Íslendingur


Íslendingur - 13.08.1947, Blaðsíða 7

Íslendingur - 13.08.1947, Blaðsíða 7
Miðvikudagur 13. ágúst 1947. ÍSLENDINGUR ÞANKABROT Framh.. af 4. síðu. heiminum. Það er áreiðanlega glöggt dæmi um áhuga þjóðar á alþjóðlegri samvinnu, hvert er viðhorf hennar til skátareglunn- ar. Er í því sambandi eftirtektarvert, að einræðisþjóðir hafa yfirleitt bannað starf-< semi skátareglunnar, t. -d.'¦: Rússar, . Þjóð- verjar, ítalir 'óg Japanár. Friðar-jarnboree skáta í Frakklandi er ' sólskinsblettur i þann sorta, sem dregið hefir upp á him- inn alþjóðlegrar.samvinnu að undanförnu. Uppeldislegt gildi. ¦ SKÁTAFÉLAGSSKAPURINN hefir náð töluverðri fótfestu hér á Islandi, en því fer fjarri, að honum hafi verið veilt hér nægileg athygli. Er þó .enginn vafi á því, að Skátareglan er líklegust til þess að temj'a æskulýð _þjóðarinnar þá lifnaðar- hætti og þjóðfélagsþröska, sem henni, er mest þörf á. Hinum ágæla stofnanda Skála réglunnar, Sir Robert Baden-Powell, tókst á meistaralegan hátt að tvinna saman ævintýraþrá æskunnar og ræktun dreng- skapar og manndóms. Hika ég ekki við að fullyrða, að pað kerfi, sem hann fann upp, ¦ sé fullkomnara en uppeldiskennsla skól- anna. Ymsir hafa Íáfið 'sér fatt um SkátaregÞ una finnast og talið hugsjónir hennar dauðan bókstaf. Vafalaust má margt finna að sfarfsemi einstakra skátafélaga bg hegðun sumra skáta, en það hággar engu um gildi félagsskaparins. Er enda víst, ef litið er á starfsemi Skátareglunnar í heild hér á íslahdi, að iiún- hefir' unnið mikið gagn og 'ha'ft höfl áhrif á.. fjölmarga ís--. len.zka æskumenn,. pilta og stúlkur. Væri vert fyrir fræðsluyfirvö'ld þjóðarinnar að íhuga, hvort ekki væri rétt að veita fé- lagsskap þessum meiíi stuðning en gert hefir verið. . ¦ . Brosleg vandlæting. ÞAÐ ER óneitanlega dálítið gaman að því, þegar málgögn Framsóknarafturhalds- ins þykjast þess. umkomin að gefa' öðrum flokkum holl ráð og telja alla heill þjóð- félagsins undir því komna, að „stefna" þeirra fái að ráða. Aldrei er þó vandlæt- ing þeirra broslegri en þegar þeir erú að ásaka Sjálfstæðisflokkinn fyrir samstarf við kommúnista. í síðasta tölublaði „Dags" er rituð þriggja dálka grein til þess að reyna að færa ró'k að þyí, að Framsókn hafi aukið fylgi sitt í yestur-Skaftafells- sýslu. Naumast væri þörf svo langra út- skýringa, ef þetta væri augljós staðreynd, en sannleikurinn er sá, að „sigurinn" er ærið óviss, svo að hinar löngu skýringar „Dags" eru. ef til vill skiljanlegar. Sérstak- lega er blaðið gramt Mbl. fyrir að hafa vakið athygli á því, að kommúnistar muni hafa lánað Framsókn um 30 alkvæði. Eðli- lega getur „Dagur" ekki með nokkrum rökum hrakið þetta, en eftir skrifum blaðs- ins. að dæma mætti ætla, að allt væri þetta því að kenna, að hinn vondi maður, Olaf- ur Thors, hefði styrkt kommúnista til áhrifa . og eyðilagt með þeim öll hin „snjöilu bjargráð" Framsóknarflokksins. Einhverjmn kann nú að þykja þetta skrýt- in skýring á því, að kommúnistar skyldu nú kjósa frambjóðanda Framsóknar. Ef til vill halda þeir, að Framsókn sé líkíeg til þ'e'ss'að taka þá upp á arma sína, úr.