Fréttablaðið - 29.02.2016, Qupperneq 16

Útgefandi
365 miðlar ehf. | Skaftahlíð 24 | s. 512 5000 | fax 512 5301
UmSjónarmaðUr aUglýSinga
Jón Ívar Vilhelmsson| jonivar@365.is | s. 512-5429
ÁbyrgðarmaðUr
Svanur Valgeirsson
Veffang
visir.is
Þótt nafn Kristínar Guðmundsdótt­
ur hafi ekki verið fyrirferðarmikið
í íslenskri hönnunarsögu var hún
fyrst Íslendinga til að sækja sér
menntun erlendis í innanhússarki­
tektúr. Hún ruddi að mörgu leyti
brautina fyrir aðra innanhússarki­
tekta hér á landi og átti um leið
frumkvæði að mörgum nýjungum
í faginu, sérstaklega hvað varðar
hönnun eldhúsinnréttinga. Síðasta
fimmtudag hélt Halldóra Arnar­
dóttir fyrirlestur á Bókasafni Sel­
tjarnarness um líf Kristínar en
Halldóra ritstýrði bók um líf og
verk Kristínar sem kom út undir
lok síðasta árs.
Halldóra segir það hafa komið
sér á óvart við vinnslu bókarinn­
ar hversu mikil þögn hafði ríkt
um störf hennar og framlag til ís­
lensks innanhússarkitektúrs. Hug­
vit hennar og hugsun um skipu­
lag heimilisins og ólík rými þess
var einstakt á þeim tíma sem hún
starfaði. Viskubrunnur hennar hafi
verið óþrjótandi.
„Kristín sigldi til Bandaríkjanna
árið 1943 og hóf nám í innanhúss­
arkitektúr og hönnun við North­
western University í Chicago. Val
hennar var nokkurs konar mála­
miðlun; þótt hún hefði ávallt viljað
verða arkitekt var húsagerðarlist
ekki álitin fag fyrir konur. Eins og
í Evrópu á þessum tíma var innan­
hússarkitektúr í Bandaríkjunum
talinn meira viðeigandi viðfangs­
efni ungum konum.“
Skipulag skipti öllu
Kristín dvaldi í fjögur ár í Chicago
og útskrifaðist með BS­gráðu árið
1946 með innanhússarkitektúr og
hönnun sem sérsvið. Eftir útskrift
hélt hún til New York og nam þar
við New York School of Interior
Decoration hluta úr önn árið 1947
sem framhaldsnám.
Halldóra segir að Kristín hafi
komið með sérfræðiþekkingu
frá Bandaríkjunum til Íslands í
lok árs 1947. Sú þekking tengdist
ekki aðeins skipulagi heimilisins,
sem var þó kjarni námsins, held­
ur líka heimilishagfræði, ráðgjöf
um notkun heimilistækja og með­
ferð lita. „Skipulag átti við um allt
það sem tilheyrði heimilinu, allt
frá heilum rýmum í að setja blóm í
vasa og búa til matseðla. „Hagræð­
ing skiptir sköpum,“ sagði Kristín
margoft en hún kaus að kalla sig
híbýlafræðing.“ Með betur skipu­
lögðum eldhúsum má líka segja að
Kristín hafi ýtt undir nýja og fjöl­
breyttari matseld á breyttum tíma
í þjóðfélaginu.
Hugaði um smáatriðin
Allt frá fyrstu eldhúsinnréttingum
sem varðveist hafa teikningar af,
dagsettum árið 1949­50, þegar hún
vann í skipulagsdeild Reykjavíkur,
hóf Kristín að byggja upp ákveðna
þætti á sviði innanhússhönnunar
sem hún átti eftir að nota í verkefn­
um sínum, allt eftir félagslegum að­
stæðum og fegurðarsjónarmiðum.
„Hún gaf sérstaklega gaum að
hljóðgæðum og góðri loftræstingu,
kryddskápum, innbyggðum ljósum,
skápum fyrir matreiðslubækur og
aðstöðu fyrir húsmóður til að sitja
við störf sín ef hún vildi svo. Heim­
ilistæki voru líka af ýmsu tagi og
þar má helst nefna eldavél og viftu,
kæliskáp, uppþvottavél, þvotta­
vél, þurrkara og strauvél en einnig
gerði hún ráð fyrir minni tækjum.“
Enn í dag má finna upprunaleg­
ar innréttingar hannaðar af Krist­
ínu en því miður hafa margar verið
rifnar niður. „Eldhús Kristínar má
enn finna á ýmsum heimilum auk
þess sem sjá má upprunalegt eldhús
eftir Kristínu í Hússtjórnarskólan­
um í Reykjavík frá 1957. Vonandi
hugsar fólk sig tvisvar um áður en
það skiptir um eldhús eftir Krist­
ínu og fær fagfólk til að meta inn­
réttinguna. Það er vissulega orðið
tímabært að huga að því að varð­
veita innréttingar eins aðra góða
hönnun arkitektúrs og húsgagna­
hönnun.“
óþrjótandi viskubrunnur 
Kristín guðmundsdóttir var fyrst Íslendinga til að sækja sér menntun erlendis í
innanhússarkitektúr og ruddi þar með brautina fyrir aðra innanhússarkitekta.
Sýnishorn af eldhúsinnréttingum Kristínar guðmundsdóttur frá árunum 1952-1960. Þær má enn finna á nokkrum heimilum í eldri hverfum reykjavíkurborgar. myndir/daVid frUtOS
Tilboðsverð kr. 109.990,-
Með fylgir Vitamix sleif, drykkjarmál
og svunta
Fullt verð kr. 137.489,-
Vitamix TNC er
stórkostlegur.
Mylur alla ávexti,
grænmeti, klaka og
nánast hvað sem er.
Býr til heita súpu og ís.
Til í  órum litum,
svörtum, hvítum
rauðum og stáli.
Besti vinurinn í
eldhúsinu
Rauðagerði 25 108 Rvk Sími 440-1800 www.kaelitaekni.is
Val hennar var
nokkurs konar
málamiðlun; þótt hún
hefði ávallt viljað verða
arkitekt var húsagerðar-
list ekki álitin fag fyrir
konur. eins og í evrópu á
þessum tíma var innan-
hússarkitektúr í banda-
ríkjunum talinn meira
viðeigandi viðfangsefni
ungum konum.
Halldóra Arnardóttir
Heimilið Kynningarblað
29. febrúar 20162
2
9
-0
2
-2
0
1
6

0
4
:2
7
F
B
0
6
4
s
_
P
0
6
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
4
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
0
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
8
9
C
-C
D
F
4
1
8
9
C
-C
C
B
8
1
8
9
C
-C
B
7
C
1
8
9
C
-C
A
4
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
A

F
B
0
6
4
s
_
2
8
_
2
_
2
0
1
6
C
M
Y
K