Nýi tíminn - 04.04.1957, Blaðsíða 6

6) — NÝI TÍMINN — Fimmtudagur 4. apríl 1957
Ntl TlMINN
Öteeíandl: Sóaíalistaflokkurinn. RltstJOn os aDyrgBannaBur: Átmundur
•igurSsson. — Áskrlítargjald kr. 60 & árl. PtentsmlSJa ÞlóSrUlans h.t.
Fjárþörf atvinnuveganna
í
CMálfstæðisflokkurinn gerir
^ nú mikið að því að kvarta
ium lánsfjárskortinn og kenna
aúverandi ríkisstjórn um hann
eins og annað sem erfiðlega
gengur, og mætti ætla af
ekrifum blaða hans, að stjórn-
arandstaða flokksins væri a.
»i.k. 10 ára gömul, í stað þéss
að allan þann tíma hefur
flokkurinn verið stærstur og
voldugastur þeirra flokka, sem
œnótað hafa stjórnarstefnuna
þetta tímabil, og her þess
vegna mesta sök á því vand-
rveðaástandi, sem núverandi
ríkisstjórn er að reyna að
ráða fram úr.
I
TT'itt höfuðárásarmálið er, að
ekki hafi ennþá tekizt að út-
vega fé til allra þeirra hluta
6iem gera þarf, og í því sam-
i foandi reyna nú bændaþing-
| snenn íhaldsins að flytja frum-
vörp og tillögur um framlög
til landbúnaðarins, sem þeim
! áatt ekki í hug að flytja með-
an þeir voru í ríkisstjórn sjálf-
I ir.
I
[ rpil þess að skýra ofurlítið
-*• hvað gert hefur verið þeg-
sr í þessum málum, skal þess
getið að á sl. sumri skipaði
ríkisstjórnin nefnd til að at-
]*uga hvernig fara skyldi með
ýrns lán, srm ríkissjóður hef-
ur verið að veita framleiðslu-
®': vinnuvegunum undanfarin
( ir, en ákveðið jafnframt að
greiðast skyldu aftur með há-
!Um vöxtum. Árangur þessara
f Sthugana kom fram við af-
f gteiðslu síðustu fjárlaga, því
, Jfcor var ríkisstjórninni heimil-
f SÍ að breyta í óafturkræf
Íframlög lánum sem ríkið hef-
(6ir veitt eftirtöldum stofnun-
f um:
j 1. Ræktunarsjóði
lán frá 1955 kr. 22.000.000,00
j 2- Ræktunarsjóði
lán frá 1951 kr. 9.875.000,00
I 3. Ryggingarsjóði
lán frá 1948 kr. 4.329.000,00
4. Veðdeild Búnaðarbankans
lán frá 1954 kr. 4.000.000,00
E. Bjargráðásjóði
lán frá 1956 kr. 10.500.000,00
! ®, Hallærislánum
lán frá 1952 kr. 5.320.000,00
i 7- Fiskveiðasjóði
lán frá 1955 kr. 10.000.000,00
I S. Lán vegna, þurrafúa
í fiskiskipum kr. 3.500.000,00
• 8. Til ibúðarhúsa
J lán frá 1955 kr. 13.000.000,00
t 1
Tvá liggur nú fyrir þingi frum-
* varp um auknar tekjur
handa Fiskveiðasjóði, og allir
vita að frumvörp um húsnæð-
ismál eru í undirbúningi, en
kunnugt er, hve erfið er orðin
lausn þeirra mála, eftir það,
hvernig á þeim hefur verið
foaldið um lengri tíma.
ríkissjóði, felur í sér stærra
átak en nokkru sinni fyrr
hefur verið gert í því efni. Og
aldrei hefur Sjálfstæðisflokk-
urinn átt frumkvæði að neinu
slíku. Þótt breyting á lánum
þessum í óáfturkræf framlög,
sé ekki þess eðlis að hún komi
fram sem stór fjárútvegun á
stundinni, þá gerir hún sama
gagn að því leyti, að hún
losar viðkomandi lánastofnan-
ir við greiðslu vaxta og af-
borgana, svo það fé sem til
þess hefði þurft verður nú á
ári hverju tiltækt til nýrra út-
lána. Þarna er því stigið mik-
ilsvert spor í þá átt að gera
viðkomandi stofnanir sjálf-
stæðar lánastofnanir, er geti
staðið undir þörfum þeirra at-
vinnuvega, sem þær þjóna.
17n höfuðgrundvöllur þess að
" slík viðleitni nái tilgangi
sínum er hins vegar sá, að
verðstöðvunarstefna sú er rík-
isstjórnin hefur markað nái
að festast í aðalatriðum. Því
miður hafa í því sambandi
skeð atburðir erlendis, sem
miklum erfiðleikum valda í
framkvæmd þeirrar stefnu.