því að enginn annar vill sjá þá, og leyfa þeim að „sóa fé þjóðarinnar í ráðléysi og vit- leysu" eins og „Dagur" réttilega vitnar í Mbl. .Annars furðar satt að segja engan á því, þótt kommúnistar veiti' Framsókn gömlu brautargengi. Þeir hafa oft gert það áður. Samstarf .Framsóknar við þá bæði fyrr og síðar, er fólki veh minnisstætt. Það muna flestir enn eftir því, þegáf Hermann Jónas- son biðlaði mánuðum saman til kommún- ista á árunum 1942—44. Það er líka orðið flestum kunnugt, að þrátt fyrir öll hneyksl- unaryrði og fordæmingu Framsóknarblað- anna á samstarfi við kommúnista, hafði Framsókn samið við þá í vetur um mynd- un ríkisstjórnar undir forsæti Hermarins, en Alþýðuflokkurinn vildi ekki leggja nægilegan skerf í það „púkk". Það færi því áreiðanlega bezt á • því fyrir þá „Dags"-rithöfunda að tala hógværlega um samstarf við kommúnista og linlega baráttu annarra við þá, meðan öll fortíð Fram- sóknar í þeim efnum er fólki í- jafn fersku minni. „Ógæfa þjóðarinnar". „ÖAÐ VAR ógæfa þjóðarinnar, að stöðvunarstefna Framsóknarflokksins á dýrtíðinni skyldi ekki ná fram að ganga á stríðsárunum. í stað þess var haldíð áfram á braut gáleysis og andvaraleysis, þar til yfir lauk." Þessi spámannlegu orð standa í áður- nefndri-. gréin í síðasta „Degi". Ekki skal frekari orðum hér um þau eytt, en harla fróðlegt myndi mörgum þykja að fá vit- neskju um það, hvernig þ'essi „stöðvunar- stefna" Framsóknar hefði verið, því að raunalfega lítið hefir orðið vart við hana. Ur því að Framsókn hefir haft einhverja merkilega „stefnu" í dýrtíðarmálunum er undarlegt, að forustuinenn þeirra. skyldu ekki geta bent á neina úrlausn á dýrtíðar- öngþveitinu, þegar þeir voru spurðir um úrræði sín við samningaumleitanirnar um stjórnarmyndun í vetur. Skyldi það loks- ins koma upp úr dúrnum, sem marga hefir grunað, að allt málæði Framsóknarblað- anna um stjórnvizku sína og úrræði hafi aðeins verið karlagrobb? verði frá því skýrt í blaðinu. Hins vegar er blaðinu þökk að því að fá vísbending- ar frá lesendum sínum og vill mjög gjarn- an birta bréf, ef athugasemdir bréfritara hafa við rök að styðjast. Símaskráin og lagasafnið. OFT HEFIR verið minnst á þá miklu bókaútgáfu, sem verið hefir í okkar ágæta landi undanfarin ár. Þröng hefir verið mik- il í prentsmiðjunum, en þeim hefir furð- anlega tekizt að prenta alla þessa bóka- mergð. Þó hafa tvær bækur orðið út und- an: Símaskráin og Lagasafnið. Virðist rík- isvaldið alveg sérstaklega illa liðíð, því að rökin fyrir því, aðbækur þessar eru ekki komnar útfyrir löngu eru þau, að þær hafi ekki fengizt prentaðar. Þó á ríkið heila prentsmiðju. Er það undarlegt, ef ekki eru nokkur tök á að gefa út þessar nauð- synlegu handbækur, því að báðar hinar fyrri eru orðnar mjög úreltar. Vill nú ekki einhver prentsmiðja miskunna sig yfir stjórnarvöldin og prenta þessar nauðsyn- legu bækur? Klámbækurnar mættu gjarn- an bíða. Nafnlaus bréf. BLAÐINU hafa að undanfó'rnu borizt nokkur bréf til birtingar. Flest eru hréf þessi dulmerkt, og nöfn bréfritara fylgja ekki með. Sum. bréfanna fjalla auk þess um efni, sem.blaðið vill ekki gera að um- talsefni, nema vitað sé um greinarhöfund. Skal það því tekið fram, að blaðið getur ekki tekið til birtingar dulmerkt bréf, nema fá að vita nafn höfundar, þótt ekki Úr annálum Framh. af 4. síðu. inn horfði upp og suður, svo sem til landsuðurs. Gekk hún nær því eins og aðrar stjörnur. Það sumar kom visitator Harboe í Skálhqlt, og það vor tók lögsagnarinn í Arnessýslu, Brynjólfur Sveinsson, við Skálholti. 