Ægir

Árgangur

Ægir - 01.10.1907, Blaðsíða 8

Ægir - 01.10.1907, Blaðsíða 8
36 ÆGIR. árum hefir verið 85 milj. kr. og verð skipa og veiðarfæra heíir á sama tímabili aukist um 12 milj. kr., þá hefir þetta verð í hlutfalli við veiðarnar aukist um 14%. Ef þær upphæðir eru reiknaðar með, sem fiskimenn árlega eyða í viðgerðir, finst mér það ekki verða lítið, sem þeir hafa lagt í að bæta atvinnuveg sinn. Ef menn nú spyrja hvaða ágóða þetta hafi haft í för með sér, get eg lýst því yfir, að fiski- veiðatekjurnar hafa hér um bil tvöfaldast á sama tímabili. 1896—97 voru tekjurn- ar 6,611,849 kr., en 1905—06 11,365,990 kr. Menn hafa átt mikið hægara með að útvega ný verkfæri eftir að ríkið veitti lán gegn 8% og veitist lán þetta að nokkru leyti sem beint veðtryggingarlán gegn veði í skipum eða lánið er veitt lánsfélögum, þar sem eru minst 40 menn, sem ábyrgj- ast lán, rentur og afborgun og sem svo aftur veita öðrum lán. Á fjárhagstímabilinu 1904—05 og 1905 —06 er als lánað 526,975 kr. Fjölgun hreyfivélaskipa hefir verið sem hér segir: Á árunum 1903—04 1904—05 1905—06 Tala hreyfivélaskipa 412 538 698 Meö 8,620 9,348 10,747 smál. smál. smál. Tala skipanna eykst ár frá ári, svo að óhætt mun vera að fullyrða, að fiskiflot- inn danski eigi nú ca. 1000 hi'eyfivélaskip með 15,000 registreruðum smálestum og að danskir fiskimenn hafi hingað til lagt 3—4 milj. kr. í þetta fyrirtæki. Eg veit vel, að tölur þessar eru litlar í samanburði við norskar fiskiveiðar, en eftir dönskum mælikvarða, þar sem það að mestu leyti eru fiskimennirnir sjálfir, sem með ríkislánum, bankalánum og eig- in ramleik hafa hrundið þessu á stað, þá virðist mér slíkt vera óræk sönnun fyrir því, að þessi danska atvinnugrein dafnist og blómgist. Þél' munuð sjá af lýsingu minni, að danskir fiskimenn hafa árætt að reka alla stærri íiskiveiðaatvinnu sína í Kattegat, SUagerak og Norðursjó með hreyfivélaafli og að hreyfivélin er hið sama fyrir þá eins og saumavélin fyrir klæðskerann og vélar iðnaðarmanna. — Þessi vél er með öðr- um orðum það aíl fyrir þá, sem þeir geta ekki án verið, ef þeir eiga að geta kept á Norðursjónum við miljónafélög Englands. — Danir skilja það fyllilega, að hinir stóru fiskiflotar, sem eru eign stórauðugra hluta- félaga, sem stjórnað er af bráðduglegum forstjóra, sem altaf kemur aflanum á hinn bezta markað og sem í stórum innkaup- um getur fengið bæði net, matvæli o. fl. með bezta verði — vér skiljum fyllilega, að slíkt muni vera mjög arðberandi í fjár- hagslegu tilliti, ef heppnin er með. En þrátt fyrir þetta höfum vér þá von og þá trú, að fiskimenn vorir geti verið með í samkeppninni og að þeir muni bera góðan hlut frá borði alveg eins og tómt- húsmenn vorir hafa myndað hlutafélög og orðið þannig jafnsnjallir herragai'ðseigend- unum. Þó atvinnurekstur í stórum stíl gefi mikið af sér, þá hefir sá í smáum stíl sína hagsmuni; þá er hægt að gæta þess, að ekkert fari til spillis, betur hægt að gera við ýmislegt, meira er sparað og út- haldið og þrautseigjan er oft meiri, allir smærri og stærri hjálpa til og leggja til sinn skerf. Dönsku fiskimennirnir gleðj- ast af að hafa hreyfivélina sína og vinna að framförum í þá átt fyrir eigin reikning; þetta veit eg að Danir vilja. Það er ekki mitt að tala hér um starf Norðmanna og Svía í þessum efnum, því það mun verða gert af réttum hlutaðeigendum. Eins og sjá má af framanskrifuðum útdrætti úr fyrirlestri hr. J. Videbæk hefir sjávarútvegur Dana tekið stórum framför- um síðusfu ár. Það þakka þeir aðallega

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.