Morgunblaðið - 16.12.2011, Side 24

24
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 16. DESEMBER 2011
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Margt fór áannan veg en
ætlað var í Írak.
Upplýsingar um
gereyðingarvopn
reyndust ótraustar
og svo virðist sem
harðstjórinn Saddam Hussein
hafði logið til um vopnabúr
sitt, líklega í þeim tilgangi að
treysta stöðu sína. Það fór á
annan veg.
Hertaka landsins gekk
greiðlega og var sennilega
fljótlegri en flestir töldu. Að
friða landið gekk hægar og nú,
tæpum áratug eftir innrásina,
er enn ekki búið að tryggja
friðsæld að fullu. Bandarískir
hermenn verða til að mynda
enn fyrir tilfallandi skot-
árásum.
Engu að síður lauk form-
legum hernaði Bandaríkja-
manna í Írak í gær við hóf-
stillta athöfn og
verður heraflinn
horfinn frá landinu
fyrir árslok.
Hernaðurinn
kostaði mörg
mannslíf og mikið
fé, en reynslan af Saddam seg-
ir að hann hafi líka bjargað
mörgum mannslífum. Þá verð-
ur ekki framhjá því litið að
Írakar búa nú við stjórn sem
þeir kusu sjálfir, sem er nánast
einsdæmi í þessum heims-
hluta.
Engum dettur í hug að ein-
falt verði eða áfallalaust að
byggja upp traust lýðræðisríki
í Írak. Á hinn bóginn er ástæða
til að fagna því að Írakar hafa
nú tækifæri til að móta sér
framtíð að eigin ósk. Það tæki-
færi höfðu þeir ekki fyrir inn-
rásina og vonandi bera þeir
gæfu til að nýta það til fulls.
Bandaríkjaher hverf-
ur nú frá Írak, sem
stendur frammi fyrir
mikilli áskorun}
Hernaðinum lokið
Ríkisútvarpiðhefur for-ystu fyrir
því að enn er reynt
að ala á rang-
hugmyndum um að
EFTA-dómstóll-
inn, sem for-
ystumenn ESA monta sig af að
hafa í vasanum, sé úrskurð-
araðili í Icesave-deilunni. Þar
deila aðilar og stofnanir með
starfsvettvang og heimilisfesti
hjá þremur sjálfstæðum þjóð-
um. Enginn þessara aðila hefur
beint nefndu máli til ESA.
Stofnunin tók málið að sér að
eigin frumkvæði og var Norð-
maðurinn sem í forystu var
lykilmaður í þeirri gjörð og
varð sjálfum sér og þeirri
stofnun til álitshnekkis með
glannalegum og óábyrgum
yfirlýsingum.
Íslenskum stjórnvöldum, og
utanríkisráðuneyti Íslands sér-
staklega, bar að fordæma þá
framgöngu alla. Það gerðu þau
þó ekki. Það var vegna þess að
hótanir og oflæti hins norska
formanns ESA hentaði þeim,
sem liður í herferð óttans gegn
íslensku þjóðinni í Icesave-
málinu. Fólk finnur til flök-
urleika þegar það heyrir Stein-
grím J. Sigfússon og Jóhönnu
Sigurðardóttur segja að þau
muni sjá um „varnirnar“ fyrir
Íslands hönd í þeim skrípaleik
sem ESA-stofnunin hefur
stofnað til. Þau hafa frá upp-
hafi komið fram sem bar-
áttumenn andstæðinga Íslands
í málinu.
Það er hárrétt sem fram
kemur í orðum Björns Bjarna-
sonar, fyrrverandi dóms-
málaráðherra, þegar hann
fjallar um þetta mál: „Það er
með ólíkindum að stjórn-
málamenn sem
stóðu að samning-
unum um Icesave
skuli sitja áfram á
ráðherrastólum og
tala núna eins og
þeir séu best til
þess fallnir að
verja málstað Íslands fyrir
EFTA-dómstólnum. Allar til-
vitnanir í þessa menn fyrir
dómstólnum úr umræðum um
Icesave-málið fram að þjóð-
aratkvæðagreiðslunni 9. apríl
2011 verða til þess að veikja
málstað Íslands.“ Það blasir
við að ályktun Björns Bjarna-
sonar er rétt.
