Skessuhorn - 11.07.2012, Side 18

18 MIÐVIKUDAGUR 11. JÚLÍ
Á síð ustu árum hef ur þeim fjölg að
nokk uð Ís lend ing un um sem bera
tit il inn skóg ar höggs mað ur og um
tug þeirra má nú finna í síma skrá.
Einn þeirra er Gísli Bald ur Mör­
köre og að al starfs svæði hans er í
Skorra dal. Gísli Bald ur er fædd ur í
Fær eyj um enda fær eysk ur í föð ur­
ætt. Lilja Lín dal Gísla dótt ir móð ir
hans er Ak ur nes ing ur og Gísli ólst
upp á Akra nesi og bjó þar lengst
af. Hann er mennt að ur garð yrkju­
fræð ing ur en hef ur síð ast lið in 16 ár
starf að hjá Skóg rækt rík is ins. Þekk­
ingu á skóg ar höggi hef ur hann sótt
á nám skeið bæði hjá ís lensk um
og er lend um skóg ar höggs mönn­
um auk þess sem það var kennt í
Garð yrkju skól an um. Að al vinnu­
stað ur Gísla Bald urs er í Hvammi
í Skorra dal þar sem Skóg rækt rík is­
ins hef ur lengi haft bæki stöð sína á
Vest ur landi.
Féll strax fyr ir
skóg in um
„Þeg ar ég var í Garð yrkju skól an um
á Reykj um í Ölf usi þá tók ég verk­
nám ið hér hjá Skóg rækt rík is ins í
Skorra dal og ég féll fyr ir skóg in um
strax og allri vinn unni þar. Á gúst
Árna son, sem var skóg ar vörð ur hér
lét mig ganga í öll verk og ég lærði
ó hemju mik ið af hon um.“ Gísli
seg ir á huga sinn fyr ir gróðri hafa
vakn að á Akra nesi. „Ég var eins og
aðr ir Skaga menn al inn upp í fjör­
unni, við þara lykt ina og í fisk in­
um. Eft ir grunn skóla nám ið fór ég
að eins í fjöl brauta skól ann en hætti
þar í námi og var að vinna við hitt
og þetta, bæði á sjó og í landi. Um
tíma bjó ég í gamla hús inu í Innsta­
Vogi, sem nú er horf ið og þá próf­
aði ég að setja nið ur stiklinga og
plönt ur. Það gekk vel og á hug inn
kvikn aði fyr ir gróðri sem varð til
þess að ég fór í Garð yrkju skól ann
á Reykj um.
Sinn ir líka garð yrkj unni
og skóga grisj un
Þótt skóg ur inn í Skorra dal hafi
ver ið að al starf svæði Gísla síð ustu
tutt ugu árin, þá hef ur hann einnig
sinnt garð yrkju störf um, eins og
runna klipp ing um og fleiru. „Ég hef
líka unn ið fyr ir sum ar húsa eig end ur
við lóð ir hér á svæð inu. Þeim verk­
efn um hef ur fjölg að tals vert á síð­
ustu árum enda hef ur sum ar hús­
um fjölg að mjög. T.d. hef ur orð ið
spreng ing í sum ar húsa fjölda hérna
í Skorra daln um frá því ég hóf störf
hérna fyrst árið 1992. Það er líka
tals vert um að ég sé beð inn að fella
stór tré. Fólk átt ar sig oft ekki á því
þeg ar það set ur kannski nið ur röð
af öspum hve hratt þær stækka og
fyrr en var ir er bú stað ur inn orð inn
af girt ur með 17 til 20 metra háum
trjám.“ Gísli hef ur einnig ver ið að
grisja fyr ir skóg rækt ar fé lög. „Ég
var til dæm is að grisja fyr ir Skóg­
rækt ar fé lag Skil manna hrepps við
Fanna hlíð. Það er gjör ó líkt skóg­
ar högg inu hér að grisja svona úti­
vist ar skóga og þar nýt ist garð­
yrkju nám ið mér vel. Þessi skóg ur
við Fanna hlíð er orð inn al gjör úti­
vistar para dís og mjög skemmti leg­
ur og til fyr ir mynd ar fyr ir fé lag ið.
