Morgunblaðið - 24.04.2014, Side 11

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. APRÍL 2014
11
F
Y
R
IR
Þ
ÍN
A
R
Þ
A
R
F
IR
Við varðveitum eftir ýtrustu
kröfum um öryggis- og
aðgangsstýringu:
Bókhaldsgögn
Skjöl
Muni
Listaverk
o.m.fl.
Einnig bjóðum við:
■ Skönnunar- og skráningarþjónusta
■ Sölu á sérhæfðum umbúðum til
varðveislu gagna
■ Flokkun, pökkun, skrásetningu á
gögnum og munum
■ Flutningur á fyrirtækjum
■ Prentunar-, ljósritunar- og
innbindingarþjónusta
fyrir einstaklinga og fyrirtæki.
Hafðu samband og fáðu tilboð
☎ 553 1000
azazo.is
azazo@azazo.is
þjónusta okkar er þín framtíðarlausn
Við varðveitum nánast allt
Ásgeir Ingvarsson
ai@mbl.is
E
f eitthvað er jókst sal-
an á tilbúnum barna-
mat strax eftir hrun
og hélst nokkuð stöð-
ug í gegnum dýpstu
lægðir kreppurnar. Þetta segir
Dagný Kristjánsdóttir vörumerkja-
stjóri hjá Ölgerðinni, sem flytur inn
barnamat frá bæði Nestlé og Ger-
ber.
Útgjöld sem njóta forgangs
„Við sjáum að aukning í söluvirði á
sér stað 2008 og 2009 og hefur þar
sennilega áhrif að bæði veikist
krónan svo að heildsöluverð hækk-
ar í krónum talið, og einnig að
aukning varð í barneignum á þess-
um tíma. Sölutölurnar standa í stað
næstu tvö árin á eftir og byrja svo
að aukast á ný með batnandi efna-
hag.“
Dagný segir ekki um það að
ræða að foreldrar ungbarna hafi
reynt að spara í þessum út-
gjaldalið. „Ég held það leiki ekki á
því nokkur vafi að ef þröngt er í
búi og nýtt barn komið í heiminn
þá er barnamaturinn væntanlega
það síðasta sem fólk sker niður.“
Hins vegar segir Dagný að
greinilegar breytingar hafi orðið á
áherslum neytenda í þá veru að
þeir leita mjög í lífrænan barna-
mat, og hafi einnig færst í aukana
að foreldrar eldi sinn eigin smá-
barnamat heima úr hráefni sem
þeir finna úti í búð. Að sögn Dag-
nýjar er mjög gott að foreldrar eldi
fyrir barnið sitt og hugsi mjög
vandlega um það á hverju barnið
nærist, en áríðandi sé að benda á
ákveðinn misskilning sem gæti
varðandi þann mun sem kann að
vera á barnamat eftir því hvort
hann er vottaður „lífrænn“ eða
ekki.
„Þó svo að barnamaturinn frá
Nestlé sé hágæðavara, laus við
óæskileg aukaefni og gerður úr
fyrsta flokks hráefni, þá er ekki
hægt að fá matinn vottaðan sem
„lífræna framleiðslu“ því vítamínum
og steinefnum er bætt út í réttina.“
Hvert er næringargildið?
