Morgunblaðið - 12.04.2019, Síða 11

FRÉTTIR 11Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 12. APRÍL 2019
Laugavegi 178 | 105 Reykjavík | Sími 551 3366 | Opið virka daga kl. 10-18, laugardaga kl. 10-14
Vorum að fá sendingu af Virginia,
vinsælasta haldaranum okkar.
Frábært snið og góður stuðningur. Misty
Skálastærðir: B-H
Verð 8.750 kr.
kvæmar íbúðir skorti. Starfs-
hópurinn einblíni á eftirspurnar-
hliðina en áherslan eigi með réttu að
vera á framboðshliðina.
„Þetta er röng forgangsröðun.
Þótt fólki sé hjálpað að kaupa íbúðir
er grunnvandinn sá að það vantar
íbúðir. Hvaða íbúðir á fólk að kaupa
fyrir alla þessa styrki? Þeir breyta
því ekki að það þarf að byggja miklu
meira af hagkvæmum íbúðum. Það
stendur upp úr í niðurstöðum átaks-
hópsins sem skilaði tillögum í
janúar,“ segir Sigurður.
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður
VR, sagði í samtali við Morgunblaðið
á þriðjudag að horft væri til fjár-
mögnunar Íbúðalánasjóðs og
lífeyrissjóðanna varðandi uppbygg-
ingu húsnæðisfélagsins Blæs.
Rætt væri um 400-600 íbúðir á ári.
Fram kom í Morgunblaðinu í gær
að umræða um fjárfestingu í Blæ
virðist vera skammt á veg komin á
vettvangi lífeyrissjóða.
„Stefnan er að reyna að sækja
fjármögnun til Íbúðalánasjóðs en
hugmyndin er að lífeyrissjóðirnir
komi með eigin fé. Þeir eru mjög
íhaldssamir og varfærnir í yfirlýs-
ingum. Við munum setja þetta
þannig upp að sjóðirnir komi að
slíku félagi sem eigendur en ekki
lánveitendur. Þetta mun því miklu
frekar dreifa áhættu en að auka
hana,“ segir Ragnar Þór og vísar til
íbúðalána sjóðanna. Þá rifjar hann
upp að sjóðirnir hafi lánað 4,2 millj-
arða í fyrirhugað lúxushótel við
Austurvöll, þrátt fyrir að verkefnið
sé ekki fjármagnað að fullu. Sækja
þurfi 5 milljarða króna til viðbótar.
Þá hafi sjóðirnir sett milljarða í kísil-
ver sem hafi ekki verið gangsett.
Horft sé til sambærilegra fjárfest-
ingarlíkana og lífeyrissjóðir í
Evrópu hafa stuðst við vegna fjár-
festinga í íbúðum. Hann sjái fyrir
sér að sjóðirnir leggi til 10-30% eigið
fé í slík verkefni. Sjóðirnir fái ekki
aðeins ávöxtun heldur líka virðis-
aukningu á húsnæðisverði. Meðal-
verð íbúða á höfuðborgarsvæðinu
hafi hækkað um 4,3% á ári tímabilið
1997 til 2018, að raunvirði, sem geri
fjárfestingu í húsnæði með örugg-
ustu fjárfestingarkostum sem völ er
á. „Það er ekki víst að sjóðirnir vilji
koma að þessu. Þetta er hins vegar
að okkar mati mun vænlegri fjár-
festingarkostur en sjóðirnir fjár-
festa almennt í á innlendum mark-
aði,“ segir Ragnar Þór.
Kjósa í stjórnir sjóðanna
Hann rifjar upp bókun í kjara-
samningi við Samtök atvinnulífsins
um fjármögnun Blæs. Verkalýðs-
hreyfingin og Samtök atvinnulífsins
séu aðilar að lífeyrissjóðunum.
„Þótt við stjórnum þeim ekki
beint kjósum við stjórnir sjóðanna,“
segir Ragnar Þór sem væntir þess
að SA „verði með VR í þessari
vegferð“.
