Alþýðuhelgin - 09.01.1949, Blaðsíða 6

Alþýðuhelgin - 09.01.1949, Blaðsíða 6
ALÞYÐUHELGIN kveðnu umsiónarmaður þió^minia. safns'ns fvrstn £rin. vnr Sieurður Guðrniinds'ion m^T^ri 1-*'*">n r^nnvpru. IpPÍ fr»rc>ö<*'-m->r>'r Vi^s r»TTt ti] ævi. loka 1 fi74 Wbnum or gtofmm bess að þakka. iJðrum mön't.nm f?°mur. oe. hann lagði þvf frábiBrt HS a fý'retu árum bess. lagði. hf*.r undtrstöði>r, sem síðan hefur véríS bw<.t nfqn á, vann því allt. or hann mátti, Var Sig- urður óþreytandi að safna gripum, auk þess sem harm samrii í><?ætar lýsingar erioanna 'og eaf úi í bókn. formi. Vokti hann með bví mikia at- hyeli á safninu innan lands op utan. Fvrst framan af var saínið hvort. tveceifl í senn. hnsnppðislaust o'1. fé. laust. Yfirvfild þMðarihnaT höfðu eneon skilnine á málinu 03 voru afar tree f 'taumi. Loks kom bar. árið 1870. er Sieurður málari hafði féiaus með öliu oe ólaunaður safnað yfir 800 erin um. að veittir voru til safnsins r>00 ríkisdalir, 0$, fór veruleeur hluti þeirrar unnhæðar til að innrétta her. bergi .handn bví á dómkhkiuloftinu. Sigurður málari fékk 100 rfkisdáli í þóknun fvrir 7 ára umsión og störf við safnið. Át.ti Siejirður við hörmu. lega brönean kost að búa. oe er sae an um sfðustu ár bossa merkileea listamanns oe hudsiónaríka snillines. einhver ömúleéasti vot.tur um bröne. sýni oe nirfilshátt fslendinea & síðari hluta 19. aldar. Mun óhætt að full. yrða, að skortur og óhæfur aðbúnað. ur hafi beinlínis orðið orsök þess sjúkdóms, sem ciró S'Surð til bana fyrir aldur fram haustið 1874. SIC.TTR.mTR VTOFUSSON TEKTJR VIO SAFNINU. Eftir lát SieurSar málara eerðist Sieurður eullsmiður Viefússon starfs. maður þióðminiasafnsins og umsión. ármaður þess ásamt Jóni Árnasvni. Nú kom að bví, að gera burfti stór. felldar endurbætur á kirkiunni og var safnið þá húsnæðislaust með öllu. Var árið 1879 flúið með það í borg. arastofuna svonefndu í hegningarhús- inu og þar varð það að dúsa unz Alþingishúsið var reist 1881. í því húsi var gert ráð fyrir vistarverum fyrir safnið, betri og fullkomnari en áður höfðu verið. Flutti Sigurður Vigfússon það þangað í ársbyrjun 1881. Tók hann þá og einn við for. stöðu þess, sem hann hélt síðan til œviloka 1892. Var Sigurður hinn mesti áhugamaður og öx safnið stór- um undir umsión hans Þeear hann tók að fuilu við stiórn safnsins 1882 vnm o-r'n'r V>occ n'imloB. 2^0 en voru orfVr>ir bít.t á fíórða búsund e.r hann féH frá. Nú voru flárvftitingár oe orðnpr miklu.m mun rífieeri en ðður. svo að árleea mátti verja nokkru fé til grjpakaupa; auk bess sem Sigurð. i'r fékk sæmilegn þókmm fvrir störf sín. En handtök hans vig safnið voru líka mörg og góð, einkum að því er sn?rti aukningu bcss. SAFNTO í TTMSJÓN PÁLMA PÁLSSONAR. Næsti forstöðumaður safnsins var Pálmi Páisson kennari. Hann vann mik'ð oe gott starf við merkineu oe skráningu safnsins. sem setið hafði nokkuð á hakanum þá um hríð. En því miður naut safnið ekki hinna áeætu starfskraft.a Pálma nema um fiögra ára skeið. Árið 1895 var hann skioaður fastur kennari við Lærða skólann og lét af umsjón safnsins ári síðar, 1. okt. 1896. JÓN .lATfnRSsnN GERIST SAFNVÖRBUR. Eftir Pálma tók við safninu Jón Jakobsson. Var húsnæði það, sem safnið bafði í Albineishúsinu bá orðið alltof lítið. og hafði raunar verið bað lenei. Var bví árið 1899 útveeað hús- næði í hinu nvreista Landsbankahúsi, og safnið flutt þangað um haustið. Þarna var miklu rýmra um safnið en aður hafði verið, þótt húsakosturinn þætti óhentugur að ýmsu leyti, einkum til sýninga, og hitt væri augljóst, að þetta húsnæði yrði ónógt eftir fá ár. -Jón Jakobsson veitti safninu 'forstöðu í 11 ár, frá 1896 til 1907. Óx safnið á því tímabili um rúmlega þúsund muni. Voru gripir þess orðnir nálega hálft sjötta þúsund í árslok 1907. TÍIVTARIL MATTHÍASAR ÞÓRÐAR. SONAR. Matthías Þórðarson gerðist for. stöðumaður safnsins í ársbyrjun 1908, og sama ár var hann samkvæmt nýjum lögum skipaður fornminjavörð ur. Urðu þá mikil tímamót í sögu safnsins, því hið sama ár var lokið byggingu hins nýia og myndarlega safnahúss við Hverfisgötu. Flutti Matthías safnið úr Landsbankahúsinu og í hin' nýiu húsakynni í desember. mánuði 1908. Þarna voru stofur mikl. um mun rúmbetri en áður hafði verið, Matthías Þórðarson. enda raðaði Matthías safninu öllu á annan veg en áður hafði tíðkazt, skipaði því niður í flokka eftir efni og eðli gripanna. Var hann sfðan forstöðumaður safnsins í nálega fjöru- tíu ár, eða til ársins 1947, er hann lét af störfum. Mun það sízt ofmælt, að hann hafi unnið safninu með frá. bærri alúð, smekkvísi og trúmennsku, svo að handaverka hans mun lengi við njóta. Hefur stærð sáfnsins, vegur þess og virðing vaxið mjög á þessu tímabili. Voru gripir þess, um það leyti sem Matthías lét af störfum, orðnir a. m. k. 14000 að tölu. Hafði það þá fyrir löngu sprengt utan af sér þau húsakynni, sem. því voru ætluð í Safnahúsinu. Má raunar segja, að meginhluti þess, sem bætzt hefur við safnið undanfarna áratugi, sé í geymslu en eigi til sýnis, sakir rúm- leysis. NÝTT HÚS, NÝR ÞJÓMINJA. VÖRÐUR. Eins og alkunnugt er, var ákveðið árið 1944, í sama niund og lýðveldið var stofnað, að koma upp stórri og vandaðri byggingu yfir þjóðminja- safnið. Stórhýsi þetta er nú risið af grunni og er þess að vænta, að smíð. inni verði að mestu lokið a þessu nýbyrjaða ári. Þá fyrst standa vonir til þess, að safnið fái notið sín og orðið sá spegill íslenzkrar menning- ar, sem það getur orðið og því er ætlað að verða. Á sfðastliðnu ári tók við starfi þjóðminjavarðar ungur maður og dugandi, Kristján Eldjárn, Svarf.

x

Alþýðuhelgin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðuhelgin
https://timarit.is/publication/1050

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.