Hinu verður aldrei neitað með
neinum rökum, að árangur
hennar hefur þegar reynst
meiri en jafnvel hinir bjart-
sýnustu gerðu sér vonir um.
Gefur það góða von um fram-
tiðina, aðeins ef utanaðkom-
andi atburðir valda ekki ó-
vinnandi erfiðleikum.
l/riðbrögð Sjá
' í þessum :
s
ú breyting, sem hér hefur
verið lýst á lánum frá
Sjálfstæðisflokksins
þessum málum öllum eru
hin furðulegustu. Þegar hann
er nýfarinn úr ríkisstjórn, sér
hann allt í einu þörfina á
mörgum hlutum, sem þarf að
gera, en hann gat sannarlega
ekki síður unnið að þegar
hann var sjálfur við völd. Nú
flytur hann tillögur um fjár-
magn til margra hluta, sem
honum datt ekki í hug að
framkvæma meðan hann réð
málum. Og hann hefur allt
haft á hornum sér gagnvart
því meginatriði, sem er grund-
völlur þess að fjármagn, sem
lagt er í lánastofnanir fyrir
atvinnuvegi og framkvæmd-
ir gufi ekki upp og verði að
engu, sem sé því að hafa hem-
il á vérðbólgunni. Þótt íhaldið
reyni af veikum mætti að
láta líta svo út sem áhugi
fyrir hagsmunum almennings
hafi verið bak við allar árás-
imar á ríkisstjórnina, hefur
reynst ómögulegt að leyna
því, að hagsmunir skjólstæð-
inganna, sem hafa verið látn-
ir taka á sig byrðar, til þess
að halda verðbólgunni í skefj-
um eru aðalástæður fyrir á-
rásunum öllum.
Saudi Arabía hleypur í skarðið
fyrír Egyptaland við Aqabafióa
Næstu daga opnas't Súezskurð-
ur fyrir allt að 20.000 tonna
skip. Lokið er viðræðum Nass-
ers, forsætisráðherra Egypta-
lands, og Hammarskjölds. að-
alframkvæmdastjóra SÞ, í
Kairó. Fundur Eisenhowers
Bandaríkjaforseta og Macmill-
ans, forsætisráðherra Bret-
lands, á Bermúdaeyjum er af-
staðinn. Allt hefur þetta í för
með sér, að horfur á óróa-
svæðinu við Miðjarðarhafs-
botn hafa heldur skýrzt, þótt
bönkum, heldur Iagði bann við
skemmtiferðum bandarískra
borgara til Egyptalands, en
tekjur af erlendum ferðamönn-
um hafa um langan aldur ver-
ið ein helzta gjaldeyristekju-
lind Egypta. Stjórn Nassers
hefur neitað að beygja sig fyr-
ir þessum og öðrum þvingunar-
aðgerðum, og vonir Vestur-
veldanna um að þeim myndi
takast að gera egypzka ríkið
gjaldþrota hafa ekki enn rætzt.
Tilraun Breta til að svipta
en nú er. Fulltrúar breskra og
bandarískra olíufélaga sátu á
fundi í síðustu viku og ræddu
þær fyrirætlanir. Einkum er
tvennt í ráði, í fyrsta lagi að
leggja olíuleiðslu frá Irak um
Tyrkland til Miðjarðarhafs, og
í öðru lagi að koma sem skjót-
ast upp flota risaolíuskipa,
100.000 tonna eða stærri sem
annast geti olíuflutninga suð-
ur fyrir Afríku. Forsenda þess-
ara fyrirætlana er þó að Vest-
urveldin missi ekki tangar-
hald á olíusvæðunum. Eisen-
howeráætlunin og Bagdadbanda
Iagið miða að því að festa
Vesturveldin í sessi í löndunum
'ið Miðjarðarhafsbotn. í orði
i:veðnu er þeim beint gegn
Sovétríkjunum, en í raun og
veru er skotspónninn þjóðern-
ishreyfingin, sem fer um ar-
abalöndin, og miðar að því að
losa þjóðimar undan erlend-
um yfrráðum, beinum og ó-
beinum, og hagnýta auðlindir
landanna í þeirra þágu en ekki
erlendra auðhringa og fá-
mennrar höfðingjastéttar. Þessi
þjóðemishreyfing, sem á ræt-
ur sínar í vaxandi millistétt,
hefur á síðustu árum hafizt til
valda í Egyptalandi, Sýrlandi
og Jórdan. Áhrifamesti leið-
togi hennar er Nasser Egypta-
landsforseti.
