Skessuhorn - 11.07.2012, Blaðsíða 24

24 MIÐVIKUDAGUR 11. JÚLÍ
Eins og í bú ar Borg ar byggð­
ar hafa ef laust marg ir tek ið eft­
ir hafa verið sett upp skilti með
svoköll uð um ,,SAM AN­sól um"
á nokkra staði í sveit ar fé lag inu
og einnig hafa ver ið sett upp
plaköt inn an dyra á ýms um stöð­
um, s.s. í þrótta hús um, sjopp um
o.fl. Skilt in og plakötin verða
uppi fram yfir versl un ar manna­
helgi.
Sól irn ar eru á bend ing til for­
eldra um mik il vægi sam veru for­
eldra og ung linga og þess að vera
góð ar fyr ir mynd ir, en rann sókn­
ir sýna að ung ling ar sem verja
mikl um tíma með fjöl skyldu
sinni, búa við um hyggju, að hald
og stuðn ing for eldra eru lík legri
til að forð ast á hættu hegð un s.s.
á feng is­ og fíkni efna neyslu. Þau
eru einnig lík legri til að stand ast
nei kvæð an hóp þrýst ing.
Verk efn ið er sam starf SAM­
AN­hóps ins og sam starfs hóps
um for varn ir í Borg ar byggð.
Frétta tilk.
Bæj ar há tíð ir eru ár leg ur við­
burð ur á mörg um stöð um. Litl ir
sem stór ir bæir víðs veg ar um land­
ið lifna við og taka stakka skipt um.
Hús, garð ar og göt ur eru skreytt
og mik il stemn ing mynd ast. Í bú ar
kapp kosta að sýna gest um það besta
sem bær inn þeirra hef ur upp á að
bjóða og gera há tíð ina í ár betri en
í fyrra. Eft ir vænt ing og til hlökk un
rík ir oft í marg ar vik ur áður en há­
tíð irn ar hefj ast, bæði hjá börn um
og full orðn um.
Þó bæj ar há tíð ir hafi mis mun andi
yf ir bragð eru gleði og sam vera ríkj­
andi þætt ir. Skemmti kraft ar mæta á
svæð ið, göt urn ar iða af lífi, krakk ar
fá and lits mál un og flest ar ein kenn­
ast há tíð irn ar af fjöl skyldu stemn­
ingu, ­alla vega fram eft ir degi. En
hvað ger ist svo þeg ar kvölda tek­
ur? Liggja leið ir for eldra og ung­
linga þá ekki sam an leng ur? Hverf­
ur fjöl skyldu stemn ing in?
Sam fara bæj ar há tíð um eru oft
hald in böll með 16 ára ald urs tak­
marki. Það er gleði legt ef for eldr­
ar og ung ling ar geta dans að og
skemmt sér sam an en því mið ur er
það skuggi á glæsi leika margra bæj­
ar há tíða að böll in verða til þess að
ung linga drykkja verð ur á ber andi
fylgi fisk ur þeirra.
Þessu er þó auð veld lega hægt að
sporna við og eru for eldr ar mik il­
væg ustu að il ar til þess.
For eldr ar geta haft af ger andi
á hrif á hvað þeirra ung ling ur ger­
ir með því að fylgja hon um vel eft­
ir, vera góð fyr ir mynd og bjóða upp
á sam veru sem er gef andi fyr ir ung­
ling inn.
Kann an ir hafa sýnt að ung ling­
ar sem verja mikl um tíma með fjöl­
skyldu sinni, búa við um hyggju, að­
hald og stuðn ing for eldra eru lík­
legri til að forð ast á hættu hegð un,
s.s. á feng is­ og fíkni efna neyslu. Þau
eru einnig lík legri til að stand ast
nei kvæð an hóp þrýst ing.
