Víkurfréttir - 27.06.2019, Qupperneq 9

en dúnninn frá þeim er mjög mjúkur
og verðmætur. Kollan getur jafnvel
komið upp á land um miðjan mars,
það er misjafnt. Við erum með ótal
andategundir hér í túnfætinum sem
verpa hjá okkur. Það er stokkönd, skú-
fönd, urtönd, toppönd, æðarfugl. Á ég
að telja upp allar fuglategundirnar?
Það er tjaldur, stelkur, spói, lóa, jaðr-
akan, rjúpa, hrossagaukur, sandlóa,
sólskríkja, maríuerla, starri, þröstur
svo eitthvað sé nefnt. Svo auðvitað
er það krían en kríuvarpið hér hjá
okkur er með stærri kríuvörpum á
landinu. Það er gott hvað fólk ber
mikla virðingu fyrir kríunni og ekur
varlega í gegnum kríuvarpið hérna,“
segir Hanna Sigga en kríuvarpið fer
ekki framhjá neinum sem ekur
í áttina að Stafnesi eða hættir
sér í göngutúr í gegnum kríu-
hópinn.
Æðardúnn er mjög
verðmætur
„Við hirðum dún frá kollunni
sem er eitt dýrasta efni sem þú
getur fengið í veröldinni. Það
er nýríka fólkið í Japan, Þýska-
landi og Austurríki sem kaupir
þennan lúxusvarning sem not-
aður er í dýrindis sængur en
þá er silkiver saumað utan um
þær. Markaðurinn hefur verið
í lægð undanfarið og því hefur
lítið selst. Þetta kemur í bylgjum
og við vitum aldrei hvernig salan
verður en þá geymum við dúninn
þar til salan opnast aftur. Við
höldum áfram með dúntekjuna
og sumarið í sumar hefur verið
frábært vegna sólar og þurrka.
Í fyrra var þetta mun erfiðara
þegar það rigndi stanslaust en
þá verður dúnninn blautur og
þungur,“ segir Hanna Sigga. Hún
sýndi blaðamanni hvernig hreins-
aður dúnn lítur út og lék sér að
því að minnka ummál dúnsins.
Hún þjappaði dúninum saman
þannig að hann passaði inn í lóf-
ann á henni og opnaði lófann aftur
en þá stækkaði dúnninn endalaust
má segja, þegar hún gaf dúninum
meira rými.
„Við erum að taka dúninn frá miðjum
maí fram í miðjan júlí en aðal tínslan
er í byrjun júní. Við skiptum á milli
okkar næturvöktum, við og þau í
Fuglavík sem eru einnig með dún-
tekju. Við erum í rauninni samt alltaf
á vakt, alltaf að fylgjast með varpinu
því mávurinn kemur á öllum tímum
sólarhrings og tófan og minkurinn
gætu alveg látið sjá sig í björtu. Þetta
eru vargar í varpinu, það er bara svo-
leiðis. Bara í fyrrakvöld kom tófa inn
á landið hjá okkur sem við urðum að
skjóta,“ segir hún. Palli, eiginmaður
Hönnu Siggu, hefur séð um að fækka
mink markvisst í Sandgerði því bæjar-
félagið hefur pantað þá þjónustu frá
honum í mörg ár. Nú hefur Palli gert
samning við Suðurnesjabæ um að
fækka mink áfram í Sandgerði og
annar var ráðinn í Garðinn en þar
hefur mink fjölgað mikið síðustu ár
og gerst ágengur bæði við fólk og fugl.
Hefur fugli fækkað?
„Kríunni hefur verið að fjölga hér hjá
okkur á hverju ári þó við heyrum að
henni fækki annars staðar á Reykja-
nesskaga. En hér er nóg af fugli og
nóg að gera í dúntekju. Eins og ég
nefndi áðan þá hefur veðrið mikið
að segja varðandi heimtur hjá okkur.
