Ægir

Árgangur

Ægir - 01.10.1907, Blaðsíða 6

Ægir - 01.10.1907, Blaðsíða 6
34 ÆGIR. eftir því eykst velgengni og sjáli'stæði á heimilunum. Þessar framfarir hafa auð- vitað ekki gefið Iandi voru eins margar miljónir eins og atvinnurekstur í stórum stíl með nógu fjármagni hefði getað gert, en vér höfum verið harla ánægðir með þessar framfarir, sem hafa átt sér stað í íiskiveiðaatvinnuveg vorum, af því að vér vitum, að eins víst og það er, að hvert land fær auknar tekjur og auðæfi, ef Iands- ins eigin náttúrlegu hjálparlindir eru not- aðar, eins er það lika víst, að velmegun hvers lands eykst að því skapi, sem bjarg- ræðisvegum þess er skift niður og hinar litlu, sjálfstæðu atvinnugreinar notaðar til hlýtar. Með öðrum orðum er álit vort, að það séu fremur hin þúsund mörgu heim- ili, sem bera landið uppi, heldur en hin stóru hlutafélög. En ef verk einstaklings- ins á að geta kept við hin stórfcnglegu fyrirtæki eða iðnaðarmaðurinn við verk- smiðjurnar, þá verða þeir, sem reka at- vinnu í smærri stíl að taka höndum sam- an, mynda hlutafélög, nola beztu hjálpar- vélar núlímans og fylgja með tímanum og öllum framförum. Steinolíumótorinn er ómólmælanlega sú hjálparvél, sem í því tilliti hefir hjálp- að dönskum fiskimönnum til að fylgja með tímanum og vinna að þeirra litla at- vinnurekstri á hagkvæmastan hátt. Fyrir árið 1889 þeklu sjómenn vorir að eins til að brúka handvindu til þess að draga vörpuna inn. En 1889 keypli formaður einn í Frederikshavn gamla gufu- vindu af eusku skipi og selti hana í »kúttara« sinn, og þegar það bráðlega kom í ljós, að hagsmunir fylgdu þessari n}'ju aðfei'ð, leið ekki á löngu áður en öllum handvindum var kastað fyrir borð og gufu- vindan var innfærð. 1892 var hin fyrsta hreyfivélavinda lát- in í »kúttara«, sem var við íiskiveiðar við ísland, og þegar það kom í Ijós, að hreyfi- vélin, sem notuð var við vinduna, var miklu ódýrari og hentugri en gufuvindan, þá liðu ekki mörg ár þangað til hreyfi- vélavindur komu í staðinn fyrir gufuvind- urnar. En nú kom mönnum til hugar, að hreyfivélin einnig mundi geta knúð dálitla hjálparskrúfu, svo að í logni væri hægt aðsigla um á fiskisvæðinueða inni á höfn og þá var það, að járnsmiður nokkur í Frederikshavn fann upp hina svokölluðu hjólreiðaskrúfu, litla járnskrúfu gerða af hagleik, var hún látin í járnhylki og þeg- ar átti að brúka skrúfuna, var hægt að láta hylkið eða umbúninginn fyrir utan borðstokkinn við hliðina á skutnum, en í þessu hylki var tannhjól, sem með keðju var fest við öxul uppi á þilfarinu og var einnig tannhjól í honum, var skrúfan þann- ig knúð. Eftir nokkurn líma voru komn- ar skrúfur í alla »kúttera«, því enginn góður sjómaður gat haldið út að liggja í logni, þegar félagar hans gátu komisl á ný fiskimið eða siglt með veiði sína inn á höfn. Næsta íramfarasporið, sem var stigið, var að leggja fasta skrúfu; altaf komu nj'jar umbætur og á sýningu þessari sést, hve mikilli fullkomnun steinolíuhreyíivél- arnar hafa náð og vér vonum, að enn meiri fullkomnun megi ná, þannig að reksturinn verði ódj'rari, vélarnar einfald- ari og betri, endingarbetri, hentugri og hæg- ari á allan hátt. Það er ekki hægt að segja með vissu, hve mikið fé danskir sjómenn hafa lagt til hreyfivéla og heldur ekki hægt að segja, hve mörg pund af fiski hafa veiðst fyrir þá sök. En fyrst vil eg stuttlega skýra frá til hvers danskir sjómenn nota hreyfi- vélar og vil tala lítið eitt um fiskiveiðar við strendurnar. Gagnið, sem hreyfivélin hefir gert, þar

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.