Samtíðin - 01.06.1950, Page 15

SAMTÍÐIN
11
þjálfast í starfinu, hvern hóp um sig,
því að bezti árangurinn næst þá
fyrst, þegar samvinna þeirra og
örvun af árekstum milli óhkra skoð-
ana er komin á hátt stig.
Hér vei’ður útbreiðslan liklega því
örari sem lengur dróst að koma þessu
af stað. Leikurinn er svo fræðandi
og skemmtilegur i seim, að allir geta
notið hans, og vandkvæðalaust að
gera tilraunir með hann.
Spakraspurnir eiga vel við hið
skjótorða, næma og hverfula vits-
munaeðli Islendingsins, þetta sem
fornskáld okkar kenndu við Öðin,
„geðskjótan“ og svörulan HUðskjálf-
ai' harra (orð Hallfreðar). Það á vel
við íslenzkt kýmniskyn að láta hina
spöku og fróðu verða að athlægi,
eins og við spakraspurnir hendir, en
nenna ekki að níðast með shku á
bjálfum, svo sem góð fyndni þykir að
gera með ýmsmn þjóðum. Það er
í þriðja lagi auðvelt hverjum sið-
menntuðum Islendingi að taka alvar-
lega í næstu andrá þá spöku memi,
sem hann er nýbúinn að hlæja dátt
að fyrir fákæn og vandræðaleg svör.
Þrátt fyrir hið kýmilega þarf vit og
alvara að ná markmiði sínu.
Af þessu þrennu vona ég Islend-
ingai- séu rikari en margar aðrar
þjóðh’ og séu því til þess skapaðir
að hafa samtímis gaman og gagn af
hinum broslegu og lærdómsríku
spakraspurnum. Og nóg er hér
manna, sem hafa bæði heilbrigt
sjálfstraust, þekking og kjaftavit til
að svara, svo að úr þeim hópi má
velja menn eftir fleiri eigindum til
starfans.
Jj^YJUNG ÞESSI á gefnar vinsældir
fyrirfram, en minna vitað um
þarflegan árangur. Ein er sú stofn-
un, sem mest skylda hggur á og
verður þegar á næsta vetri að taka
forystu í málinu, halda uppi spakra
spurnum, sem aðrir hafi að einhverju
til fyrirmyndar. Það er ríkisútvarp-
ið.
Or þvi að vakið er máls á þessu
og skorað á ríkisútvarpið, er mér
skylt að ganga beint til verks og
segja álit mitt um mannaval í þann
hóp eða hópa, sem spakraspurnir
leggjast fyrir í útvarpi. Dáhtil
reynsla, sem ék fékk á stríðárunum
við að veita útvarpssvör um íslenzkt
mál, skyldar mig og til þess.
Hæfilegt er að spyrja þrjá í út-
varpi, eins og gert var í brezka út-
varpinu á stríðsárunum. Hámark
ætti að vera fjórir, nema reiknað sé
með því, að einn eða tveir af mönn-
unum dugi til lítils. Því fleiri menn,
því vandasamara er starf spurna-
meistara. En sé hann starfinu vax-
inn, er honum fengið of þröngt svig-
rúm með því að spyrja aðeins tvo.
Andstæður og breytheiki í skoðun-
um og þekkingu njóta sín þá of lít-
ið. Reynandi væri að hafa tvo þriggja
manna hópa, sitt kvöldið hvorn, en
sama spurnameistara, og sjá, hvort
samkeppnin yrði þá ekki beittur
spori.
Þetta starf krefst þjálfunar, svo
að meginreglan ætti að vera, að þeir,
sem spurðir eru, væru við það á
hverju (eða öðru hverju) spurnar-
kvöldi vetrarlangt eða lengur, þó
aldrei mörg ár í senn, því að menn
tæmast og fara í leiða hjá hlust-