Sam starfs hóp ur um for varn ir í
Borg ar byggð og SAM AN­hóp ur­
inn hvet ur for eldra til auk inna sam­
vista við ung ling ana. Sýn um þeim
ást okk ar og um hyggju ó hik að, m.a.
með því að fylgja þeim eft ir þar sem
hætta er á að á fengi eða fíkni efni
séu í um ferð.
Nokkr ir góð ir
sum ar punkt ar:
­Við kaup um ekki á fengi fyr ir •
börn in okk ar.
­Við fylgj umst með hvað börn­•
in okk ar gera og með hverj um
þau eru.
­Við leyf um ekki eft ir lits laus •
partý.
­Við hleyp um börn um okk ar •
ekki ein um á úti há tíð ir/bæj ar­
há tíð ir.
­Við nýt um öll tæki færi til •
sam veru við hvort ann að,
börn, frænk ur, for eldra og
fjöl skyld ur.
­Við erum góð ar fyr ir mynd ir!•
Ef á byrgð in er í rétt um hönd um
og grund vall ar at rið in ljós er lík­
legra að gæf an verði okk ur hlið holl
og all ir skemmti sér vel.
Á fram for eldr ar! Gleði leg ar bæj­
ar há tíð ir í sum ar.
Sum ar kveðja frá Sam starfs-
hópi um for varn ir í Borg ar byggð og
SAM AN-hópn um
Eins og kom ið hef ur fram í frétt­
um hef ur starfs hóp ur um end­
ur skoð un al manna trygg inga náð
sam komu lagi um til lögu að breyt­
ing um á lög um um al manna trygg­
ing ar hvað varð ar elli líf eyri. Þessi
starfs hóp ur hef ur nú þeg ar hald ið
29 fundi auk ann arra vinnufunda
frá því í apr íl 2011. Þess ar breyt­
ing ar fela í sér mikla ein föld­
un bóta flokka, þar sem elli líf eyr­
ir, heim il is upp bót og tekju trygg­
ing verða sam ein að ar í einn bóta­
flokk. Jafn framt verð ur sú skerð­
ing á móti fram færslu trygg ingu,
sem var gagn vart líf eyr is tekj um og
raun ar öðr um tekj um líka lækk uð
úr 100% skerð ingu nið ur í 80% á
næsta ári. Þetta hef ur ver ið kall­
að " króna á móti krónu" skerð ing,
og hef ur ver ið aðal skað vald ur inn í
því að fólk sér eng an til gang í því
að hafa greitt í líf eyr is sjóð og afl­
að sér með því líf eyr is tekna á efri
árum, þar sem fram færslu upp bót in
skerð ist á móti. Fólk hef ur þá eng­
an á vinn ing af allt upp í 73.000 kr.
greiðslu úr líf eyr is sjóði. Á næstu
fimm árum ger ir til lag an ráð fyr ir
að lækka þetta skerð ing ar hlut fall í
á föng um í 45% og end ar í því að
fram færslu upp bót in sam ein ast elli­
líf eyri 1. jan ú ar 2017. All ar teg und­
ir tekna hafa þá sömu á hrif við út­
reikn ing elli líf eyr is.
Ég lagði fram breyt ing ar til lögu
við að al til lög una um að á kveð­
ið "gólf" væri tek ið upp við þessa
breyt ingu, sem væri í gildi grunn­
líf eyr is og mætti gera það í á föng­
um á tveim ur árum þar til það næði
sömu upp hæð og við misst um með
að gerð un um 1. júlí 2009. Sú til laga
fékk ekki hljóm grunn hjá meiri­
hluta starfs hóps ins. Þá lagði ég
fram bók un með sam þykki mínu
við að al til lög una. Bók un in var fyrst
og fremst til ít rek un ar á af stöðu
Lands sam bands eldri borg ara um
að end ur heimta grunn líf eyri fyr­
ir alla. Ég hef tal að fyr ir því mjög
víða á ráð stefn um og fund um og
mér finnst að marg ir sýni því skiln­
ing. Við í LEB mun um því halda
á fram að vinna að því að ná fram
þeirri leið rétt ingu. Tæki færi gefst
til þess ef og þeg ar þessi til laga
starfs hóps ins verð ur sett í frum­
varp í haust, sem von ast er til að
verði. Þrátt fyr ir að þetta mál okk­
ar næð ist ekki núna tel ég að það
sé á vinn ing ur fyr ir okk ur að þessu
sam komu lagi sem náð var inn an
starfs hóps ins.
