Foreldrablaðið - 01.01.1974, Qupperneq 4

2
ÞORBJÖRN BRODDASON,
lektor:
Uppeldishlutverk fjölmiðla
Þegar rætt er um fjölmiðla koma okkur oftast
í hug sjónvarp, hljóðvarp og dagblöð. Þetta eru
dægurmiðlarnir, eins og við getum kallað þá, sá
flokkur fjöimiðla, sem birtist okkur í nýrri útgáfu
daglega. Það eru til aðrir fjölmiðlar, eins og kvik-
myndir, í mörgum tilvikum bækur og hljómplötur,
og jafnvel leikhús.
En ég mun einkum ræða tvo dægurmiðla, sjón-
varpið og dagblöðin. Ef til vill lætur hugmyndin
um uppeldishlutverk fjölmiðia undarlega í eyrum.
Uppeldi er venjulega talið hlutverk foreldra. Þegar
nánar er að gætt verður að vísu augljóst, að skól-
arnir og kennararnir hafa tekið sér veigamikinn
þátt uppeldisstarfsins hjá tækniþróuðum þjóðum.
Sama má segja um fóstur þeirra barna, sem dvelj-
ast á barnaheimilum að hluta. En tilhugsunin um
uppeldi í höndum fjölmiðla kann að vera öllu meira
framandi. Það er samt sem áður staðreynd, sem
ekki verður umflúin, að fjölmiðlarnir eiga mjög rík-
an þátt í daglegu lífi nútímafólks, og það væri
fásinna að loka augunum fyrir þeim áhrifum, sem
þeir kunna að hafa á þroskaferil barna, og hlut-
verki þeirra við mótun skoðana og viðhorfs. Þetta
hefur að sjálfsögðu ekki ætíð verið svo.
Dægurmiðlararnir (dagblöð, sjónvarp, hljóð-
varp) eru ung fyrirbæri. Þeir hafa sprottið upp
samhliða meiri margbreytileika þjóðfélaganna, auk-
inni verkaskiptingu innan þeirra, og meiri sérhæf-
ingu í störfum. Þetta hefur valdið því, að foreldr-
arnir hafa orðið að afsala sér uppeldisstarfinu að
hluta í hendur sérhæfðs fólks. Hvað varðar skól-
ann er þetta takmarkaða afsal foreldra meðvitað
og ásetningsbundið. En er því þannig varið með
afsalið í hendur fjölmiðlanna? Hugsa heimilisfeður
með sér, þegar þeir kaupa sjónvarpstæki fyrir
heimilið, að þetta tæki geti haft veruleg áhrif á lífs-
viðhorf barna þeirra? Ég dreg í efa, að slíkt sé
mönnum ætíð efst í huga. Heilbrigð skynsemi segir