Og Steingrímur J. Sigfússon
bætti svo gráu ofan á svart
þegar hann sagði að auk þess
að helsta varnarliðið í þessum
Icesave-snúningi yrði hann og
Jóhanna þá yrði yfirstjórn
málsins í höndum utanríkis-
ráðherrans Össurar Skarphéð-
inssonar og hans manna! Allir
vita að það lið er það leiði-
tamasta sem Evrópu-
sambandið kannast við á Ís-
landi og eru þó Jóhanna og
Steingrímur meðtalin.
Lengi virðist vont geta
versnað þegar þessi ólánsríkis-
stjórn á í hlut. Það er þó hugg-
un harmi gegn að raunverulegt
dómsmál um Icesave, verði af
því, fer ekki fram á þessu leik-
sviði. Endi málið hjá alvöru
dómstólum, sem ekkert bendir
ennþá til að það muni gera, þá
verða kröfuþjóðirnar að stofna
til þess og beina kröfum sínum
að íslenskum yfirvöldum og út-
kljá málið fyrir íslenskum dóm-
stólum. Kröfuþjóðirnar hafa
enn ekki orðað slíkt op-
inberlega í hinu langa og leið-
inlega ferli. Það segir alla sög-
una.
Þjóðin er farin
að þekkja parið
Jóhönnu og Stein-
grím og veit alveg
hvernig það er}
Óhæft og án trausts
D
esember er mánuður ofgnóttar
hjá mörgum, ekki síst hjá börn-
um. Dýrðin hefst þann 1. desem-
ber þegar fyrsta dagatalsglugg-
anum er lokið upp og tólf dögum
síðar bankar fyrsti jólasveininn á dyr, drekk-
hlaðinn gjöfum og góssi. Þetta fyrirkomulag
hugnast mörgu barninu býsna vel, enda fátt
notalegra en að fá gjafir og gotterí í morgun-
sárið. Væntanlega er það ófátt ungviðið sem
óskar sér þess að allir mánuðir hétu desember.
Það sama gildir um foreldra. Því að á bak við
þessi huggulegheit leynast skelfilegar óvættir
aftan úr grárri forneskju sem koma eins og
frelsandi englar til ráðþrota foreldra sem hafa
reynt allar löglegar uppeldisaðferðir án árang-
urs. Hér er verið að taka um jólaillþýði eins og
Grýlu og hennar slekti.
Alla aðra mánuði ársins tekst flestu fólki að standast þá
freistingu að láta hótanirnar dynja yfir ódæla stúlku eða
pilt, þó að löngunin til þess sé að bera örvæntingarfulla
foreldra ofurliði. Við vitum öll að það er ekkert sér-
staklega fallegt að hóta börnum, þó að þau brjóti allar
hugsanlegar skráðar og óskráðar reglur sem mannlegt
samfélag hefur skapað. En þetta má í desember. Hót-
anirnar þurfa ekki að vera innihalda neitt sérlega mynd-
rænar lýsingar til að bera árangur. Oftast er nóg að segja
eitthvað á þessa leið: „Hvað heldurðu að jólasveinninn
segi þegar hann sér þig láta svona?“ Það dugar oftast til
að barnið hætti allri óþægð. Stundum er þetta þó ekki nóg
og þá þarf að bæta aðeins í. Þá er komið að
næsta stigi fyrir ofan, sem er: „Jólasveininn
gefur þér ekkert í skóinn ef þú hættir þessu
ekki.“ Fátt er óhugnanlegra en að fá ekkert í
skóinn, sem búið er að koma af kostgæfni fyrir
í gluggakistu. Að ekki sé talað um þá fé-
lagslegu skömm sem fylgir því að koma
sneyptur í skólann eða leikskólann og þurfa að
greina frá því að skórinn hafi verið tómur í
morgunsárið. Þetta vita skarpskyggnir for-
eldrar og þetta mun afbragðsráð til að fá barn
til að fara snemma að sofa. Heimildir herma
nefnilega að ekki sé óalgengt að í desember
séu börn komin undir sæng og búin að slökkva
ljósin um svipað leyti og Broddi Broddason
lýkur við setninguna: „Í kvöld var helst í frétt-
um að....“ Þetta þykir mörgum foreldrum hin
mesta sæla.
