Nýtt kvennablað - 01.01.1950, Blaðsíða 8

Nýtt kvennablað - 01.01.1950, Blaðsíða 8
Nýr félagsskapur, sem heitir „Stef" lætur nú mikið til áín taka. Á íslandi hefur slíkur félags- skapur ekki hlotið viðurkenningu fyrr en á síð- astliðnu ári. En hann þýð^r það, að tónskáld og ljóðskáld taka höndum saman við útlenda með- bræður sína í listinni og krefjast þess að fá borg- un fyrir verk sín, ekki í eitt skipti fyrir öll heldur einnig, um ár og aldir visst gjald (flutnihgögjald) frá þe.m, er leyfa sér að fara með, eða flytja fyr- ir opnum dyrum, verk þeirra. Hvert lag er því eins og innstæða í banka, eða fasteign, sem á að gefa af sér rentur. Af hverju er þessi félagshyggja svo sprottin? Við lítum svo á, að snillingarnir okkar, sem við höfum verið svo ánægð með, og montin af, geri uppreisn móti alþýðunni. Það er búið að japla á því svo oft, að íslenzka þjóðin hafu' svelt skáldin, þau liafi dáið úr kvöl og kröm, vegna fátæktar, Bólu-Hjálmar, Kristján Jónsson, Sigurður Breiðfjörð, Jónas Hallgríms- son o. fl. o. fl. Að þótt hún hafi nú í mörg ár greitt skáldalaun, gæðingum isínum, er eins og það hafi aldrei getað svæft þessa hugsun, að hún dræpi alla listamenn, tónskáld og ljóðskáld úr hor. Af þessari hugsun er ,,Stef" sprottið. Viðleitn- inni til þess að lifa mannsæmandi lífi, af tstarfi sínu (list sinni) án styrkja eða brjóstgæða almenn- ings eða ríkiskassans. Spurning var í dönsku blaði til kvenna um það, hvort þeim hefði orðið ávinningur að eldast? Eitt daghlaðanna hefur þýtt svör frá nokkrum dönskum konum, sem allar töldu að því einn og annan ávinning. En í sama mund sendi íslenzk kona hlaðinu eftirfarandi stökur: Ber'öu mig þrú, gcgnurn blálojtsins geim, berSu mig langt inn í minninga heim. Lýsti þar vorsólin löndin og sjó. Ljómandi ástin í hjartanu bjó. En voriS er stutt og þaS stökk burt frá mér; stundum ber vonanna fleyg upp á sker. En minningin lifir svo sœt eSa sár. — Eg sakna þín œska meS bros þín og tár. G.J. Snillingarnir eru að byggja upp nýja ómiss- andi istétt, sem með tímanum á að ráða lögum og lofum, staðinn fyrir að vera vanmetin (sem hún að vissu leyti hefur vitanlega aldrei verið). En þetta er svo mikil nýjung að von er til, að við stöndum, hver og einn þar sem hann er kom- inn, af undrun. Þetta er þó við nánari athugun aðeins það, sem ailar stéttir rembast við, að gera sig ríki í ríkinu. Nú lítum við þá svo á, að fyrst snillingarnir vilji þannig verða isjáifstæð stétt, efnalega ónáð líðanai stundu, ættum við að taka þvi róiega, og sjá hvað Bieikur ber. En svara því þannig sirax að taka af þeim öli skáldalaun eða styrki. Þeir eru vissir um hæfni sína, vissir um verk sín,-að þau séu og verði eftirsótt. Gefa þau ekki lengur þjóð sinni, heldur selja þau, isér td framdráttar innan lands og utan, ekki útgáfuréttinn, heidur hvern einasta tón hverjum einasta hlustanda. En er við lítum á þjóðhollustu þessarra herra, versnar sagan. Þeir sem sé byrja á því að heimta ;inn svo og svo nukið gjald fyrir öll útlendú iög- in, sem við verðum aðnjótandi að heyra, bæði í útvarpi og af grammótónpiötum. Það er ekki nóg að borga áriegt afnotagjaid útvarpuins, eða kaupa grammófónplötuna. Það er aðeins hið hlutlæga í málinu. Við verðum að borga visst fyrir iag*ð, jafnt í hundraðasta skiptið, sem við spdum plötuna, eins og í fyrsta skipti. ,,Her gives intet". Þeir íslenzku höfðingjar, sem að þessu istanda hafa ekki treyst sér út í slíkan félagsskap, nema í samfélagi vlið útlendinga. Það er útlenda kúgunarvaldjð, sem þeir eru að færa okkur í þess- arri mynd. Frelsisunnendur, þeir sem áður sungu um frelsi, syngja nú um bræðralagið, en þetta þýðir það, að út úr sinni eigin þjóð vilja þeir sjúga peninga handa bræðralaginu, handa þeim, sem sigla og frílista isig og hinum stóru aríuhöf- undum, sem við eigum að líta upp, til. Aríur og óratóríur, fúgur og svítur verður þjóðin að venja sig á, hvort hún vill eða ekki. ísienzkir tónfræð- 'ingar kalla íslenzku lögin „kræklur" hjá þeim. Og vilja sjálfir njóta lífsins. En þarna kemur eig- ingirnin og ofbeldið gleggst fram. Að þessum verkum, sem þjóðin biður ekki um, er dembt yfir hana, miskunnarlaust, og hún á að greiða af iþeim skatt í erlendum gjaldeyri. „Takk". íslenzka lýðræðið er þá þannig, að fólkið heima fyrir fær litlu að ráða, en þeir, sem fá út- lendinga sér til aðstoðar, til þess að koma fram málum sínum, fá sigur. NYTT KVENNABLAÐ

x

Nýtt kvennablað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýtt kvennablað
https://timarit.is/publication/767

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.