Spurður hvenær raunhæft sé að
Blær fari að byggja 400-600 íbúðir á
ári, með hliðsjón af því að það eigi
eftir að samþykkja fjármögnun hjá
sjóðunum og skipuleggja svæðin,
kveðst Ragnar Þór sjá fyrir sér að
hægt verði að hefja framkvæmdir á
næstu tveimur árum. Miðað við að
uppbyggingin taki eitt og hálft til tvö
ár geti fyrstu íbúðirnar komið á
markað eftir þrjú og hálft ár.
„Ef ég á að vera raunsær gæti ég
trúað að þetta væri um það bil tíma-
ramminn,“ segir Ragnar Þór. Það
muni taka tíma að skapa jafnvægi á
markaði.
„Nú er búið að undirrita kjara-
samninga. Hin raunverulega vinna
er að hefjast. Þ.e.a.s. að fylgja öllu
því eftir sem við erum búin að ræða
og komast að samkomulagi um.
Haldi einhver að vinnan hafi öll verið
í kringum kjarasamninginn er það
misskilningur að mínu mati.“
Lítið byggt af ódýrum íbúðum
 Samtök iðnaðarins benda á að stór hluti íbúða í byggingu á höfuðborgarsvæðinu séu dýrar íbúðir
 Formaður VR segir fyrstu hagkvæmu íbúðirnar hjá Blæ geta komið á markað eftir þrjú og hálft ár
Fjöldi íbúða í byggingu á höfuðborgarsvæðinu eftir póstnúmerum
Reykjavík, póstnúmer 101-113, 2.642 íbúðir eða 53% Seltjarnarnes, póstnúmer 170, 14 íbúðir eða 0,3%
Kópavogur, póstnúmer 200-203, 1.081 íbúð eða 22% Garðabær, póstnúmer 210, 637 íbúðir eða 13%
Hafnarfjörður, póstnúmer 220-221, 104 íbúðir eða 2% Mosfellsbær, póstnúmer 270, 510 íbúðir eða 10% Heimild: Samtök iðnaðarins
101 Reykjavík, miðbær
973
210 Garðabær
637
200 Kópavogur
575
270 Mosfellsbær
510
201 Kópavogur,
Smárar, Lindir
og Salir
399
103 Kringlan
350
110 Árbær
og Ártúnsholt
327
104 Sund og
Laugardalur
171
112
Grafarvogur
155
113 Grafarholt
og Úlfarsárdalur
234
105 Holt og Hlíðar
211
203 Kórar,
Hvörf og Þing
107
221 Hafnarfj.,
Vellir
93
107
Rvík,
Vestur-
bær
78
108
Háaleiti
og Bú-
staðir
75
109 Breiðh.
68
170
220
170: 14
220: 1 1
Sigurður
Hannesson
Ragnar Þór
Ingólfsson
BAKSVIÐ
Baldur Arnarson
baldura@mbl.is
Rúmlega þriðja hver íbúð sem er í
byggingu í Reykjavík er í póstnúm-
erinu 101. Eru þá meðtaldar íbúðir
við Hlíðarenda í Vatnsmýri en þar
verður mögulega nýtt póstnúmer.
Þetta kemur fram í sundurliðun
Samtaka iðnaðarins sem gerð var að
beiðni Morgunblaðsins. Hún er sýnd
á grafi hér til hliðar en hver reitur er
í hlutfalli við fjölda íbúða.
Tilefnið er sú áhersla sem lögð er
á fjölgun ódýrari íbúða í svonefndum
lífskjarasamningum.
Samkvæmt samantekt Samtaka
iðnaðarins eru alls 4.988 íbúðir í
byggingu á höfuðborgarsvæðinu.
Þar af eru um 2 þúsund íbúðir, eða
40% heildarfjöldans, í byggingu í 101
Reykjavík, Garðabæ og póstnúm-
erinu 200 í Kópavogi. Ræðir hér
fyrst og fremst um Urriðaholt í
Garðabæ og Kársnes í Kópavogi.
