Morgunblaðið - 29.08.2016, Side 6

Morgunblaðið/Kristinn
Framkvæmdir Suðurgata sunnan Hringbrautar hefur verið lokuð frá því í
mars vegna gerðar undirganga frá Vigdísarstofnun yfir á háskólalóðina.
Leifar sorphaugs frá fjórða áratug
síðustu aldar eða þar um bil komu
í ljós við gatnaframkvæmdir á
Suðurgötu í Reykjavík, sunnan
Hringbrautar. Þetta var upplýst á
fundi borgarráðs í fyrradag, þar
sem ræddar voru tafir við fram-
kvæmdirnar. Óskuðu fulltrúar
Sjálfstæðisflokksins frekari upp-
lýsinga um málið.
Að sögn Kristins Magnússonar,
verkefnastjóra hjá Minjastofnun,
skoðuðu fulltrúar stofnunarinnar
og Árbæjarsafns aðstæður í vor.
Ekki var talin ástæða til að stöðva
framkvæmdir þar sem minjarnar
voru svo ungar.
Fyrr á tíð var talsverð óregla á
sorpmálum Reykvíkinga. Í byrjun
síðustu aldar og á fyrstu áratugum
hennar losuðu íbúar sig gjarnan
við sorp í fjörum og á auðum blett-
um utan við við bæinn. Aðalsorp-
haugar bæjarins hrönnuðust upp á
þremur stöðum. Austurbæingar
nýttu sér Skólavörðuholtið, Vest-
urbæingar sturtuðu í fjöruna við
Selsvör í Ánanaustum og íbúar
miðbæjarins söfnuðu haugum sín-
um upp við Skothúsveg þar sem
Hljómskálagarðurinn er nú. Með
aukinni þenslu borgarinnar færð-
ust helstu sorphaugar í austurátt,
en einn sá stærsti átti eftir að
myndast í Vatnsmýrinni, neðan við
gamla Kennaraskólann. Allt er
þetta nú horfið sjónum. gudmund-
ur@mbl.is
Sorphaugur kom í
ljós á Suðurgötunni
 Hefur ekki áhrif á framkvæmdirnar
 Óregla var á sorpmálunum fyrr á tíð
6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 29. ÁGÚST 2016
Gríptu með úr næstu verslun
Þjóðlegt, gómsætt og gott
Jón Birgir Eiríksson
jbe@mbl.is
Engar hömlur eru á losun örplasts
með skólpi á Íslandi, líkt og í ná-
grannalöndunum
Svíþjóð og Finn-
landi. Afleiðingin
er sú að Íslend-
ingar losa út mun
meira magn plas-
tagna með skólpi.
Matís hefur
unnið skýrslu um
málefnið í nor-
rænu samstarfi
við Sænsku um-
hverfisrannsókn-
arstofnunina (IVL) og Finnsku um-
hverfisstofnunina (SYKE) og
Aalto-háskólann í Finnlandi.
Hrönn Jörundsdóttir, verkefna-
stjóri hjá Matís, stóð að gerð skýrsl-
unnar, en hún hefur kynnt niður-
stöður hennar fyrir bæði umhverfis-
og skipulagsráði Reykjavíkurborgar
og borgarráði.
Engar hömlur á Íslandi
„Við skoðuðum skólphreinsistöðv-
ar og tókum annars vegar Kletta-
garðastöðina og skólphreinsistöðina
í Hafnarfirði. Það sem við sáum, og
kom okkur raunar ekki á óvart, var
að eina hreinsunin sem er fram-
kvæmd á þessum stöðum er grófsí-
un. Þegar maður er að skoða agnir
sem eru minni en millimetri og niður
í hundrað míkrómetra, sjáum við að
stöðvarnar eru ekki að stöðva þessar
agnir. Þær fara í gegnum stöðina og
út í umhverfið,“ segir Hrönn.
Að hennar sögn geta stærstu
stöðvarnar sem reknar eru í Svíþjóð
og í Finnlandi fangað yfir 99% af
ögnunum, en stærsta stöðin í Svíþjóð
sleppir um það bil 120 þúsund ögn-
um og sú stærsta í Finnlandi tæp-
lega 500 þúsund ögnum.
„Klettagarðastöðin var að sleppa
út yfir sex milljónum agna á klukku-
stund,“ segir Hrönn og bætir við að
ekki hafi verið miðað við höfðatölu
eða annað slíkt.
Geta náð yfir þarmavegginn
„Skólp hefur hingað til verið skil-
greint sem lífrænt efni. Ef maður
horfir á það út frá þessu sjónarhorni,
þá verður þynningin nóg og síðan
brotnar þetta hægt og rólega niður.
Það er spurning hvort það þurfi að
endurskilgreina skólp. Ef við tökum
þessar agnir ekki inn í skilgrein-
inguna hemjum við þær ekki,“ segir
hún.
