Bankablaðið - 01.12.1940, Síða 29
BANKABLAÐIÐ
31
sjá. — Ég sá hina dularfullu jólanótt
— í konulíki, — eins og hún hafði
birtst mér. — Og ég sá hana fara um
byggðir mannanna. Ég vissi að dular-
mögn í helgihaldi kynslóðanna, — öld
fram af öld, — höfðu gefið henni
undraverðan mátt. Fyrir því var hún
öllum öðrum nóttum meiri og magn-
þrungnari. Þannig skildi ég vald henn-
ar í mannheimum.
Og nú horfði ég í skuggsjána. En
fyrstu myndirnar, sem ég sá, voru úr
heimi barnanna. Þegar hina heilögu
jólanótt bar að garði í skrúði íslenzkr-
ar vetrarnætur, komu börnin til móts
við hana með tilhlökkun og fögnuði.
Þau sýndu henni fallegu fötin sín,
leikföngin og aðrar jólagjafir. Þau
bentu henni á jólatrén og kertaljósin
og allt góðgætið, sem þeim hafði ver-
ið gefið. Og jólanóttin lagði blessun
sína yfir börnin og óskaði þeim gleði-
legrar hátíðar.
Og nú rak hver sýnin aðra. Ég sá
hina heilögu nótt koma að dyrum þar,
sem gleðin hafði húsum að ráða, og
gestir gleðinnar fögnuðu komu jóla-
næturinnar. Margir fögnuðu henni ein-
ungis til þess, að geta lifað í glaumi
og glaðværð. — — Og ég sá hana
koma að dyrum þar, sem hinar lægri
kenndir manneðlisins höfðu yfirráðin,
og var henni þar vísað á bug. — Er.
þar, sem mannlífið stefndi að æðri
markmiðum, v(ar henni fagnað með
innileik og alúð. Og víðast hvar var
hinni helgu nótt veitt viðtaka með
miklum viðbúnaði. Vinagjafir, góðhug-
ur og heillaóskir bárust mann frá
manni. En dægurmál og deilur fjar-
lægðust, og hurfu undir sjóndeildar-
hringinn.
En víða voru hátíðahöldin fólgin í
ytri viðhöfn. Og það var dauft yfir há-
tíð sálarinnar. Og hin heilaga jóla-
nótt brosti — góðlát og umburðarlynd
— að börnum jarðar. En svo varð
nokkur breyting á myndum skugg-
sjárinnar. — Heimar hinna sjúku og
sorgmæddu komu í ljós. Og þjáninga-
stunur hinna þjáðu og grátstunur
grátendanna ómuðu eins og dapurt
soi'garlag. Og yfir andlit hinnar heil-
ögu nætur færðist dapur skuggi. Og
hún lagði hönd sína á höfuð hinna
þjáðu og sorgmæddu, og þeim opnuð-
ust lönd draumanna, og þar fengu þeir
hvíld og frið.
Og nýjar myndir komu fram: Ég sá
þá, er biðu við landamæri lífs og
dauða, — sá þá standa frammi fyrir
hinum mikla sendiboða------og hann
ávarpaði þá þöglum rómi á ýmsan
hátt. — Og margir þeirra óttuðust
hann og völd hans; þeir töldu hann
vera óvin sinn og óvin alls lífs. — Eink-
um voru það þeir, er einungis höfðu
lifað fyrir efnislega tilveru, og ekki
höfðu gert ráð fyrir því, að frá and-
legu lífi væri mikils að vænta. — Og
— nóttin helga lét skugga sína um-
lykja sálir þeirra, meðan sendiboðinn
fylgdi þeim yfir landamærin. —
Sá ég og ungmenni, sem kölluð voru
frá æskudraumum sínum og björtum
vonum. Ég sá þau missa sjónar á öllum
vonum og öllum draumum, sá þá líta
bænaraugum til hinnar helgu nætur.
Og hún mildaði söknuð þeirra og
veitti þeim frið.
Ég sá elskendur aðskilda, og horfði
á söknuð ekkna, ekkjumanna og mun-
aðarleysingja. Ég sá skugga sorgar-
innar leggjast yfir líf syrgjendanna,
eins og niðdimma nótt. Og nóttin helga
brá upp björtum myndum vonanna,