Nýi tíminn - 04.04.1957, Blaðsíða 7

Fimmtudagur 4. apríl 1957 — NÝI TÍMINN — (T
Það hefur verið stolt Islend-.
inga að vera vopnlaus þjóð
sem skipaði málum sínum með
lögum og rétti, og þó að lögin
hafi ekki ætíð náð tilgangi
sínum, og rétturinn stundum
verið brotinn, þá hefur það þó
aldrei leitt til hörmulegra at-
burða eins og mannvíga, af
þelrri ástæðu að þjóðin hefur
afneitað úrskurði vopnavalds-
ins.
I heimsstyrjöldinni síðari
komumst við íslendingar í
nána snertingu við vopnavald-
ið. Þrátt fyrir yfirlýst hlut-
leysi okkar í hernaðarátökum
var ísland hernumið af Bret-
um, og flugvélar og kafbátar
þýzku nazistanna sökktu ís-
lenzkum skipum og myrtu méð
skotárásum Islendinga við
störf sín á hafinu — hin heið-
arlegu skyldustörf í þágu dag-
legra þarfa hinnar vopnlausu
íslenzku friðarþjóðar.
Þegar við hugleiðum þessa
átakanlegu atburði, þá er það
fyrst og fremst eitt sem vek-
ur okkur stolt og innri gleði,
og það er: að þessir menn
féllu sem sannir íslendingar
án vopna við skyldustörf frið-
arins.
Uppi voru raddir um að
vopna íslenzku skipin á þess-
um árum, en illu heilli hefði
slíkt orðið: kallað yfir Islend-
inga vaxandi ógnir af hálfu
nazista og flekkað mannorð
þjóðarinnar.
Brezka hemámsliðið fór hér
flestu fram sem því þóknaðist,
m.a. handtók það helztu for-
ystumenn Sósíalistaflokksins
og flutti þá til fangavistar í
Bretlandi, bannaði útkomu
Þjóðviljans og tók land, hvar
sem því bauð við að horfa
undir herbækistöðvar sínar.
Fór það með heræfingabrölti,
skothríð og sprengingum viðs-
vegar um landið.
Öllum góðum íslendingum
var þungt fyrir brjósti meðan
á þessu gekk, og hugsun þjóð-
arinnar var falin í orðum
skáldsins:
Þeir fella ekki hnjúkinn seni
hamrammur srnæfir við ský.
I*eir Mndra ekki að {feisladýrð
morgunsins tendrist á ný.
En jörðina stráðu ]>eir erlendum
óþrifabælimr
ög útfiæmdu vættir með skrið-
drekans hrjúfa gný.
— Ó, biiknandi lyng undir ban-
vænum skotreykjarsvælum!
Ó, brekkusóley sem kremst undir
jámbentum hælum!
Við lok stríðsins var fögn-
uður þjóðarinnar mikill og
náði hámarki með stofnun lýð-
/veldisins. í stoltum fögnuði
ortu skáldin fyrir munn þjóð-
arinnar kvæði og ljóð, sem
vermdu henni um hjartað eins
og heitir geislar rísandi vor-
sólar eftir dimman, kaldan
vetur:
„Hver á sér meðal þjóða þjóð,
er þekkir hvorki sverð né blóð,
en Jifir sæl við ást og óð
og auð, sem frlðsæld gaf?“
„Nú skal söngur hjartahlýr
hljóma af þúsund munnum,
þegar frelsls þeyrinn dýr
þýtur í fjalli og runnum".
„Legg frið og sátt í andans
ævintýr.
Og undir merkið kynslóðirnar
leiddu.
I»ar skrifað stendur: fyrir Island
allt“.
„Stéð ég við Öxará
árroða á fjöllin brá,
kátt tók að klíngja og fast
klukkan sem áður brast,
Olgeir Lúlhersson:
Á veol helstefnunnar
alskærum ómi sló
útyfir vatn og skóg.
Hún klukka klukkan þin,
kallar oss lielm til sín“.
En á skammri stund skipað-
ist veður á hinum bjarta
himni þjóðarinnar. Bandarik-
in, sem tekið höfðu við her-
náminu af Bretum, sviku gef-
in heit um að hverfa með her
sinn burt af landinu strax að
lokinni styrjöldinni, en fóru
hinsvegar fram á að fá að
hafa hér herstöðvar og her-
setu í heila öld. Vegna sví-
virðilegra svika margra ís-
lenzkra stjórnmálamanna við
þjóðina, tókst Bandaríkjunum
að koma fram vilja sínum í
aðalatriðum, og þó að í her-
stöðvasamningnum séu upp-
sagnarákvæði, þá hefur reynsl-
an þegar sannað að:
„Hægt er að frestast,
bágt mun úr að víkja!“
■Svikunum við hlutleysis- og
friðarstefnu Islands mótmælti
þjóðin bæði hátt og í hljóði,
og skáldin ortu af heitu
hjarta:
„I»ótt særl oss silfur og gull,
þótt sæki að oss vá eða grand,
vér neitum að sættast á svik
og selja vort Iand“.