Þá hef ég ver ið að fella tré í görð­
um bæði í Reykja vík og á Akra nesi
auk þess að vinna við grisj un í öðr­
um skóg um Skóg rækt ar inn ar hér á
Vest ur landi.“
Erfitt að eiga
við sitka gren ið
Skóg ar högg er erf ið vinna og
ekki síst í Skorra dal þar sem víða
er mjög bratt. „Það kom hing að
Norð mað ur og hélt nám skeið fyr­
ir skóg ar höggs menn á Vest ur landi
og Aust ur landi fyr ir um tveim­
ur árum. Þetta nám skeið var gríð­
ar lega gott og hann kenndi okk­
ur mik ið um hvern ig hægt væri
að létta okk ur vinn una. Hann
sýndi okk ur á kveðna tækni við að
fella rauð gren ið en svo var svo lít­
ið skemmti legt þeg ar hann fór að
fella sitka greni, sem við þurf um að
gera tals vert af. Eft ir það kom hann
til okk ar og spurði hvern ig við fær­
um eig in lega að þessu. Sitka gren­
ið er mjög erfitt viður eign ar. Trén
sem við höf um ver ið að fella að
und an förnu eru sautján til tutt ugu
metra há og það má ekk ert klikka
við fella svona tré. Það þarf að falla
ná kvæm lega í rétta átt því ef grein­
arn ar á þess um trjám ná að læsa sig
í önn ur tré þá þarf öfl ugt spil til að
draga þetta í sund ur. Vegna bratt­
ans hér í daln um þurf um við líka að
vera með keðj ur á öfl ugri drátt ar­
vél sem dreg ur þung an vagn, ann­
ars færi allt af stað í bratt an um.“
Mik il breyt ing á
tveim ur ára tug um
Gísli seg ir gíf ur lega þró un hafa orð­
ið í Skorra daln um síð an hann hóf
fyrst störf þar fyr ir 20 árum. Skóg­
ur inn hafi vax ið og dafn að enda ráði
Skóg rækt rík is ins yfir átta jörð um
í daln um. „Hér er nær ein göngu
greni og fura. Greni skóg arn ir fara
frek ar hægt af stað, mun hæg ar en
t.d. lerki skóg ar. Þeg ar gren ið tek ur
svo við sér þá vex það mjög hratt.
Fyrstu árin var ég að vinna við
plönt un hér beint á móti Hvammi
í landi Stóru­Drageyr ar og þetta er
orð inn mynd ar leg ur skóg ur á þess­
um tutt ugu árum. Þetta er ó trú lega
fljótt að ger ast þótt flest um finn ist
tré vaxa hægt hér á landi. Á Stálpa­
stöð um, þar sem við erum mest að
vinna, hef ur skóg ur inn vax ið mjög á
þess um tíma. Kannski er þetta bara
vegna betra og hlýrra veð urs. Ann­
ars hent ar Skorra dal ur mjög vel til
skóg rækt ar. Hér eru al veg kjörað­
stæð ur fyr ir skóg inn. Skóg rækt rík­
is ins hef ur ekk ert plant að á Vest ur­
landi síð ustu tíu árin en núna hef ur
að eins ver ið plant að vest ur í Döl­
um við Laxa borg á bökk um Hauka­
dalsár. Hér í Skorra dal er auð vit­
að langstærsti sam felldi skóg ur­
inn á Vest ur landi en Skóg rækt in
á jarð ir út um allt og það eru víða
skemmti leg ir skóg ar reit ir. Einn
þeirra skemmti leg ustu finnst mér
vera Jafna skarðs skóg ur við Hreða­
vatn. Hann gríð ar lega góð ur úti­
vist ar skóg ur. Við höf um lít il lega
grisjað þar en það mætti gera meira
af því.“
Greni úr Skorra dal í
nýja brú á Þing völl um
Gísla finnst þó mest um vert hve
skóg ur inn er far inn að gefa af sér
mik inn og góð an smíða við. „Ég vil
helst sjá sem mest af grisj un ar viðn­
um fara í smíða timb ur. Auð vit að
get um við nýtt þetta í kurl til stíga­
gerð ar eða til brennslu í járn blendi­
verk smiðj unni en skemmti legra er
að full vinna þetta í borð við hérna
á staðn um. Síð ustu þrjár vik urn­
ar höf um við ver ið að fletta sitka­
greni í smíða við fyr ir þjóð garð inn
á Þing völl um en nýja stóra göngu­
brú in sem ver ið var að setja upp í
Al manna gjá er að mestu úr greni úr
Skorra dal. Við unn um við þetta tólf
tíma á dag enda höf um við bara ver­
ið þrír. Þetta eru stór ir plank ar, 7,5
sentí metra þykk ir og þriggja metra
lang ir. Alls af hent um við fimm
hund ruð svona planka til Þing valla.