1746: Vetur í meðallagi eftir jól til góu, en úr því hinn bezti. Hlutir í meðal- lagi. Vorið var kalt og vindasamt. Sumarið gott og gras í meöallagi. Þá kom út herra Halldór Brynjólfs- son, biskup til Hóla. Einn maður í Flóa var að klæða sig á sunnudags- morgni. Kom þá yiir hann aðsvif, og lá hann í því til þess á þríðjudag- ROttuJierferBinni lokið Heilbrigðisftilltrúi bæjarins hefir tjáð blaðinu, að brezku rottueyðinga- mennirnir muni ljúka rottuhreinsun sinni í dag. Telja þeir sig þá hafa lagt að velli um 90% af rottuhern- um í bænum, og má það teljast góð- ur árangur. Þessi tala er þó býggð á upplýsingum húseigenda í bænum, en skýrslum var safnað um rottu- mergðina bæði í upphafi og lok her- ferðarinnar. Kann að vera, að fólk hafi ekki sýnt nægilega athyglii en vonast er þó til, að þessi niðurstaða sé ekki fjarri lagi. Þá er heldur ekki ólíklegt, að þær rottur, sem enn kunna að tóra," séu sýktar, en eitrið er smitandi, svo að rolturnar sýkja hver aðra. , - . Rottueyðingamennirnir telja rottu-. pláguna hafa yerið mun verri hér en í Reykjávík: Eitruðu þeir þrisvar hér . eins'og þar. Einnig var eitrað í Gler- árþörpi. ¦ . , .-. • Það verður bæjarbúum áreiðan- lega mikið fagnaðarefni, ef* reynd-. in verður sú, að Bretarnir hafi losað þá við sambúðina við rottúrnar. inn. Þá vaknaði hann nærri því mál- laus með bólgu í höfðinu og hægri hendinni, og var hann svo þar eftir. Maður hengdi sig" í Melasveit. Það ár gekk sótt. Fylgdi henni sumpart gula. Dó margt fólk, helzt fyrir norð- an. Hún kom haustið fyrir í Hafhar'f fjörð á hollenzku stríðsskipi, af hverjumargir menn dóu hér, og var ekki greftran þei.rra. yönduð, því að sumum fleygðu þeir í sjóinn, en suma dysjuðu þeir lítt hér og þar á landi. Nokkrir menn úrðu sriögglega burtkallaðir. Skeðu fáeiriir' skiptap- ar. Haustið gott. Vetúr til jóla' og svo góður. • ' • 109 110 111 sitt'úr slíðrum og sveiflaði því í loftinu, um leið og "liann með hárri röddti þuldi upp allar þær miklu hétju- dáðir, sem hann hafði unnið yfir ævina og nefndi þá af leiðtogum Eunganna, sem hann þóttist hafa fellt í •einvígi. „Er það ekki eins og ég sagði, að þessi feiti labba- lcútur væri fyrsta flokks pípubiásari,"...sagði Orme dauflega, en liðþjálfinn sagði með innilegri fyrirlitn- ingu: „Góðu guðir, hvílíkur mannsöfnuður!" .1 sömuMmund hörfaði. állur flokkurinn upp eftir fjalláskarðinu, ori í hinu breiða mynni þess höfðu þess- ' ar viðræður átt sér stáð: Þrír Eungahöfðingjar sáust ; sem sé kómá þeys^ndi í'áttina. fil okkar. Einn þeirra ' - háfði hyítari diík-fyrir aridlitinu, og var klippt í hann . gat fyrir auguri. Svo. almennur var flóttinn, að við þrír á úlföldunum okkar. og Abatidrottningin á hinum hnarreista hesti sínum vorum ein eftir. „Séndisveit/'' sagði Maqueda, eftir að hafa athugað riddaraná, serii báiru hvítt flagg á spjótsoddi. „Læknir, viltþú óg vinir þínir kqma með-mér og tala við þessa séndiboða?" Og án þess að bíða eftir svari reið húri um fimmtíu metra út á sléttuna. Þar stöðvaði hún hest sinn og beið eftir okkur. a Er við körriúni þangað nálgtiðust Fungarnir þrír á harða stökki. Þéssir dökku náungar voru glæsilegir álitum og béindú' spjótum sínum áð okkur. * , „Vérið rólegir, vinir mínir," sagði Ma'queda.' „Þeir hafa ekkert iilt í Kýggjii.4' "' •¦' •' Er hún sagði