En engu varð um þokað og
svikin voru framin:
„Lýðveldið liggur f reifum.
L.andráðin snúa sveifum.
Seinþroska alefling andans,
athöfn og samhyggja landans
tefst í torleiði vandans".
Framkvæmd þjóðsvikanna
skipulagði auðstéttin með það
fyrir augrnn, að geta hafið
ofsóknarherferð á hendur Sós-
íalistaflokknum, sem hafði
forustu í baráttunni gegn
svikunum. Þetta markmið auð-
stéttarinnar fór þó algerlega
út um þúfur, en í heift sinni
og vesalmennsku fékk hún
hinsvegar nokkra saklausa Is-
lendinga dæmda frá almenn-
um mannréttindum og kjör-
gongi.
Nær 3Q þúsundir Islendinga
hafa með eiginhandarundir-
skrift mótmælt þessu níð.ings-
verki og krafizt þess að mönn-
unum verði veitt mannrétt-
indi sín aftur án tafar, en
þetta fólk hafa hlutaðeigandi
yfirvöld ekki virt viðlits, og
sýnir það glöggt, að vilji
fólksins í landinu er ekki mik-
ils metinn á „hærri stöðumV.
En er þá svo komið að ís-
land ali geðlausa þjóð, sem
lætur blekkja sig og lítils-
virða takmarkalaust? Nei,
vissulega ekki. Sá dagur kem-
ur að Islendingar tefjast ekki
lengur í „torleiði vandans“.
Sá dagur, kemur, að hjarta-
slög landsins og þjóðarinnar
samstillast í friðar- og frelsis-
baráttu framtíðarinnar.
Níðingsiljar aUa daga brenni
eldur ljóðsins míns“.
Þeir menn eru til á íslandi
sem vilja að íslendingar standi
undir vopnum og taki sinn
„virðulega" þátt í hergöngu
hemaðarsinna á vegi helstefn-
unnar. Og hernaðarandinn
grefur um sig meðal þjóðar-
innar, og framtíð hennar er
í geigvænlegri hættu vegna
þeirrar staðreyndar, að æska
nútímans, sem innan tíðar
myndar þjóðarkjarnann, elst
upp við og mótast andlega af
þeim ríkjandi hugsunarhætti,
að ekki verði framar notið
menn sem þetta vilja nefna
þeir: „hugsjónamenn“, og enn
hafa þeir sagt: „að íslending-
ar — einir allra siðaðra þjóðá
— hafi af því fjárhagslegan
ávinning að láta erlenda þjóð
verja land sitt“. Já, þetta eru
þeirra eigin orð, og þau vekja
hjá okkur ýmsar spurningar:
Hverja nefna Þjóðvarnarmenn
íslendinga ? Ilefur íslenzka
þjóðin grætt á hersetunni?
Fyrir hverjum hefur landið
verið varið? Kom vígbúnaður-
inn á Islandi í veg fyrir hern-
aðarárás Breta og Frakka á
Egypta og ógnaði heimsfriðn-
um?
illlsifl
mmm
BWhé
iv “ "
.....
.■ .^wv.'v',,uiwv.**,,...I
,... "i,il
.....
■ '. * " ’ -»W4Í,>ri. ... ... -
Enn er ósvarað kröfu nær 30.000 íslendinga um sakar-
uppgjöf peim til handa sem ranglega voru dœmdir eftir
30. marz 1949.
„Byltist, fóstra, brlm í geði
Barnið leitar þín. [þungu.
Legg mér livessta orðsins egg
eld í kvæðin mín. [á tungu,
Iáfsins mátt og orðsins afl þar
ámienn réttar þíns. [kenni
friðar, frelsis og menningar á
vesturhveli jarðar nema i
skjóli ægilegs vígbúnaðar, sem
,öllum beri að færa fórnir og
tilbiðja sem hinn eina sanna
; guð allrar framtíðar.
j Samtímis þróun þessarar
lífsskoðúnar er æskan látin
ganga í „kristinna manna“
samfélag og játa trú á hinn
„himneska guð“. Hvort mun
það nú verða hlutverk kirkj-
, unnar, að sætta þessa tvo
guði, svo að þeir megi í sátt
og samlyndi drottna yfir
mannlífinu, eða taka ákveðna
‘ afstöðu með öðnim gegn hin-
um?
Og nú er hernaðarsinnum á
íslandi að bætast liðstyrkur
svonefndra Þjóðvarnarmanna,
sem þó stofnuðu „stjómmála-
flokk“ með andstöðu við her-
stöðvarmálið að táfestu. Nú
eru þeir æfir út af því að Is-
léndingar skuli ekki sjá „sóma
sinn“ í því að „verja land sitt“
sjálfir og kosta hernaðarfram-
kvæmdir, „— hefðu Islending-
ar því átt að leggja fram 117
milljónir króna árið 1955“.