Enn er þó eft ir að fjalla um til­
lög una í rík is stjórn og við fjár laga­
gerð. Til lag an kost ar pen inga, fjár­
muni sem ekki liggja á lausu.
Á næsta ári er á ætl að að þetta
kosti 2,5 millj arða og fel ur það í sér
að jafn aði 5­7% hækk un á elli líf­
eyri frá því sem nú er. Þessi kostn­
að ur rík is sjóðs mun svo hækka á
næstu fimm árum og end ar í 9,6
millj örð um króna sam kvæmt til­
lög unni. Ekki má þó horfa á töl­
una ein göngu því á móti kem ur að
greidd ur er nokk ur tekju skatt ur af
upp hæð inni. Einnig má minna á
samn ing milli rík is stjórn ar og líf­
eyr is sjóð anna frá des em ber 2010
sem fól í sér hækk un frí tekju marka
á tekju trygg ingu árin 2013­2015
og myndi auka út gjöld rík is sjóðs
um 2,3 millj arða á því tíma bili.
Sem full trúi Land sam bands eldri
borg ara í þess um starfs hópi, þá tel
ég að við höf um náð um tals verð um
á fanga í því að end ur skoða og ein­
falda bóta kerfi al manna trygg inga
hvað varð ar elli líf eyri. Um það var
ein að al sam þykkt in sem gerð var á
síð asta lands fundi okk ar 2011. En
kjara mál in eru og verða sí fellt bar­
áttu mál, sem aldrei tek ur enda.
Jóna Val gerð ur Krist jáns dótt ir
For mað ur Lands sam bands
eldri borg ara
Slátt ur er nú haf­
inn í Stykk is hólms­
hreppi og má hér
sjá Heimi Jó hanns
alt muligtmand, frí stunda trú bador,
skúffu skáld og verð andi ferða þjón­
ustu bónda að Vík ur götu 5 ganga
rösk lega til verka. En það er sjald­
gæf sjón og enn sjald gæfara að ná
því á mynd. Að baki hon um má
sjá nýtt og afar um fangs mik ið um­
hverf is vanda mál sem lít ið hef ur
ver ið gef inn gaum ur að í Stykk is­
hólms hreppi þó furðu sæti, en það
er öskutunnu plág an. Á skömm um
tíma þre fald að ist magn ösku tunna
í bæn um og sátu jafn vel af dank að­
ir ein bú ar, sér vitr ing ar, þver girð­
ing ar, þver haus ar og þöng ul haus­
ar (e. hill billy) eins og Heim ir uppi
með þrjár öskutunn ur sem að koma
út sem mik ið drasl og ó reiða á lóð­
inni. Er af þeim mik il sjón meng un
og enn meiri ami. Sæt ir það furðu
að Heil brigð is eft ir lit Vest ur lands
og yf ir völd um hverf is og bygg inga­
mála sem og hrepps nefnd skuli ekki
bregð ast við þess um ó fögn uði en ef
fer sem horf ir og ef plág an nær að
dreifa sér alla leið suð ur í há menn­
ing una verða 75 öskutunn ur við litla
25 í búða blokk og sjá all ir í hví líkt
ó efni stefn ir. Hugs ið ykk ur á stand­
ið sem fyr ir sjá an legt er í Breið holti
t.d.
