Bændablaðið - 13.01.2004, Blaðsíða 21

Þriðjudagur 13. janúar 2004 21
Notkun fagforrita BÍ við gæðastýringu í sauðfjárframleiðslu
Gæðastýring í sauðfjárframleiðslu hefur nú að fullu tekið gildi samkvæmt reglugerð. Gæðahandbók
sauðfjárframleiðenda inniheldur skráningareyðublöð fyrir þær upplýsingar sem framleiðendur eiga að skrásetja
varðandi framleiðsluaðstæður og framleiðsluaðferðir. Það er tiltölulega handhægt að skrifa beint á blöðin en
þessari umfjöllun er ætlað að kynna þá möguleika sem fyrir hendi eru við tölvuskráningu upplýsinganna. Slík
tölvuskráning getur gefið þeirri vinnu sem fer í skráningu á upplýsingum aukið vægi en stefnt er að því að nær
öll skráning upplýsinga í gæðastýringu í sauðfjárrækt verði í forritunum NPK og Fjárvís í framtíðinni.
Við búfjáreftirlit í vor verða eyðublöðin Jarðrækt 1A, Uppskera 1A og Beit1A eða Beit 2A væntanlega yfirleitt ekki
komin í notkun en önnur eyðublöð eiga að vera fyllt út frá 1. janúar 2004 eftir þeim kröfum sem settar eru fram
á eyðublöðunum sjálfum.
Framleiðsluaðstæður = 6 eyðublöð
Í gæðahandbókinni eru alls 16 eyðublöð sem skylda er að fylla út auk kynbótaskýrsluhaldsins. Af þessum
eyðublöðum eru 6 sem varða framleiðsluaðstæður og umhverfi búrekstrarins og 10 sem ná yfir framleiðsluaðferðir.
Þau eyðublöð þar sem skrá þarf upplýsingar um framleiðsluaðferðir og umhverfi innihalda af þeim sökum
upplýsingar sem breytast lítið milli ára. Óhætt er að benda mönnum á þann möguleika að vinna slík blöð í töflureikni
(excel) eða ritvinnslu til þess að spara vinnu við að endurnýja þau við breytingar. Þarna er fyrst og fremst um að
ræða Grunnupplýsingar 1A - 4A og skráningarblöð varðandi aðstæður og umhverfi, Aðstæður 1A og Aðstæður2A.
Margir fylltu þessi blöð út á seinni hluta námskeiðs um gæðastýringuna en þeir sem eiga þetta enn eftir eru hvattir til
þess að ljúka því hið fyrsta.
Framleiðsluaðferðir = 10 eyðublöð
Af þeim 10 eyðublöðum sem eftir eru og ná yfir framleiðsluaðferðir má vinna 7 með aðstoð fagforrita Bændasamtaka
Íslands.
Fjárvís
Kynbótaskýrsluhaldið er best að inna af hendi í forritinu Fjárvís. Þar er um að ræða dos-forrit sem komið er nokkuð til
ára sinna en sinnir sínu af stakri prýði.
Skráning á heilsufari og lyfjanotkun hefur nú verið bætt við í Fjárvís, sem dreift var í desember síðastliðnum, og er því
hægt að skrá upplýsingar sem beðið er um á eyðublöðunum Lyf 2A, Lyf 3A og Lyf 4A að fullu leyti í Fjárvís.
NPK
Þeir sem nota forritið NPK geta fyrirhafnarlítið prentað eyðublöðin Jarðrækt 1A og Uppskera 1A út úr forritinu.
dkBúbót
Einfalt er að skrá fóðurkaup í dkBúbót þannig að það standist þarfir gæðastýringar í sauðfjárframleiðslu. Einungis
þarf að gæta þess að skrifa tegund fóðurs og framleiðanda í dagbókartexta og keypt magn í tilheyrandi svæði. Sé
þetta gert er hægt að prenta eyðublaðið Fóðrun 1A út úr bókhaldinu. Athugið þó að ekki er hægt að skrá í
fjárhagsbókhaldi fóður sem fengið er gefins og ef um slíkt er að ræða verður að handfæra það.