Þettá eru þeirra orð, og þá
Það ætti öllum að vera auð-
heyrt, að það er komið vest-
rænt landvarnamannahljóð í
Þjóðvarnarstrokkinn, og þarf
engan að undra, þó af honum
komi fallbyssukúla í stað
smjörs, þá hann er fullskek-
inn — þ.e.a.s.: verði bullan
ekki hrokkin af skaftinu áður.
Nú, þegar vígbúnaðarkapp-
hlaupið er orðið að trylltu
brjálæði, og „friðarboðskap-
ur“ hernaðarjafnvægisins leit-
ast við að blekkja alla heims-
byggðina, má engan tíma
missa. Þjóðirnar verða nú þeg-
ar að tengjast traustari
bræðraböndum á þeim alþjóð-
legu leiðum sem þær ráða yfir,
svo sem: verkalýðshreyfingar-
innar, Heimsfriðarhreyfingar-
innar, kirkjunnar, Alþjóða-
sambands lýðræðissinnaðra
kvenna og Aiþjóða rauða
krossins. Frumkvæði barátt-
unnar fyrir vopnlausum heims-
friði verður að koma frá fólk-
inu sjálfu — fólkinu, sem er
mannkynið sjálft, undir ægi-
veldi óðra hemaðarsinna.
Þ6 Islendingar séu fáir, þá
eru þeir ekki að sama skapi
smáir þegar um er að ræða
menningar- og friðarmál. Þá
frumkvæði þeirra sé að engu
haft á málþingum þar sem
mestu herveldi vest.urlanda
ráða stefnunni, þá hafa þeir
mun betri aðstöðu á þeim al-
þjóðavettvangi, þar sem al-
þýðu og menntafólk ræður
ráðum sínum í þágu heims-
friðar. Þar eiga Islendingar
að berjast, en ekki í hemað-
arsamtökum stórvelda, unz.
hinu æðsta takmarki sannrar
menningar er náð, þ.e.: vopn-
laus friðaröld og farsæld alls
mannkyns.
•
Fyrsta tækifæri Islendinga
til að segja upp herstöðva-
samningnum er farið hjá
garði. Úti í löndum kom til
hernaðarátaka og manövíga
— hin tíðu úrslit mála þar
sem vopnavaldið er í heiðri
haft. Vegna þessara erlendu
atburða þótti ástæða til að'
fresta brottför hins ameríska.
herliðs héðan um óákveðiira
tíma. Gengu þingmenn Fram-
sóknarflokksins og Alþýðu-
flokksins á bak orða sínna og
viljayfirlýsingu Alþíngís 28.
marz 1956 í folóra víð hína
erlendu atburðí — töldu frið-,
arhorfur versnandí og þörf á—
framhaldandí vlgbúnaðar á.
íslandi. Gengu þerr enn inn á
bá IöðurmaimlegTi braut aðí
svíkja og blehkia þjóðxna, ernsc
og við gerð berstöðvasáttmál-
ans í fyrsto.
Helztu rök lieTTiaðarsinna ái
Islandi fyrár þvf að véla fss-
land ínn. f &«TEaðaráform stór-
velda hafa vt-ríö þau, að vest-
urveldin séu friðarriM semá
aldrei hefjl áras af fyrras
bragði, og vígoúnaö sínœ
fremji þau 2 fsví eína skynf,.
að tryggja vopnaðan frið eða.
verjast, vertSi a þau ráðizt a£
fyrra brag'SL Þessu vilja:.
hemaðarsinnarnir þjöna me®
því að leyfa BandaTfkjununá
vígbúnað og hersetu í ianÆ-
inu, og telja íslanði borgið fi
þessu hernaðarskioulagi þóttl:
heimsstyrjöld forysti L En allt
em þetta ^ielber falsröfe,
Markmið núverandi stjórnar
Bandarikjanna er ekki fyrst
og fremst það að verjast
kommúnismanum, heldur hittS
að útrýma honum. Hefur húnj
aldrei viðurkennt þá skoður*
kommúnista, að kommúnism-
inn og kapitalisminn geti búiS
i tvíbýli á jörðinni og sýnfc
ágæti sitt í friðsamlegri sam.-
keppni.
Þá hófu Bretar og Frakkar
hemaðarárás á Egvpta og
sögðust vera að afstýra þriðji*
heimsstyrjöldinni. Súezstríðiði
var sem sagt „varnarstríð'*
vestrænna friðarþjóða, og er
það fullgild sönnun þess, að
,vamarstríð‘ er hægt að heyja
með árás af fvrra bragði. Og
öryggið geta menn farið nærrí
um, þegar herfræðingar viðúr-
kenna, að nú séu að koma
til sögunnar hergögn sem eng-
ar vamir dugi gegn.
Hrýs okkur ekki hugur viði
þeim ummælum „Timans“ ný-
lega að hér þurfi að-
vera tiltæk hemaðarmaim-
virki „ef bandalagsþjóðirnar
þurfa skyndilega á aðstöðii
að halda vegna ófriðarhættu**.
En þessi skjmdilega ófriðar-
hætta þýðir umbúðalaust að
heimsstyrjöld væri að brjótast
út, og „flugskeyti sem geta
Framh. á 10. s£ð»