Vera - 01.06.1998, Side 22

ind íánar
OD
'QJ
ru
■Ci
c:
*£>
Oj
e
Einn af vidburdum listahátídar í vor var heimsúkn Maya
indíánakvennanna Xunká López Días ug Refujia Gúzman
Pérez ng Ijósmyndasýning beirra „Sópadu aldrei síddegis” í
Gerdubergi. Myndirnar eru eftir 80 indíána í Chiapas héradinu í
sud-austurhluta Mexíkó og sýna hversdagslegt líf þeirra. Stjórn-
andi verkefnisins er Carlota Duarte, bandarísk nunna af Maya ætt-
um, sem einnig kom á listahátíd med sýningu á myndum af Dd-
ellu, bandahskri konu sem lífid hefur leikid grátt. Vid bádum
Xunká og Refujia ad lýsa lífi sínu en samkvæmt myndunum á sýn-
ingunni er líf frumbyggjanna all ólíkt því sem vid eigum ad venjast.

lir úr bókinni Creencias
Þær segjast mjög ánægðar með að hafa kynnst
töfrum myndavélarinnar fyrir tilstilli Carlotu en
Xunká og Refujia eru meðal sjö starfsmanna
ljósmyndasafns frumbyggja í borginni San Cris-
tóbal de Las Casas sem er höfuðborg Chiapas.
Námskeiðin í ljósmyndun eru öllum opin og fá
þátttakendur laun fyrir að taka myndir af lífi
ættflokka sinna en þær eru varðveittar í safn-
inu.
Xunká er 26 ára og Refujia 24 ára. Þær eru ó-
giftar og gerir það þeim mögulegt að stunda
þessa vinnu en algengt er að stúlkur í þeirra
samfélagi byrji ungar að eignast börn. Á nám-
skeiðunum stendur fólki einnig til boða kennsla
í lestri eða spænsku í tvo tíma á dag. Einnig er
22 vCra
því kennt á ljósritunarvélar, fax o.fl. tæki sem
það hefur aldrei séð áður. I Chiapas húa átta
ættflokkar Maya indíána og tala hver sitt tungu-
mál sem ekki skilst innbyrðis. Spænska er opin-
bert mál Mexíkó en ekki er algengt að indíán-
arnir kunni spænsku.
I Chiapas á fólk ekki myndavélar en Xunká
hafði séð slík tæki hjá ferðamönnum. Hún byrj-
aði 10 ára gömul að selja varning á götum borg-
arinnar sem hún og fjölskylda hennar búa til.
Móðir hennar selur grænmeti á torginu og
pabbi hennar er trésmiður. Þegar fjölskyldan tók
mótmælendatrú var hún rekin úr samfélaginu í
sveitinni og síðan hafa þau búið í San Cristóbal.
Söfnuðurinn telur um 300 manns og á eigin
kirkju. Þangað fer Xunká oft í viku.
Refujia er af öðrum ættflokki, talar annað
tungumál en Xunká og tilheyrir öðrum mót-
mælendasöfnuði. Hún flutti til San Cristóbal
þegar hún var 12 ára. „Bróður mínum var boð-
ið í biblíuskóla á vegum þessa safnaðar og er nú
prestur. Við mamma og bræður mínir gengum í
söfnuðinn 1993 en pabbi vildi það ekki og býr
hjá ættflokki okkar í sveitinni. Við hin búum
saman, tveir bræður og eiginkonur þeirra, tveir
ógiftir bræður og mamma,” segir Refujia. Sjálf
er hún í kvöldskóla til að ljúka grunnnámi og
dreymir um að fara í háskóla. Söfnuðinum
hefði aldrei dottið í hug að bjóða henni í biblíu-
skóla því konur gegna ekki prestsembætti þar