Að sögn Hrannar, er hættan við
örplast fólgin í því að lífverur í sjón-
um éti agnirnar og að þær endi þann-
ig að lokum á matardiskum mann-
fólksins. Í plastinu leynist ýmis
óæskileg efni sem ekki eigi erindi í
meltingarveg lífvera.
„Þegar agnirnar eru orðnar nægi-
lega litlar, minni en tíu míkrómetrar,
er fræðilegur möguleiki á að þær
komist yfir þarmavegginn eins og
næring og matur á að gera og þá er
þetta komið inn í blóðrásina. Þetta
hefur verið prófað á rottum og það
hafa fundist plastagnir, t.d. í heila,
vöðva og lungum,“ segir Hrönn. Enn
sé þó ekki vitað með vissu hvaða
áhrif agnirnar hafi í blóðrásinni.
Engar hömlur á losun örplasts
 Ísland rekur lestina í síun örplasts í skólpi  Plastið getur endað á matardiskum
Hrönn
Jörundsdóttir
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
„Bréfberarnir komast hraðar yfir
og okkur telst svo til að hvert hjól-
anna fimmtán spari fyrirtækinu
sem nemur hálfu stöðugildi eins og
staðan er í dag auk þess sem þau
minnka notkun á bílum á dreifing-
arstöðvum okkar og gera starfið
þægilegra fyrir starfsmenn. Mér
finnst því líklegt að þríhjólunum
verði fjölgað á næstunni þó að eng-
in lokaákvörðun hafi verið tekin
þar um. En almennt talað þá er
reynslan af rafmagnsþríhjólunum
góð hingað til,“ segir Brynjar
Smári Rúnarsson, forstöðumaður
markaðdeildar Póstsins.
Sterk, stærri og aflmeiri
Á förnum vegi vekja rauðklæddir
bréfberar á rafmagnsþríhjólum eft-
irtekt. Hjólin sem voru tekin í notk-
un fyrir nokkrum vikum eru til
brúks í Reykjavík, í Keflavík, á
Akranesi, Akureyri og Selfossi.
Stöðunum kann svo að fjölga á
næstunni. Fyrst og fremst nýtast
hjólin til dreifingar á bréfapósti, að
sögn Brynars Smára. Mögulegt er
þó að nota þau til flutninga á stærri
sendingum, en á þeim eru stórir
plastkassar að framan að aftan.
Hjólin eru framleidd af fyrirtækinu
Kyburz í Sviss en þar í landi, í Nor-
egi og Þýslalandi eru þau nýtt við
póstdreifingu og reynslan er góð.
Árið 2013 tók Pósturinn sex raf-
magnsþríhjól af annarri gerð í
notkun og hafa þau reynst ágæt-
lega, en íslenskar aðstæður setja
notkun þeirra þó ákveðin takmörk.
Svissnesku hjólin nýju eru hins veg-
ar sterk og stærri og aflmeiri og
sérhönnuð fyrir póstdreifingu.
Kemst heim að dyrum
„Þessir gripir sem við fengum á
dögunum eru sterkbyggðir og mun
kraftmeiri en gömlu hjólin. Við
stefnum að nota þau árið um kring
ef aðstæður leyfa,“ segir Brynjar.
„Mér líkar þetta vel. Ég kemst al-
veg heim að dyrum þangað sem ég
sendist með póst og er því sneggri í
snúningum en á bíl. Ég vona bara
borgin standa við sitt í vetur hvað
varðar snjóruðning og sanddreif-
ingu í hálku,“ segir Agnar Björns-
son bréfberi. Hans hverfi eru Háls-
ar og að nokkru Grafarholt.. Hefst
vinnudagurinn um klukkan 8 á
morgnana og lýkur yfirleitt um
klukkan fjögur á daginn. sbs@mbl.is
Góð reynsla af
rafmangsreiðhjólum
 Pósturinn með 15 hjól á nokkrum stöðum  Talsverður
tímasparnaður Sjómoksturinn í vetur verði í lagi
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Sending Bréfberinn á rafhjólinu rennir með sendingu í hlað í Hádegismóum þar sem Morgunblaðið er til húsa.
Fljótur Er sneggri í snúningum á hjóli en á bíl, segir Agnar Björnsson.
Sorpa telur sig
ekki fá greitt
nóg úr sjóði
Stjórn Sorpu bs.
hefur samþykkt
að leita til um-
hverfisráðuneyt-
isins þar sem hún
telur greiðslur
Úrvinnslusjóðs
ekki nægja til að standa undir mót-
töku raf- og rafeindatækjaúrgangs.
Bjarni Gnýr Hjarðar, yfirverk-
fræðingur þróunar- og tæknideild-
ar Sorpu, segir í samtali við Morg-
unblaðið að deilt sé um túlkun á
lögum um úrvinnslugjald.
Ráðuneytið hafi hingað til talið
að greiðslur til móttökuaðila þurfi
aðeins að vega á móti kostnaði við
lóð undir móttökugám. Lögfræði-
legt álit sem Sorpa lét vinna leiði þó
í ljós að greiðslurnar þurfi að meta
með tilliti til fleiri þátta.