En börn eru misjöfn og því þarf stundum að grípa til
efsta stigs jólahótana og þá er Grýla komin í spilið. Viti
óþekktarormurinn á henni lítil deili, er um að gera að rifja
upp svívirðileg fólskuverk hennar sem aðallega felast í að
hremma óþægðaranga, sjóða þá í potti og snæða þá. Hér
er gott að draga ekkert undan í lýsingum. Einnig er af-
bragðsráð að sýna barninu myndir af Grýlu. Það ætti að
duga á jafnvel hin forhertustu börn. En desember er svo
óskaplega fljótur að líða og sælan fljótt fyrir bí. Því er hér
með auglýst eftir skelfilegum óvættum og ógurlegu illþýði
til að hræða börn með í öðrum mánuðum ársins. Tillögur
má gjarnan senda í netfangið annalilja@mbl.is
Anna Lilja
Þórisdóttir
Pistill
Uppeldisfræði í desember
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjórar:
Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Útgefandi:
Óskar Magnússon
FRÉTTASKÝRING
Baldur Arnarson
baldura@mbl.is
E
f fram heldur sem horf-
ir verða á milli 250 og
280 eignir boðnar upp
hjá sýslumanninum í
Keflavík í ár og fer
fjöldinn því mjög nærri metinu í
fyrra þegar 280 fasteignir voru
boðnar upp. Sýslumaðurinn bauð
upp 98 eignir árið 2009 og stefnir því
í að talan verði þrefalt hærri í ár.
Sé fjöldi uppboða suður með sjó
lagður saman við uppboð á höfuð-
borgarsvæðinu stefnir heildartalan á
þessu ári í 1.043 uppboð. Jafngildir
það því að nærri þrjár eignir í eigu
einstaklinga og fyrirtækja verði
boðnar upp hvern dag ársins 2011.
Til samanburðar fóru fram 1.138
uppboð hjá sömu sýslumönnum í
fyrra. Metið fellur því ekki.
Sá meginmunur er á uppboðum
hjá sýslumanninum í Keflavík milli
ára að í fyrra voru 44 ófullbúnar
íbúðir boðnar upp. Nú eru hins veg-
ar nær allar eignirnar íbúðarhæfar.
Nær nífalt fleiri en árið 2006
Það gefur gleggri mynd af upp-
boðsárinu 2011 að hafa árin fyrir
hrun til viðmiðunar. Sem fyrr segir
stefnir nú í 1.043 uppboð á höfuð-
borgarsvæðinu og í Keflavík í ár
borið saman við 117 uppboð árið
2006. Fer því nærri að uppboðin í ár
verði nífalt fleiri en árið 2006.
Sé horft til ársins 2007 stendur
talan í 198 uppboðum og stefnir því í
fimmfalt fleiri uppboð í ár.
Árið 2008 fóru fram 366 uppboð á
höfuðborgarsvæðinu og í Keflavík.
Voru uppboðin þá ríflega þriðjungur
af áætluðum uppboðum í ár. Loks
má nefna að uppboðin á sama svæði
voru 436 árið 2009 og verða því ríf-
lega tvöfalt fleiri í ár. Eru þrettán
sveitarfélög í landshlutanum á bak
við uppboðin sem hér er rætt um.