Hún segir jákvætt að hinn almenni
neytandi sé meðvitaður um gildi
holls mataræðis og mikilvægi þess
að borða heilnæmar afurðir fram-
leiddar með réttum hætti, en þegar
komi að barnamat eigi ekki endi-
lega það sama við og gildi um mat
handa fullorðnum. „Eðli málsins
samkvæmt er lífrænt vottaður
barnamatur ekki með sama nær-
ingarinnihald og matur frá fram-
leiðendum eins og Nestlé þar sem
bætt hefur verið við vandlega
mældri blöndu nauðsynlegra nær-
ingarefna. Þessu til stuðnings má
nefna nýleg skrif næringarfræðings
við Háskólann í Stavanger sem
komst að því að næringarinnihald
lífrænna ungbarnagrauta er ein-
ungis einn þriðji af þvi sem er í
barnamat með viðbættum vítam-
ínum og steinefnum.“
Þau næringarefni sem Nestlé
bætir í matinn segir Dagný að séu
valin í samræmi við ítarlegar og
viðurkenndar rannsóknir á næring-
arþörf barna, og miklu skipti að
neytendur skilji að með því að velja
eingöngu mat með lífræna vottun
kunni það að gerast að barnið fái
ekki öll þau næringarefni sem það
ætti að fá. „Nefna má sem dæmi
járnþörf barna. Þau fæðast með
ákveðnar járnbirgðir í líkamanum
sem endast þeim fyrstu sex mánuði
ævinnar en eftir það fá þau ekki
nægilegt járn úr móðurmjólkinni
einni og þarf að tryggja að nægi-
legt járn sé í fæðu barnsins. Erfitt
er að greina járnskort en hann get-
ur haft alvarlegar afleiðingar á
bæði hreyfiþroska og andlegan
þroska barnsins.“
Gott að blanda saman
Dagný ítrekar að það sé alls ekkert
að því að kaupa lífrænan mat í
bland við hefðbundna tilbúna vít-
amínbætta barnamatinn, eða stöku
sinnum gera barnaréttina frá
grunni í eldhúsinu heima. „En það
sem þarf að varast eru allar öfgar í
báðar áttir. Taka þarf öllum ráð-
leggingum sem lesa má í blaða-
greinum og á netinu með
ákveðnum fyrirvara og vega vand-
lega og meta hvort sá sem skrifar
er með nægilega þekkingu á nær-
ingarþörfum og mataræði smá-
barna.“
Barnamaturinn
það síðasta sem
fólk sker niður
Morgunblaðið/Golli
Undirstaðan Dagný segir neytendur nú til dags vera mjög áhugasama um að velja vottaðan lífrænan mat fyrir
börnin sín en næringargildið sé þá ekki alltaf eins og best verður á kosið. Barnamatur með viðbættum vítamínum
fær ekki lífræna vottun en kann að vera hollari kostur. Mynd úr safni af barni og foreldri á ferð.
 Ávaxtamauk fyrir börn er tollað eins og sulta og
barnamatur sem inniheldur kjöt ber háan verðmætatoll
 Misskilnings gætir hjá neytendum um eiginleika og
næringarinnihald vottaðs lífræns barnamatar
Þróun Dagný Kristjánsdóttir talar
um breyttar áherslur neytenda.
Barnamatur fellur
í lægra virð-
isaukaskattþrepið
en ýmsir tollar
geta lagst á mat-
inn við innflutn-
ing. Dagný segir
tollaumhverfið
mjög flókið og erf-
itt að gera ná-
kvæma grein fyrir
því hversu há
gjöld leggjast að
jafnaði á barna-
matinn. „Tollurinn
leggur t.d. að
jöfnu ávaxtamauk
í krukku annars
vegar og sultu og
ávaxtahlaup hins
vegar og bætir
það dýrum vöru-
gjöldum, syk-
urskatti, við verð-
ið. Ef
barnamaturinn
inniheldur kjöt í
einhverju magni
bætast líka við sérstakir tollar og
breytir þá engu þó kjötmagnið sé
sáralítið.“
Dagný myndi vilja sjá tollamálin
einfölduð. „Æskilegast þætti mér
ef hægt væri að losna við allar
þessar flækjur í tollareglunum og
barnamatur eins og hann leggur
sig undanskilinn vörugjöldum og
tollum. Það myndi einfalda okkur
alla vinnu við innflutninginn en
líka skila sér í lægri matarút-
gjöldum fyrir íslenskar barna-
fjölskyldur.“
Sulta og barnamatur
lagt að jöfnu í tollum
Morgunblaðið/Ásdís
Tollurinn Hvað er í skálinni? Gjöld á barnamat geta verið mjög
breytileg eftir innihaldinu og flækir það innflutninginn.