg fullgjört til prentunar þegar Pétur Guðjóns- son dó og var þvi Einar Jónsson stud. theol, (nú prófastur á Hofi i Vopnafirði) fenginn til að sjá um útgáfuna, og hefir honum tekist það prýðilega því hókin er vönduð að öllum frágangi, enda var Einar bezti söngfræðingur hér um þær mundir og mun vera óhætt að segja að Pétur hafi unnað honum mest allra lærisveina sinna 1) Hér lýkur aðallega frásögn séra Einars Jóns- sonar. Nokkrar hlaðagreinir eru og til eftir Pét- ur t. d. í Lanztiðindunum þar sem hann finnur mjög að rangri áherzlu í íslenzkum sálmakveðskap. Til er og óprentað handrit hans af fjór- raddaðri kirkjusöngsbók með tölusettum milliröddum (generalbass), er hann hafði við organsláttinn í kirkjunni. Sú bók er að mestu sniðin eftir Weyses og Berggrens söngbókum. All það sem Pétur Guðjónsson hefir rit- að, ber vott um sérstaka vandvirkni hans. Sálmasöngs- og messubókin hans frá 1861 er sú vandaðasta söngbók sem i nýrri slýl hefir verið gefin út hjá oss. Messulögin eru 8 og öll el'tir hann sjálfan. Þessa bók tileinkar hann sínum ógleymanlega vini og velgjörðamanni A. P. Berggreen — og lœri- sveinum Regkjavíkurskóla. í bókinni eru 110 sálmalög og eru 84 þeirra tekin eftir eldri islenzkum söngbókum: Hólabókinni, Grall- aranum, Kingós-sálmum1) og Höfuðgreina- bókinni. Hin lögin eru ilest dönsk eða þýzk; eitt lag er víst eitir Pétur sjálfan (Þér þakkir gjörum). Mörg eru gömlu lögin með talsverðum breytingum trá því, sem þau eru í eldri bókunum. Dr. Joh. Zahn segir að 77 af lögum þessum séu þýzk að uppruna2). Aftan við bók þessa er skýrt yfirlit um uppruna faganna eftir því sem kunnugt var á þeim tima, er hókin var gefm út. Um nokkur þeirra hafa fengist betri upplýsingar síðan. Það er ekki faust við, að sumurn af oss, sem komnir erum á efri ár, finnist sem hin yngri kynslóð hafi á siðari árum viljað draga nokkuð úr heiðri þeim, sem Pétri Guðjónssyni ber með réttu sem brautryðj- anda sönglistarinnar hér á landi og vifjað jafnvel þakka það verk eins mikið öðrum t. d. Ara sál. Sæmundsen á Aknreyri og 1) Iíingós morgun og kvöldsálmar eru fyrst prentaöir aflanvið Paradísarlykil. Skálh. 1686, og oft siðar. 2) Sbr. Zahn, J: Die Melodien der deutschen evangelisclien Kirchenlieder, VI. B. bls. 522.

x

Hljómlistin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.