Sé litið aftur til ársins 2001 kemur
í ljós að ekkert ár kemst í hálfkvisti
við árin 2010 og 2011 í uppboðum.
Árið 2003 kemst næst því en þá
var 491 eign boðin upp á höfuð-
borgarsvæðinu og í Keflavík, borið
saman við ríflega eitt þúsund upp-
boð árin 2010 og 2011.
Á bak við hvert uppboð er ekki
endilega sala. Hins vegar taldi heim-
ildarmaður Morgunblaðsins hjá einu
sýslumannsembættinu óhætt að slá
því föstu að flestum uppboðum lyki
með útgáfu afsals við nauðungar-
sölu. Er því gengið út frá því hér að
flestum uppboðum ljúki með sölu.
Hlutfall uppboða af sölu er hátt
Undanfarið hafa reglulega birst
fregnir af aukinni veltu á fasteigna-
markaði. Er því athyglisvert að bera
saman fjölda uppboða og þinglýstra
kaupsamninga á síðustu árum.
Byrjum á árinu 2011. Sem áður
segir er útlit fyrir 1.043 uppboð í ár.
Til samanburðar var þinglýst alls
4.552 kaupsamningum á höfuð-
borgarsvæðinu og í Keflavík á tíma-
bilinu 31. desember 2010 til 8. des-
ember 2011, þar af 207 samningum í
Keflavík.
Sé gengið út frá því að 90% upp-
boða hafi lokið með sölu – þ.e. 939 af
1.043 uppboðum á svæðinu öllu – er
hlutfall slíkrar sölu af heildinni, að
þinglýstum kaupsamningum með-
töldum, 17% í ár.
Í fyrra var 3.148 eignum þinglýst í
áðurnefndum sveitarfélögunum en
1.138 eignir boðnar upp. Samkvæmt
sama söluhlutfalli var hlutfall upp-
boða það ár um 25%.
Er þá gengið út frá því að 1.024
uppboðum hafi lokið með sölu. Í hitt-
iðfyrra var 2.285 samningum þing-
lýst á svæðinu og var hlutfall upp-
boða þá 15%, að því gefnu að 392 af
436 uppboðum hafi lokið með sölu.
Má því ætla að þúsundir Íslend-
inga hafi keypt uppboðseignir síðan
hagkerfið fór á hliðina haustið 2008.
Yfir þúsund eignir
boðnar upp á árinu
Kaupsamningar og uppboð
*Hlutfall uppboða af kaupsamningum,miðað við að 90% uppboða ljúki með sölu.
Uppboð á húsnæði í eigu
einstaklinga og lögaðila,
þ.e. bæði íbúðar- og
atvinnuhúsnæði.
Miðað er við lokasölur
eða svokölluð fram-
haldsuppboð.
Þinglýstir kaupsamningar á höfuðborgarsvæðinu og í Keflavík
Uppboð í sömu sveitarfélögum
Fjöldi uppboða árin á undan
5.000
4.000
3.000
2.000
1.000
0
2009 2010 2011
2.285
436
3.148
1.138
4.552
1.04315%*
25%* 17%*
500
400
300
200
100
0
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
324
460 491
352
138 117
198
366
Á vefsíðum sýslumanns-
embættanna má finna ýmsan
fróðleik. Meðal þess eru tölur
yfir fjölda nauðungarsala á bif-
reiðum hjá Sýslumanninum í
Reykjavík fyrstu níu mánuði
ársins, frá janúar til september.
Segir þar að seldar hafi verið
137 bifreiðar í nauðungarsölum
í mars (74), maí (35) og sept-
ember (28). Til samanburðar
voru 289 bifreiðar seldar nauð-
ungarsölu hjá sýslumanninum í
Reykjavík í fyrra; 60 í febrúar,
54 í mars, 82 í júní, 51 í sept-
ember og 42 í nóvember.
Fjöldi bíla er
boðinn upp
SAMGÖNGUR
Morgunblaðið/Ómar