Við erum með ákveðna hlutverka-
skiptingu hér. Við tínum dúninn, ég og
dóttir mín og börnin hennar þrjú. Svo
tekur Palli dúninn, þurrkar hann og
grófhreinsar með höndunum. Síðan
sendum við dúninn í fínhreinsun en
það fer fram í ákveðnum vélum sem
við eigum ekki. Við merkjum hreiðrin
með stiku þegar við tökum dúninn
og teljum í leiðinni hreiðurfjöldann.
Í sumar hafa þau verið 1700 talsins
hingað til,“ segir Hanna Sigga sem
býður blaðamanni að koma með út
að skoða kolluhreiður um leið og þau
hreinsa dúninn úr hreiðrinu. Þetta fer
þannig fram að kollan er færð til rétt á
meðan dúnninn er tekinn og þurrkað
hey sett í staðinn. Það var sérstök til-
finning að verða vitni að dúntekjunni
því kollan leyfði mannfólkinu jafn-
vel að klappa sér á bakið um leið og
dúnninn var fjarlægður. Hreiðrið var
heitt og notalegt viðkomu.
Dóttir þeirra hjóna heitir Jóhanna Pálsdóttir og kennir náttúrufræði við Gerðaskóla. Hún var mætt til foreldra sinna
í dúntekju með börnin sín þrjú. Við vorum forvitin að vita hvað þeim finnst um þennan búskap.
Jóhanna Pálsdóttir:
„Ég hef tekið þátt undanfarin ár og komið hingað
með börnin mín. Ég vil vera með og hjálpa til. Það
er þessi nærvera við fugl og náttúru sem finnst
mér svo notaleg og að vera með börnunum mínum
í þessu og foreldrum mínum. Það eru forréttindi
finnst mér að fá að taka þátt en þetta er einnig
áhugasvið mitt.“
Amelía Björk Davíðsdóttir er 15 ára:
„Ég er búin að vera með og hjálpa til síðan
ég var fjögurra ára en þá var ekki hægt að
treysta mér einni, maður þarf að vera ákveðið
gamall. Í dag get ég gert þetta alein. Ég hef
verið í bæjarvinnunni líka en ég vil samt ekki
missa af þessu. Mér finnst voða gaman að vera
í kringum fuglana. Stundum fæ ég marbletti
á handarbakið eftir kollurnar og þær geta
einnig skitið yfir mann allan en samt finnst
mér þetta gaman.“
Sólveig Hanna Davíðsdóttir 13 ára:
„Ég var örugglega líka fjögurra ára þegar
ég byrjaði að hjálpa til og taka dúninn úr
hreiðrum. Ég reyni oft að fá að klappa þeim
en sumar gogga í mann. Ég fæ ekki flóabit
en það er fló í dúninun. Gaman að vera með
og skemmtilegt að geta gert eitthvað. Ég er
alin upp við þetta og þykir mjög svo vænt
um náttúruna.“
Hjörtur Páll Davíðsson 8 ára:
„Ég var örugglega líka fjögurra, fimm ára
þegar ég byrjaði en samt er ég núna í fyrsta
skipti að taka virkan þátt. Mjög gaman að
klappa kollunum og halda á ungunum. Ég
er stundum að passa ungana svo þeir fari
ekki eitthvað á meðan við erum að taka
dúninn og setja hey í staðinn ofan í hreiðrið.
Ef ég held á unga og mamma hans byrjar
að kalla þá verð ég að sleppa. Krían goggar
ekki í mig, bara í ömmu mína en flærnar
þær bíta mig því þeim finnst blóðið mitt
svo gott, ég taldi hundrað bit einn daginn
og klæjaði mikið.“
Hvernig er að taka þátt?
Jóhanna Pálsdóttir.
Amelía Björk Davíðsdóttir.
Sólveig Hanna
Davíðsdóttir.
Hjörtur Páll Davíðsson.
9MANNLÍF Á SUÐURNESJUM f immtudagur 27. júní 2019 // 26. tbl. // 40. árg.MANNLÍF Á SUÐURNESJUM
Stundum má klappa þeim á kollinn.