Einnig er mögulegt að færa lyfjakaup í dkBúbót þannig að það standist þarfir gæðastýringar samkvæmt eyðublaðinu
Lyf 1A. Nafn lyfs þarf þá að vera í dagbókartexta og styrkleiki lyfsins ef um slíkt er að ræða. Nafn þess sem lyfið er
keypt af þarf að skrá og er best að skrá það sem tilvísun. Í dálkana magn og fjöldi er þá hægt að skrá millilítra/grömm
og stykki eftir því sem við á. Þessu til viðbótar þarf að halda utan um hvenær notkun hvers lyfs er lokið og er hægt
að gera það í minnisbók bókhaldslykilsins í dkBúbót (F5 - minnisbók) eða með annarri skráningu og færa síðan inn á
útprentun úr bókhaldinu þegar hún er sett í gæðahandbók.
Utan fagforritanna
Þau skráningarblöð sem eru eftir eru ekki innifalin í fagforritum BÍ enn sem komið er en munu væntanlega verða hluti
af windows útgáfu af forritinu Fjárvís þegar fram líða stundir. Það er því nauðsynlegt að handskrá á þessi blöð eða
vinna þau í excel. Eyðublöðin sem um ræðir eru Atburðir 1A, Beit 1A eða Beit 2A og Fóðrun 2A sem fela í sér
skráningu á meðferð fjárins.
Hafa ber í huga að fyrst um sinn er gerð krafa um að þau eyðublöð sem unnin eru í tölvu séu prentuð út og sett á sinn
stað í gæðahandbókinni. /SE
Eyðublað Bæði standa fyrir rekstri Maki með reiknað endurgjald Maki hefur engar tekjur af búi
en stendur ekki fyrir búi
10.22
Tilkynning um vsk-skylda Annað, hitt samrek.aðili Rekstraraðili skilar Rekstraraðili skilar
starfsemi eitt vsk-númer
5.02
Tilkynning til launa- Bæði hjón skila Rekstraraðili skilar Rekstraraðili skilar
greiðendaskrár staðgreiðslu
5.11
Greinargerð um reiknað Bæði hjón skila Bæði skila 5.11. Rekstraraðili Rekstraraðili skilar
endurgjald sjálfstætt starfandi merkja við reit 15 merkir við reit 15 en hitt reit 16
manna
5.12
Staðgreiðsla opinberra gjalda, Bæði hjón skila Rekstraraðili skilar Rekstraraðili skilar
skilagrein vegna launagreiðslna
5.06
Sundurliðun á staðgreiðslu Hvorugt, nema um Rekstraraðili fyllir út og skráir Rekstraraðili skilar
opinberra gjalda launamanna launagreiðslur sé að ræða hinn aðilann á blaðið og
merkir í reit 8
Hjón og skil eyðublaða
Héraðsskógar
Plantað hefur verið út 15,6
milljónum plantna frá upphafi
Lög um Héraðsskóga voru
samþykkt á Alþingi árið 1991 og
var það í reynd fyrsta lands-
hlutabundna skógarverkefnið á
landinu en þau eru nú orðin 6
með á sjöunda hundrað
þátttakendum. Héraðsskógar
eru stjórnar- og skipulagsaðili
við uppbyggingu skógræktar á
Fljótsdalshéraði sem sjálfstæðr-
ar atvinnugreinar meðal bænda.
Meginmarkmið Héraðsskóga er
að stuðla að þróun og viðgangi
byggðar í Fljótsdalshéraði með
ræktun nytjaskóga. Því er hér
um að ræða bæði byggða- og
skógræktarverkefni.
Að sögn Sigbjörns Sævarsson-
ar, framkvæmdastjóra Héraðs-
skóga, hefur 15.673.673 plöntum
verið plantað út frá því verkefnið
hófst. Árið 2001 var plantað út
1.108.729 plöntum, árið 2002 voru
þær 1.327.657 og í ár voru
plönturnar 963.962.
Starfsmenn Héraðsskóga eru 3
en í fyrra höfðu 15 bændur tíma-
bundna vinnu við að grisja skóg
eða tveggja til þriggja mánaða
vinnu. Sigbjörn segir að enda þótt
á þriðja tug aðila bíði eftir að
komast inn í Héraðsskóga sé ekki
um eiginlegan biðlista að ræða
heldur taki það alltaf nokkurn tíma
að afgreiða umsóknir manna en
allir landeigendur geta orðið
þátttakendur í verkefninu.
