Nýtt kvennablað - 01.01.1950, Blaðsíða 9

Nýtt kvennablað - 01.01.1950, Blaðsíða 9
ESTRID BREKKAN: J\kJjS1jCjL viíavörður í þrjáiíu ar Olga hét hún og var einkabarn vitavarðar og konu hans á Knippelholmen, lítil eyja, eða rétt- ara sagt lítið klettasker í skerjagarðinum við ar- ós Gautelvar. Þar var vitaturninn og vitavarðar- húsið og svo var ekki pláss fyrir meira. Lítil vík var sunnan megin eyjai\nnar, þar sem bátur gat legið óhultur, nema í verstu veðrum. Það fyrsta, sem Olga lærði, var að vara sig á að detta ekki í sjóinn, og svo dálítið seinna að synda, en þá var líka kominn tími til þess, að hún lærði að róa og sigla bát. Hún var ekki gömul, þegár hún var orðin eins og bezti sjómaður. Vitaturninn var eins og gefur að skilja, gamal- dags, með tröppum utan á, maður varð að fara varlega til þess að detta ekki niður. Þar var auð- vitað gamaldags olíulampi með gleri, sem þurfti 'iðulega að pússa. Ekki mátti slokkna á lampan- um, og oft var vakað alla nóttina, þegar vont var veður og hættulegt væri, ef vitinn ekki logaði sem skyldi. Olga lærði snemma að hjálpa til við vörzluna og hún lærði fljótt að skilja, hve mikil- vægt starf það var að vera vitavörður. Ekki gat hún farið í skóla eins og önnur börn, og ekki átti hún leikfélaga. Ríkið sendi árlega um mánaðar- tíma kennai-a út í vitann, og þegar Olga var um fermingu dvaldi hún ekt missiri á prestssetrí, en þar fyrir utan var skerið alltaf hennar heimur. Þegar hún var um tvítugt, var skipaður aðstoð- armaður t.il föður hennar, þá var líka byggður nýr viti, sem þá var alveg nýmóðins, með hreyf- anlegt gler og mikið flóknari lampa, sem um leið var auðveldara að passa. Vitavarðaiiiúsið var end- urnýjað og stækkað eins mikið og plássið leyfði, en ekki var það mikið. Nokkru seinna giftist Olga aðstoðarmanrii föður sírus. Svo liðu nokkur ár, ungu hjónin eignuðust tvær dætur, sem urðu að læra eins og móðir þeirra, að detta ekki í sjó- inn, að synda, róa og sigla bát. Þegar faðir henn- ar andaðist, ekki mjög gamall, var maður hennar skipaður vitavörður. Hann sótti nú um leyfi til þess að hafa konu sína fyrir „aðstoðarmann", fékk mörg og góð meðmæli frá mörgum, sem þekktu dugnað hennar, en isamt var það ekki auðhlaupið að fá hana viðurkennda. Umsóknin NÝTT KVENNABLAÐ var send fram og aftur milli Gautaborgar og Stocholmsborgar, í þrjú ár lá pappínnn til skipt- is á skrifborði hjá hinum og þessum af em- bættismönnum, en enginn gat fundið nokkra lagagrein, sem gæfi konu réttindi til þess að vera vitavarðaraðstoðarmaður með kaupi. Á meðan var Olga aðstoð manns isíns, og loksins var úr- skurðað að hún fengi stöðuna. Það var líka í raun og veru ekki pláss fyrir fleira fólk á sker- inul Nú liðu nokkur ár, og hjónin ásamt dætrum þeirra önnðust vitavörzluna svo vel að sögur fóru af. En brátt fór að bera á heilsuleysi hjá vitaverð- inum, og nú var gott að hafa konu og dætur, sem kunnu verkin. í tíu ár var Olga hin veru- legi vitavörður, þó að maðurinn hennar væri lög- skipaður og þegar hann andaðist, hélt hún áfram eins og venjulega. Hún sótti um stöðuna með dætur sínar sem aðstoð. Allir, sem þekktu hana, ráðlögðu henni að gera þetta, og hún fékk svo mörg meðmæli, að það var eins og bók, sem fylgdi umsókninni. En aftur voru menn í vand- ræðum, ekki væri mögulegt að skipa konur til vitavörzlunnar. Pappírarnir voru sendir eins og í fyrra ákiptið fram og til baka, á meðan logaði á vitanum og allt fór sinn vana gang. Vitavarðar- kaupið var borgað út, éinnig aðstoðarmannskaup- ,ið. Og enn eftir þrjú ár var felldur úrskurður, sem var einsdæmi. Kona var löglega skipuð vita- vörður á mjög mikilvægum stað í Gautelvi, á l'jölförnustu siglingaleið Svíaríkis! Aftur var byggður nýr viti og nýtt vitavarð- arhús, og fyrst, þegar Olga Gustafsson var sjötíu ára, hætdi hún störfum og fluttist tii Gautaborg- ar. Hún fékk margs konar viðurkenningu fyrir starf sitt, en mesta viðurkenning, sem hún gat fengið var sú, að aldrei, á meðan hún var við vörzlu, hafði slokknað á vitanum. Gott ef við öll gætum fengið svona eftirmæli! E.F.B. Síðasta bók Elinborgar Lárusdóttur: Tvennir tímar, lýsir átakanlega erfiðum tímum í uppeldismálum á seinni hluta 19. aldar, og gefur mikS efni til umhugsunar. Að slíkt skuli hafa getað átt sér stað seinnipart aldarinnar.

x

Nýtt kvennablað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýtt kvennablað
https://timarit.is/publication/767

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.