Árbók VFÍ/TFÍ - 01.06.2007, Side 307

Með því að raða niður rásunum og hinu flata yfirborði eftir hinni
svokölluðu MLS-runu af +1 og -1, mun samanlögð hljóðorka sem
endurkastast frá „dreifinum" dreifast svo til jafnt í allar áttir í stað
þeirrar einu áttar sem myndi eiga sér stað með flötu yfirborði.
Mynd 2a sýnir hvernig bylgja fellur á slíkt yfirborð og dreifist í
allar áttir.
Þetta virkar hins vegar aðeins fyrir þá einu bylgjulengd sem
samsvarar einungis einni tiltekinni tíðni. í raun fæst þó góð dreif-
ing fyrir bylgjulengdir u.þ.b. hálfri áttund undir og yfir hönn-
unarþylgjulengdinni.
Mynd 2b var birt í fyrstu greininni sem fjallaði um hugmyndina að
dreifum1. Hún sýnir hvernig rafsegulbylgja dreifist þegar hún
skellur á yfirborði með bylgjulengdar djúpum rásum raðað eftir
MLS-rununni (- + + - + - + + + +----+ -).
Mynd 2b.Tvístrun frá yfirborði með endukasts-
stuðlum sem víxlast í x-átt samkvæmt einni
lotu af MLS runu (- + + - + - + + + + — + -).
Niðurstöður fengnar í tilraun með rafsegul-
örbylgjur. Heimild1.
Annars stigs dreifar (e. Quadratic Residue diffusers)
Til þess að dreifirinn virki fyrir fleiri bylgjulengdir eru notaðar
rásir með mismunandi dýpt. Árið 1979 birti Schroeder grein1 þar
sem hann kynnti notkun annarrar runu, fyrir hönnun á dreifum,
með þann sama eiginleika að Fourier-aðgerð gefur flatt tíðniróf.
Þetta var svokölluð „annars stigs" runa (e. Quadratic residue
sequences). Dýpt rásanna breytist frá núlli og rétt upp undir hálfa
hönnunarbylgjulengdina. Þessir dreifar virka vel fyrir tíðnibil yfir
fjórar áttundir og fyrir bylgjur sem koma frá mismunandi hornum.
Mynd 3 sýnir annars stigs dreifi úr greininni. Fyrstu notkun annars
stigs dreifa við hönnun stórs salar er lýst í grein Marshall og
Hyde1. Síðan þá hafa þeir verið notaðir víða.
—» x (Þversnið af lofti salarins)
Mynd 3. Hliðarþversnið af lofti með dreifðu
endurkasti byggt á annars stigs runu
(e.quadratic residue sequenceJ.Heimild1.
Yflrtxxð Tlmaavörun
Hljóövtatarleg maðhöndlun
Rúmavðrun

Framleiðsla á dreifum
Cox (Acoustics Research Centre, UK) og D'Antonio (RPG
Diffusor systems, USA) hafa rannsakað, framleitt og prófað
Schroeder-dreifa frá því stuttu eftir að fyrsta greinin um þá
birtist og gefa gott yfirlit í greinum1 sínum. Mynd 4 sýnir
endurkast frá ísogsyfirborði og flötu yfirborði borið saman
við endurkast frá dreifandi yfirborði. Myndin sýnir einnig
tímasvörun (e. temporal response) þar sem sést hvernig
speglandi endurkast flata yfirborðsins verður dreifðara
með notkun annars stigs dreifisins. Rúmsvörun (e. spatial
response) flata yfirborðsins sýnir stefnuvirkt endurkast en
svörun dreifisins sýnir mun jafnara og dreifðara endurkast.
a) Yfirborö meö isogi
Endurkavt
ue*n
1
Deyft enclurlLMt
L_
\

I •«»*“ \ /
■ ■ 11 -■
b) Flatt yfirborð
OreiNng
RH R ,'JO
Orelhng
li
c) Dreifandi yfirborö
meö annars stigs dreifi
(e. Quadratic Residue Díffuser)
V________________________________________________________/
Mynd 4. Rúm- og tímasvörun hljóðs sem endurkastast frá
a) yfirborð með ísogi, b) flötu yfirborði og c) dreifi.Heimild1.
Tækni- og vísindagreinar i 305