Hin gamla höfðingjastétt
stórjarðeigenda og ættar-
höfðingja lítur þessa þróun illu
auga. Vesturveldin reyna nú
að nota sér þessi innanlands-
átök ti.l að koma ár sinni fyr-
ir borð. í Jórdan takast þeir
á um völdin Hussein konungur,
sem er fulltrúi gömlu valda-
--------------------—
Erlend
tiðindi
c.-------------------'
stéttarinnar, og Nablusi for-
gætisráðherra, sem tók við
'ítjómarforustu eftir kosninga-
sigur þeirra flokka, sem slíta
vildu hernaðarbandalaginu við
Bretland. í Sýrlandi eru mikl-
ar viðsjár innan hersins. Er
óspart látið í það skína í
brezkum og bandariskum blöð-
um, að horfur séu á að Nass-
er - missi þessa tvo traustustu
bandamenn sína áður en langt
um líður.
ftir heimsókn Sauds Arabíu-
konungs til Eeisenhowers í
vetur, létu Bandaríkjamenn
drýgindalega yfir því, að rek-
inn hefði verið fleygur milli
konungs og Nassers. Atburðir
síðustu daga hafa því komið
eins og köld gusa yfir menn
í Washington. Svo er nefnilega
að sjá, að Saudi Arabía ætli
að taka við af Egyptalandi að
meina ísraelsmönnum sigling-
ar um Aqabaflóa. Mynni fló-
ans er svo þröngt, að land-
helgi Egyptalands að vestan
og Saudi Arabíu að austan
ná þær saman. í miðju
Framhald á 9. síðu.
Nasser og Nehru standa hér sinn hvoru megin við U Nu, forsætis-
ráðherra Bumia. Myndin var telcin I Indlandi, þegar þeir voru
komnir þar seman á liátíðisdegi, sem er hátíðlegur haldinn á þann
liátt að menn skvetta vatni liver á aiman. Fyrirmennirnir létu ekki
sitt eftir llggja í vatnsaustrinum.
enn sé þar margt á huldu. Egypta sem lengst tekjum af
Hvað Súezskurð varðar bregð- siglingum um Súezskurð sýna,
ur svo kynlega við að brezka að enn er viljinn sá sami.
stjómin bannar brezkum skip- '
um að nota hann, enda þótt CJiglingamar um Súezskurð
lokunin sem hlauzt af árás »3 voru eitt helzta umræðuefni
Breta og Frakka á Egyptaland Hammarskjölds og Nassers.
hafi bitnað harðar á Bretum Fréttamenn í Kairó segja, að
en nokkurri annarri Vestur- þeir hafi í stórum dráttum orð-
Evrópuþjóð. Ekki er nóg með ið sammála um það atriði.
að brezkum skipum er bannað Nasser hvikaði ekki frá fyrri
að greiða Egyptum skurðtoll kröfu sinni um að allur skurð-
og þau þar með útilokuð frá tollurinn sé greiddux egypzku
að nota skurðinn, brezka skurðstjóminni, en hann mun
stjórnin reynir að hræða skipa- hafa fallizt á að heita því að
eigendur, sem hún getur ekki leggja til hliðar fjórðung tekn-
sagt fyrir' vérkútiiV frá að láta aúna áf skurðinum til að standa
skip sín nöta skurðinn. Brezka straum af viðhaldi og endur-
flotaráðuneytið hefur látið það bótum. Þá segja fréttamennim-
boð út ganga, að skipum kunni ir; að Nasser hafi samþykkt að
að stafa hætta af tundurdufl- Alþjóðadómstóllinn verði lát-
um á siglingaleiðum að norð- inn skera úr um það, hvort Eg-
urmynni skurðarins. Þetta ér yptar hafi heimild til að meina
í fyrsta skipti sem minnzt er ísraelskum skipum ferð um
á tundurduflahættu á þeim skurðinn, en það hafa þeir
slóðum. gert undanfarin ár á þeirri
forsendu, að ófriðarástand ríki
Viðbrögð brezku stjórnarinn- með löndunum. Líklegt má
ar við opnun Súezskurðar telja að Vesturveldin falliist
sýna, að hún er ekki enn af á þessa kosti, þótt Bretum og
baki dottin að reyna að koma fleirum hljóti að vera það ó-
Egyptum á kné, hvað sem það Íjúft. Súezskurðurinn er svo
kann að kosta Breta og aðra. þýðingarmikil siglingarleið, að
Strax og egypzka stjórnin þjóð- óhugsandi er að siglingaríkin
nýtti Súezskurðarfélagið lagði heíti sér um að nota hann þeg-
brezka stjórnin hald á allar ar hann opnast loks eftir fimm
eignir Egypta í Bretlandi, þar mánaða lokun.
sem þeir geymdu meginhluta
gjaldeyrisforða síns. Banda- á nnað mál er, að Vesturveld-
ríkjastjórn fór að dæmi Breta in hafa fullan hug á að
í þessu efni. Hún lagði ekki finna leiðir til olíuflutninga
aðeins hald á eignir opinberra, frá Persaflóa til Evrópu, sem
egypzkra aðila í bandarískum geri þá óháðari Súezskurðinum