Hljómlistin - 01.01.1913, Qupperneq 10

Hljómlistin - 01.01.1913, Qupperneq 10
32 HLJÓMLISTIN. IV. Guðm. Friðjónsson: Minni konu Péturs sál. V. Söngur: a. M. Haydn. Á hendur fel [)ú honuni. h. Edv. Grieg. Sjá þann hinn mikla VI. Guðm. Friðjónsson: Minni sönglistarinnar. VII. Söngur: J. Glæser. Heil þú dásöm. Söngstjóri: Björn Vigfússon organleikari. Söngsveit: Karlar, konur og drengir, (hland- aðar raddir), alls rúmir tveir tugir. Tónlag það við Faðir vor og innselningarorðin, sem fylgir þessu Nr. »Hljómlistariunar« er eftir séra Bjarna Porsleinsson, prest á Siglu- firði. Blaðið er prentað með sömu nótna- stærð og i sarna broti og Hátíðasöngvarnir, svo að þeir sem eiga þá, geti látið það fylgja þeim. Um tónlag þetla er það að segja, að það er eitl hið allra fallegasla, sem eg hefi séð. Tónlag Péturs Guðjónssonar hefir mér ávalt þótt prýðis-fallegt og mjög auðvelt að tóna það. Þetta lag séra Bjarna er máske nokkuð örðugra, því það grípur yfir meira tónasvið, en fagurt og áhrifamikið lilýtur það að vera við altarisgöngu, ef það er vel tónað. Lagið er í gamalli kirkjutóntegund, sem kölluð er »hypofrygisk« og liefstj á fjórða tóni (tetraeord) niður frá II. lóntegund Gre- gorianska söngsins og liefir liálftóna milli jyrsia og annars, jjórða og funta tónstigs, þar sem frygiska tóntegundin sjálf hefir liálf- tóna milli lyrsia og annars, fimla og sjölta stigs, og eru þær því náskildar. í frygiskri tóntegund eru mörg vor gömlu allra falleg- uslu sálmalög, t. d. »Guð miskuni nú öllum oss«, »Lifandi guð þú líl þar á«, »(), höfuð dreyra drifið« o. fl. Tóntegund þessi gelur oft verið hörð og lin, eða blönduð dúr og moll tónum, en reglulegan leiðiión vantar hana1). Tónlag séra Bjarna hefir að öllu leyti gamalt byggingarlag, sem þó samþýðist vel nýja söngnum. Taktvísir befir það ekki heldur, en merki milli hendinga eins og er í gamla söngnum, og er því liægra fyrir þann sem tónar, og kann bæði lagið og orðin, að færa til áherzlu á þau orð, er honum þykir bezt eiga við, en sem ómögulegt er þar sem orð eru rígbundin við fasla áherzlu í takli. Nú er viða í nýjum kirkjusöngsbókum farið að sleppa taktstrikum, en sinn fasta taklmæli hafa þó lögin náttúrlega, og þykir þá auð- veldara að syngja undir lögunum hina eldri sálma, sem ekki eru kveðnir eftir núlíðar- hætti; ællasl er til að þeir, sem syngja, kunni nokkurnveginn sálmana og lagið, og færi því áherzlu tóna og orða saman. Vonandi lætur séra Bjarni eitthvað sjásl eftir sig af sálma- lögum í kirkjiislíl, svo vér [)urfum ekki að sækja all til annara og sem oft er ekki af beztu og hollustu tegund. Sálmalög vor eru orðin meira samanskrap úr öllum áttum en lijá nokkurri annari kristinni þjóð í heimin- um. Hinn fagri kirkjusöngssiíll er að hverfa, og það minnast vandlætingamenn gömlu guðfræðinnar aldrei á. Ritslj. 1) Frvgiska tóntegundin er sú eina sem vantar leiðitón; hún gengur l'rá e í gregorianska söngnum, en dis þektu fornmenn ekki. Sem millitóna höfðu þeir cis — es — fis—gis og b; es og dis var ekki sama hjá þeim því es hljómaði hærra. Leiörétting'ai’. í síðasta Nr. Hljómlistarinnar (desbr.bl.) er á fremslu bls. síðari dálki í 4. línu að neð- an meinleg prentvilla /)ó fyrir þá. — í Jóla- hörpunni óskast það og Ieiðrétt viðsálminn: »Hærra minn guð lil þín«, að höfundurinn, Sara F. Adams var ekki methodisli lieldur únttari. Prentsmlðjan Gutcnberg. — 191.'!.

x

Hljómlistin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.