Hjá Héraðsskógum hafa verið
gerðir samningar við 109 bænd-
ur/landeigendur. Land sem tekið
er til skógræktar samkvæmt þess-
um samningum er um 12.487 ha.
Á árinu 2002 voru gróðursettar
samtals 1.327.657 plöntur á 63
jörðum. Stærsti hlutinn var vor-
gróðursetning samtals 880.443
plöntur. Mest var gróðursett af
lerki eða 50,5 % og greni 22,9 %.
Á árinu var gefinn áburður á 52
jörðum, samtals um 14,1 tonn.
Þetta magn dugar til áburðargjafar
á um 1.132 þús. plöntur. Lagðir
voru út um 12,1 km af skjól-
beltum. Vegna ræktunar skjólbelta
voru gróðursettar 10.264 plöntur.
Bændablaðið kemur
næst út 27. janúar.
Smáauglýsingasíminn
563 0300
Að frumkvæði Jafnréttisnefndar BÍ hafa starfsmenn hjá BÍ og
RSK (ríkisskattstjóra) farið yfir samspil eyðublaða frá RSK sem
varða launagreiðslur, reiknað endurgjald og virðisaukaskatt. Einnig
var tenging upplýsinga RSK um reiknað endurgjald bænda og maka
þeirra við Lífeyrissjóð bænda skoðuð.
Eins og taflan sýnir er í grundvallaratriðum um þrjár leiðir að
velja fyrir hjón og samskattað sambúðarfólk þegar kemur að skilum
á eyðublöðum og skráningu fyrir rekstri. Rétt er að benda á að ef
annar aðilinn vinnur umtalsvert við annað en búrekstur, hefur það
áhrif á hvaða kost á að velja. Ekkert mælir á móti því í skattalögum
að bæði hjónin séu skráð fyrir rekstrinum. Sérstök athygli er vakin á
því að ríkið greiðir mótframlag atvinnurekanda (6%) vegna bænda og
maka þeirra. Mikilvægt er að fylgjast með því að maki sé skráður í
Lífeyrissjóð bænda til að njóta mótframlagsins frá ríkinu. Við frágang
skattframtals er rétt að bera saman iðgjaldagreiðslur og reiknað
endurgjald vegna landbúnaðar. Komi í ljós að vangreitt sé skal snúa
sér til Lífeyrissjóðs bænda til að ganga frá greiðslu á mismuninum til
að komast hjá óþarfa kostnaði við innheimtu.
Standi bæði hjón eða samskattað sambúðarfólk að rekstrinum
er fylgt þeim upplýsingum sem koma fram í fyrsta dálki. Hagnaði
eða tapi er þá skipt á milli rekstraraðila í hlutfalli við reiknað
endurgjald. Sérstök athygli er vakin á að heimilt er að skrá það hjóna
sem ekki er skráð fyrir VSK-númeri sem samrekstraraðila.
Reikningar vegna innkaupa sem tilheyra rekstrinum og eru á
kennitölu samrekstraraðilans eru þá innskattshæfir í bókhaldinu. Öll
sala verður hins vegar að fara fram á kennitölu þess sem skráður er
fyrir VSK-númerinu.
Starfi maki við búreksturinn en stendur ekki fyrir honum er farin
leiðin í mið dálkinum. Gerð er grein fyrir reiknuðu endurgjaldi
makans á eyðublaði RSK 5.11 og er þar skráður sem maki sem ekki
stendur fyrir rekstri (reitur 16). Mikilvægt er þá að rekstraðili fylli út
eyðublað RSK 5.06 svo tryggt sé að það skili sér að greitt hafi verið
tryggingagjald af reiknuðu endurgjaldi maka. Hagnaður eða tap
færist þá alfarið á þann aðila sem skráður er fyrir rekstrinum.
Síðasti dálkurinn felur í sér að maki hefur engar tekjur af búinu
og á eingöngu við ef maki starfar ekkert við reksturinn. EB/JÓ