þettá, sharstöðvuðu þeir hesta sína á Arabavísu, lyftu spjótum sínum og heilsuðu. Síðan hóf foringinn — ekki þó blæjuklæddi maðurinn — að tala mállýzku, sem ég vel skyldi, þar sem ég hafði' árum saman dvalið með villimönnum eyðimerkurinn- ar. „0. Walda Nagasta, dóttir Salómons," sagði hann. ,;Við erum sendiriienn soldáns okkar, Barung. Og það e.rU hans 'órð, sem við beruhi hvítu mönnunum, sem éru gestir þínir. Svo segir Barung: „Þér hvítu menn eruð hetjur, alveg ein's og „hinri holdugi", sem ég þegar hefi tekið til fariga. Þrír yðar hafið einir varið borgárhlið mitt gegn heilum her. Með yopnum hvíta mannsins drápuð þér öss í< mikilli fjarlægð, ýmist þenna eða hinn. Og svo að lokum sendum þér oss hóp- um saman beiht í faðm guðs vors méð ægilegri töfra- þrumu, .eldingu' og jarðskjálfta. Þér veltuð múrum vorum ofan á oss, en sjálfir sluppuð þér. Og nú, þér hvítu menn, heyrið hvað Barung býður yður: ,Yfirgefið þessar lyddur, Abatierana, þessa þorp- ara, sem tala óskiljánlega tungu, hýrast og skríða í felur eins. og hérar í fjöllunum, og komið til hans! Hann mun ekki aðeins veita yður lífsviðurværi, held- ur einnig allt, sem hjarta"ýðar þráir— Iand, eigin- konur, hesta. Háan séss skuluð þér skipa i ráði hans og lifa hamingjusömu lífi. Ennfremu'r mun hann yðar vegna reyna að bjarga lífi bfóður yðar „hins hold- uga", þess,. sem horfir gegnUni svört gler, blæs reyk . út úr mmihi sínum og" hæðir óvini BÍna meira en við höfum heyrt ndkkurn rháriri gera. En þótt prestarnir hafi úrskurðað, að honum skuli fórnað á hátíð vorri :--..í- Harmac, munhann réyna að bjarga honum. Og það getur hann ef til vill með því að gé'ra hann að presti í Harmac, eins og „söngvara Egyptalands", pg vígja hann-að eilífu þeim guði, sem hann segist hafa. ijaft kynni af í.þúsundir ára. Þetta er boðskarjur vor,. þ.ér hvítu menn." . r ;••:.. • Eg skýrði Orme og Kvik frá efni þessarar.ræðu.. Eg sá, að Maqueda hafði skilið hana, því að hún kipptist við, þegar Funginn fór hirium: niðrandi orðum.um þjóð heimar. Orme, sem aftur á móti kunni því vel og hafði nú alveg náð sér, svaraði:.. , •. -, . ^ .,.... „Biðjið þessa náunga að segja so.Idáni sínum,v að hann sé heiðursmaður og við séum honuni- þakklátir fyrir bpð hans. Segið einnig, að okkur 'þyki. leitt að hafa orðið að drepa svo marga á þann hátt, sem virð- ist lítt riddaralegur. En ég vona, að hann skílji, að við vorum -neyddir til þess til að bjarga lífi okkaf; Segið ennfiíemur, að þar sem ökkur hafi riu gefizt tækifæri til þess að kynnast hugrekki þessafar Abatierá, bæði nú og á ferð okkar, hefði ég haft mesta lönguri til að þiggja boð hans. En þótt við ekki höfum fundið karl- menn á meðal þeirra, heldur aðeins, eins og hann seg- ir, apaketti, héra og afburða gortara, höfum við þó fundið konu með hjartað á réttum stað — og "hann hneigði sig íáttina til Maquedu. Og við höfum bbrðað eða munum borða salt hennar. Við erum komnir þessa löngu leið á úlföldum hennar ,og til þess að þjóna henni. Ef hún ekki vill koma með okkur, getum við ekki yfirgefið hana."' Allt þetta eridurtók ég samvizkusamlega, og. allir, en þó einkum Maqueda, hlustuðu með eftirtekt. Eftir að hafa hugsað sig um pokkra stund, svaraði .talsmaður þeirra, að skoðanir okkar væru þess eðlis,

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.