Almanak Hins íslenska þjóðvinafélags - 01.01.2009, Page 72

MYRKVASTJARNAN ALGOL
Meðfylgjandi tafla sýnir hvenær stjarnan Algol (fi Persei) myrkvast á
árinu 2009. Birtubreytingin nemur um það bil einu birtustigi (frá +2,1
til +3,4) og er stjarnan um 5 klst. að myrkvast og aðrar 5 klst. að lýsast
aftur. Tímarnir í töflunni eiga við hámyrkvann.
Dags. Kl. Dags. Kl. Dags. Kl. Dags. Kl.
JAN 2. 15 38 MAR 3. 20 53 SEP 3. 09 01 NÓV 2. 14 04
- 5. 12 27 - 6. 17 43 - 6. 05 50 - 5. 10 53
- 8. 09 17 — 9. 14 32 - 9. 02 39 — 8. 07 42
- 11. 06 06 - 12. 11 21 - 11. 23 27 - 11. 04 31
- 14. 02 55 - 15. 08 11 - 14. 20 16 - 14. 01 19
- 16. 23 44 - 18. 05 00 - 17. 17 05 - 16. 22 08
- 19. 20 34 - 21. 01 49 - 20. 13 53 - 19. 18 57
— 22. 17 23 — 23. 22 38 — 23. 10 42 — 22. 15 46
— 25. 14 12 - 26. 19 28 — 26. 07 30 - 25. 12 35
- 28. 11 02 - 29. 16 17 - 29. 04 19 - 28. 09 24
- 31. 07 51 APR 1. 13 06 OKT 2. 01 08 DES 1. 06 13
FEB 3. 04 40 - 4. 09 55 - 4. 21 56 - 4. 03 02
- 6. 01 29 - 7. 06 44 - 7. 18 45 - 6. 23 51
- 8. 22 19 — 10. 03 34 - 10. 15 34 - 9. 20 40
- 11. 19 08 - 13. 00 23 - 13. 12 22 - 12. 17 30
- 14. 15 57 - 15. 21 12 - 16. 09 11 - 15. 14 19
- 17. 12 47 - 18. 18 01 - 19. 06 00 - 18. 11 08
- 20. 09 36 - 22. 02 49 - 21. 07 57
- 23. 06 25 ÁGÚ 25. 18 36 - 24. 23 37 - 24. 04 46
— 26. 0315 — 28. 15 24 — 27. 20 26 — 27. 01 35
MAR 1. 00 04 - 31. 12 13 - 30. 17 15 - 29. 22 24
STJÖRNUKORT
A stjörnukortum er staða hverrar stjörnu sýnd í stjörnubreidd, sem
reiknast í gráðum frá miðbaug himins til norðurs (+) eða suðurs (-),
og stjörnulengd, sem venjulega er talin í stundum og mínútum rang-
sælis frá 0‘ upp í 24' talið frá baug sem liggur gegnum vorpunkt him-
ins, þar sem sólin er stödd um vorjafndægur. Þegar stjarna sem hefur
stjörnulengdina 51 er í hásuðri á einhverjum stað, er sagt að stjörnutími
staðarins sé 5 stundir. Ef gangur klukku er stilltur þannig að hún sýni
stjörnutíma, flýtir hún sér um tæpar 4 mínútur á dag miðað við venju-
lega klukku, en sýnir ávalit hvaða stjörnur eru í hágöngu.
Mánaðarnöfnin við jaðra kortanna á bls. 72-73 sýna hvenær ársins
viðkomandi stjörnur eru í suðri á miðnætti (lágnætti). Um miðjan
desember er stjörnumerkið Oríon í hásuðri um miðnæturskeið, svo
að dæmi sé tekið. A einum mánuði flýtir stjörnukiukkan sér um tvær
stundir miðað við venjuiega klukku. Af því leiðir, að um miðjan janúar
er Oríon í hásuðri tveimur stundum fyrir miðnætti.
(70)