Smið irn ir voru mjög á nægð ir með
þetta efni og sögðu gott að vinna úr
því. Við þurf um bara að fá betri að­
stöðu fyr ir þetta hérna, bæði tækja­
kost og hús næði. Nú erum við með
nýja og góða fletti sög sem við feng­
um frá Hall orms stað og kom um
henni fyr ir í lít illi gam alli skemmu.
Við reyn um bara að gera gott úr
þeim húsa kynn um sem við höf­
um hérna. Þeg ar við erum bún ir að
fletta bol un um í timb ur setj um við
það í stæð ur, breið um yfir og fergj­
um með þung um steypt um stein­
um til að timbrið vind ist ekki. Úr
þess um greni bol um erum við að ná
frá fjór um og upp í tíu borð um sem
eru tomma á þykkt,“ seg ir hann og
bend ir á timb ur stæðu með þriggja
metra löng um borð um sem eru ein
sinn um sex tomm ur.
Þurf um að mennta
fleiri í skóg ar högg og
úr vinnslu
Skóg arn ir ís lensku eru farn ir að
gefa af sér góð an smíða við og Gísli
Bald ur seg ir að nú þurfi að mennta
fleiri til að vinna við skóg ar högg og
úr vinnslu af urða. „Við erum kom­
in með skóg ana okk ar á það stig að
við ar vinnsla er mögu leg. Grisj un á
eft ir að aukast gríð ar lega á næstu
árum og ára tug um og við verð um
að hafa mun fleira fólk til að vinna
úr þessu á næstu árum,“ seg ir Gísli.
Hann seg ist von andi verða á fram
að vinna í skóg in um. Hann kunni
best við sig í skóg ar um hverf inu, svo
ó líkt sem það sé því um hverfi sem
hann ólst upp við. „Ég veit að vísu
ekki hve lengi ég end ist í skóg ar­
högg inu. Það er mik il erf ið is vinna.
Helst vilj um við stunda skóg ar­
högg ið á haustin og á vet urna. Það
er vont að vinna við þetta á sumr­
in eins og núna. Klæðn að ur inn sem
við þurf um að vera í ger ir það að
verk um að mað ur er orð inn gegn s­
veitt ur á nokkrum mín út um. Með­
an við höf um þessa sög fell um við
lát laust til að nýta hana. Við vit um
ekki hvort við fáum að halda henni
á fram.“ Gísli Bald vin er þó ekki
eini Skaga mað ur inn sem er skóg ar­
höggs mað ur því Lár us Heið ars son
skóg fræð ing ur, sem bú sett ur er á
Fljóts dals hér aði, er marg fald ur Ís­
lands meist ari í skóg ar höggi. „Það
er ár lega hald ið Ís lands mót í skóg­
ar höggi og Lalli er bú inn að vinna
það svo oft að hann vann bik ar inn
til eign ar í fyrra en náði ekki að
sigra þetta árið,“ seg ir Gísli Bald­
vin Mör köre skóg ar högg smað ur og
garð yrkju fræð ing ur.
hb
Greni bol ir sem bíða úr vinnslu á hlað inu við Hvamm í Skorra dal.
Gísli Bald ur Mör köre
Skóg ar höggs mað ur af Skag an um
Gísli Bald ur tek ur á móti timbri út úr ramma sög inni, sem skóg ar menn í Skorra dal
fengu senda frá Hall orms stað til að fletta viðn um í nýju brúna á Þing völl um.
Tommu borð kom in úr sög inni og sett í stæðu við gömlu skemm una, sem hýs ir sög ina.
Gísli Bald ur við drátt ar vél ina og timb ur vagn inn, sem not uð eru við að draga felld
tré út úr skóg in um. Vegna bratt ans í Skorra dal verð ur að hafa gadda keðj ur á vél
og vagni.