Fríkirkjan - 01.12.1899, Qupperneq 10
185
P& var engin heimild i lögum landsins til að ganga úr þjóð-
kirkjunni og mynda sjálfstæð safnaðarfélög, önnur en hin almennu
ákvæði stjórnarskráarinnar um trúarfrelsi og rétt til að stofna
fólög til guðsdýrkunar. Þjóðkirkjuandinn gjörði sig því úfrýn-
an gegn hinni ungu fríkirkju og vildi ekki viðurkenna tilveru-
rétt hennar; og tvisvar sinnum (81 og 83) neitaði alþingið um
að gjöra það, sem þó án efa var skylda þess, nefnilega að
framkvæma vilja stjórnarskráarinnar i þessu efni. fá var og
þetta tiltæki, að segja sig úr þjóðkirkjunni, álitið að ga.nga
guðleysi næst. Til dæmis um það, hve sú hugsun var rík hjá
sumum gömlum konum, má geta þess að ein af þeim tók, að
þvi er mælt var, það heit af syni sínum, meðan hún lá
banaleguna, að hann skyldi aldrei ganga í frikirkjuna.
Nú er þetta allt á annan veg. Nú er fullkomin laga-
heimild til fyrir stofnun fríkirkjusafnaðar i lögunum um utan-
þjtðkirkjumenn frá 1886; og þó enn kunni að vera nokkur
tortryggni gegn fríkirkjunni hjá einstöku manneskju, þá er þó
fríkirkjuhugsjónin nú búin að fá svo almenna viðurkenningu,
að enginn kristinn maður og jafnvel enginn menntaður maður
getur lengur verið þekktur að því að mæla orð gegn hugsjón-
inni sjálfri; og margir af þeim, sem allra heitast bera máiefni
kristindómsins fyrir brjóstinu, eru sannfærðir um að stofnun
fríkirkjusafnaða á íslandi, og þá sórstaklega hér í Eeykjavík,
muni stórum efla það heilaga málefni.
Enn er einn munur, og hann mjög verulegur. Austur
þar var ekki stærra prestakall enn svo að einn maður mátti
vel þjóna; en hér er það öllum skynberandi mönnum vitanlegt
og í augum uppi, að öll Reykjavíkursókn er allt of mikill
verkahringur fyrir einn prest, og eins er hitt .ekki síður hverj-
um manni ljóst, að dómkirkjan er langt um of lítil fyrir söfn-
uðinn. Úr þessu hvorutveggja bætir fríkirkjuhreifingin, ef hún
getur náð svo miklum þroska og mörgum áhangendum, að
kirkja verði reist þegar á komandi sumri.
Þegar nú þetta er viðurkennt, sem hér er tekið fram
— og enginn g e t u r annað en viðurkennt það •— þá hefði
mátt búast við því að hverjum alvarlega hugsandi manni
þætti það gleðiefni, að hér kæmi fram söfnuður manna, sömu
trúar eins og þjóðkirkjan, er af eigiu ramleik vildi sjá sér