Við öskutunnu plág unni hef ur þó
ver ið reynt að bregð ast með ýmsu
móti í Stykk is hólms hreppi og hef­
ur þó eink um frek ar ver ið reynt að
fela vanda mál ið með marg vís leg um
hætti en að takast á við það í al vöru
og á á byrg an hátt. En eft ir viða mikl­
ar rann sókn ir Heim is á rusla söfn un
ým is kon ar er það nið ur staða hans
að heim il issorp eins mán að ar frá
ein um kalli rúmist í tveim bónu s­
pok um sé rétt að far ið og unn ið út
frá hug mynd um um sjálf bærni, end­
ur nýt ingu og al menna skyn semi en
ekki sýnd ar mennsku og hags mun­
um sorp eyð ing arafl anna. En slík
vinnu brögð ganga út á rétt inn­
kaup og að minnka um fang sorps ins
og sor ans áður en hann lít ur dags­
ins ljós þannig að hreinsa þurfi til
og setja hann í öskutunn urn ar eins
og margt í ís lenskri stjórn sýslu emb­
ætt is manna. Sé brenn an leg ur úr­
gang ur brennd ur strax í kab ýs unni
að hætti norskra hús eig enda verð ur
nán ast ekk ert eft ir og ein tunna nán­
ast ó þörf hvað þá þrjár. Alla vega er
það svo sé einn fausk ur, af dank að­
ur og forn í hátt um og lund, sér vit­
ur og sér lund að ur not að ur sem við­
fangs efni rann sókn ar inn ar.
Rann sókn ar spurn ing verk efn is­
ins var: Hvað kem ur mik ið af heim­
il issorpi frá ein um kalli? Til að hafa
vað ið fyr ir neð an sig í rann sókn­
inni var val inn kall sem étur eins
og svín og á við fimm manna fjöl­
skyldu og ætti því rann sókn in að
vera vel mark tæk hvað varð ar magn
sorps sem frá hon um kem ur og eru
þá skrif hans um ýmis mál efni ekki
með tal in. En að margra mati í hans
heima hreppi ætti hann helst að
skrifa og tjá sig sem minnst um mál­
efni ým is kon ar og hef ur ver ið grip ið
til rót tækra ráð staf ana til að stemma
stigu við skrif um hans og skoð un um
um ýmis mál efni í hreppn um.
En svo öllu sé til skila hald ið
geng ur hey skap ur á gæt lega í Stykk­
is hólms hreppi og ekki síst að Vík­
ur götu 5 þar sem Heim ir glím ir við
það þessa dag ana að stofna til rekst­
urs lít ils ferða þjón ustu fyr ir tæk­
is. En þar hef ur sú snurða hlaup ið
á þráð inn að upp hef ur kom ið mik­
ill og ill víg ur drauga gang ur ætt að ur
sunn an úr hrepp um Vest ur lands og
er draug ur sá ill víg ur mjög og læt­
ur hann sér öll lög um jafn ræði og
með al hóf í léttu rúmi liggja í fram­
göngu sinni. Er aldrei að vita nema
að hér birt ist inn an tíð ar ná kvæm
lýs ing á þeim ill víga drauga gangi og
viður eign Heim is við draug inn þann
ill víga sem hef ur nú lagt Heimi að
velli í tvígang. En hann er nú bú inn
að reyna á hon um ýmis glímu tök við
mis jafn an ár ang ur þó enn eigi hann
ýmis tromp uppi í erminni enda af
göldrótt um og kom inn, komm inn,
forn mjög í lund og kann eitt og
ann að fyr ir sér sem öðr um er hul ið.
Meira um það síð ar, kannski.
Heim ir Lax dal Jó hanns son
Vík ur götu 5 Stykk is hólmi 340
Sími 898 1457
heimirjoh@simnet.is
Pennagrein
Ein föld un bóta flokka
er á vinn ing ur
Ung ling arn ir og bæj ar há tíð ir
Pennagrein
Fjöl skyld an sam an á bæj ar há tíð um og for eldr ar góð ar fyr ir mynd ir!
SAM AN-sól ir
í Borg ar byggð
Pennagrein
Slátt ur haf inn í Stykk is hólms hreppi