Lítið er byggt af ódýrum íbúðum í
Garðabæ og Kársnesið er þéttingar-
svæði sem kallar á niðurrif. Það gæti
endurspeglast í verðinu. Þá er 103
Reykjavík, Kringlan, þéttingarsvæði
við RÚV. Verð nýrra íbúða í hverfinu
er yfir meðallagi.
Til samanburðar eru 68 íbúðir í
byggingu í Breiðholti og 327 í Árbæ
og Ártúnsholti en ætla má að hluti
nýrra íbúða þar verði ódýrari.
Skal tekið fram að einhver hluti
nýrra íbúða í Reykjavík verða
félagslegar íbúðir.
Dregur fram skekkjuna
Sigurður Hannesson, fram-
kvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins,
segir samantektina leiða í ljós
hversu hlutfallslega fáar íbúðir séu í
byggingu á ódýrari svæðum.
Meðan spurnin sé mest eftir ódýr-
ari íbúðum sé markaðurinn að
byggja flestar íbúðanna á dýrari
svæðum sem endurspeglist í verði.
Sú skekkja sé birtingarmynd þeirrar
áherslu sveitarfélaganna, einkum
Reykjavíkur, að þétta byggðina. Sú
uppbygging sé tímafrek og dýrari.
Útkoman sé viss markaðsbrestur.
„Það eru fyrst og fremst pólitískar
áherslur sem leiða fram þessa nið-
urstöðu. Það sýnir vel þennan mark-
aðsbrest að af um 5 þúsund íbúðum
sem eru í byggingu á höfuðborgar-
svæðinu skuli um þúsund íbúðir vera
í byggingu í 101 Reykjavík. Það eru
næstum því jafn margar íbúðir í
byggingu í póstnúmerinu og í öllum
Kópavogi,“ segir Sigurður.
„Það er fyrst fremst þörf fyrir
hagkvæmar íbúðir. Það hefur verið
bent á að það þarf íbúðir fyrir yngra
fólk sem er að koma inn á markaðinn
og fyrir tekjulága og eignalága ein-
staklinga. Og síðan minni íbúðir fyrir
eldra fólk sem vill minnka við sig.
Ég fæ ekki séð að þessi þörf birtist
í íbúðum í byggingu í Reykjavík. Það
var stofnaður átakshópur um hús-
næðis- og byggingarmarkaðinn af
aðilum vinnumarkaðarins, stjórn-
völdum og sveitarfélögum. Ég sakna
þess mjög að sjá ekki meira frá sveit-
arfélögunum og heyra hvernig þau
ætla að leysa þennan vanda. Þótt
vissulega sé hluti nýrra íbúða hag-
kvæmar íbúðir get ég ekki séð að
þessar tölur beini okkur í átt að
lausn. Sveitarfélögin hafa mikið um
það að segja hvað er byggt og hvar.“
Gætu orðið hagstjórnarmistök
Starfshópur um að lækka þrösk-
uld ungs fólks og tekjulágra inn á
húsnæðismarkað skilaði tillögum sl.
föstudag. Ein þeirra sem ætlunin er
að útfæra nánar varðar eiginfjárlán
ríkisins en rætt er um að þau geti
numið 15-30% af kaupverði.
Sigurður segir aðspurður slíka
styrki geta leitt til hagstjórnar-
mistaka með því að ýta undir eftir-
spurnina, samtímis því sem hag-
Samkvæmt talningu Samtaka
iðnaðarins eru nú um þúsund
fleiri íbúðir í byggingu á höfuð-
borgarsvæðinu en í fyrra.
Hins vegar benti talning SI í
mars til þess að íbúðum sem
eru á fyrstu byggingarstigum á
höfuðborgarsvæðinu, þ.e. að
fokheldu, hafi fækkað um 4,1%
frá síðustu talningu í sept-
ember. Þær voru 2.558 í mars.
Fjölgar um
20% milli ára
ÍBÚÐIR Í SMÍÐUM
4.093
4.988
Heimild: Samtök iðnaðarins
Íbúðir í byggingu á höfuðborgar-
svæðinu vorið 2018 og 2019
Mars 2018 Apríl 2019