Fréttablaðið - 23.09.2019, Qupperneq 8

Frá degi til dags
Halldór
ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir FRAMKVÆMDASTJÓRI: Jóhanna Helga Viðarsdóttir ÚTGEFANDI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
RITSTJÓRAR: Davíð Stefánsson david@frettabladid.is, Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is, MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ.IS: Sunna Karen Sigurþórsdóttir sunnak@frettabladid.is.
Fréttablaðið kemur út í 85.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is
MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is

Í síðustu viku
var kynnt
merkilegt
starf … þar
sem skoðuð
var velsæld
almennings
með því að
horfa á þætti
eins og heilsu,
félagsauð og
umhverfið
sem mæli-
kvarða á
lífsgæði.

Tillögur að
nýju vel-
ferðarkerfi
fyrir börn og
ungmenni
liggja fyrir.
Davíð
Stefánsson
david@frettabladid.is
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið
auglýsir eftir umsóknum um styrki á
málefnasviðum ferðamála-, iðnaðar- og
nýsköpunarráðherra og sjávarútvegs og
landbúnaðarráðherra.
Styrkirnir eru ætlaðir til verkefna sem efla
atvinnulíf og nýsköpun.
Umsóknarfrestur er til 21. október nk.
Umsóknir berist rafrænt í gegnum
eyðublaðavef Stjórnarráðsins.
Allar nánari upplýsingar á anr.is
Styrkir til verkefna
og viðburða
Ásmundur
Einar Daðason
félags- og
barnamála-
ráðherra
Við Íslendingar höfum um of langt skeið þurft að horfast í augu við að börn og ungmenni sem þurfa aðstoð lenda á gráu svæði í kerfinu.
Ólíkt mörgum öðrum þjóðfélagshópum hafa þessir
einstaklingar ekki marga háværa talsmenn í sínum
röðum. Sést það meðal annars á því að hringiða stjórn-
mála snýst allt of sjaldan um stöðu þeirra. Frá mínum
fyrsta degi sem ráðherra hef ég verið staðráðinn í því
að ná fram grundvallarbreytingu á velferðarkerfinu.
Breytingu sem setji börn og ungmenni í forgrunn.
Fyrstu verk mín í embætti voru að hitta mikinn
fjölda fólks sem hefur unnið að málefnum barna sem
og notendur kerfisins. Allir sem vildu voru velkomnir
á minn fund og fannst mörgum undarlegt að ráðherra
skyldi opna sínar dyr á þennan hátt. Ástæðan er hins
vegar einföld. Ég er ekki sérfræðingur í þessum efnum.
Ég var aftur á móti, líkt og við öll, einu sinni barn og
vildi fá raunveruleg svör við því hvort breytinga væri
þörf.
Það var fróðlegt að heyra skoðanir fólks og reynslu-
sögur og finna að allir voru sammála um að gera þyrfti
róttækar breytingar. Í framhaldi af þessari nokkurra
mánaða yfirferð var ég því kominn með tilfinningu
fyrir stöðunni, ákvað að virkja sem flesta og setja
formlega af stað stærstu endurskoðun í málefnum
barna á Íslandi í lengri tíma. Öll sú vinna hefur verið
undir forystu þverpólitískrar þingmannanefndar sem
skipuð var í upphafi vegferðarinnar og í góðu sam-
starfi við stýrihóp stjórnarráðsins í málefnum barna,
Samband íslenskra sveitarfélaga auk fjölda fólks sem
tók þátt í vinnunni í gegnum átta sérhæfða hópa.
Niðurstaða þessa langa samtals er nú að bera ávöxt.
Tillögur að nýju velferðarkerfi fyrir börn og ungmenni
liggja fyrir. Því efni ég til ráðstefnu, í samvinnu við
Landssamband ungmennafélaga, í Norðurljósasal
Hörpu þann 2. október næstkomandi. Ráðstefnan
nefnist: „Breytingar í þágu barna“ en þar verða ofan-
greindar tillögur kynntar og einstaka þættir þeirra
ræddir sérstaklega. Ráðstefnan hefst klukkan 8.30 og
stendur til klukkan 15.00. Allar nánari upplýsingar er
að finna á www.frn.is. Verið velkomin!
Kerfisbreyting í þágu barna
Að mæla
velsæld þjóðar
Fjölmargt hefur áhrif á velsæld þjóðar, til að mynda afkoma þjóðarbúsins, ástand náttúrunnar, sjálfbærni, jöfnuður, lífsgæði og almenn velferð. En hvað er það sem skiptir okkur mestu? Hvað er okkur mikilvægast
fyrir eigin lífsgæði? Hvað einkennir gott samfélag?
Þegar lífsgæði þjóða eru metin er gjarnan horft til
efnahagslegra þátta. Réttilega er horft til samkeppnis-
hæfni atvinnulífsins og atvinnusköpunar, öflugt hag-
kerfi sé rammi utan um betri lífskjör og efnahagsleg
gæði fólks og heimila. Það skapi svigrúm til að fá notið
gæða og góðs lífs.
En efnahagur er ekki það eina sem skiptir máli. Þær
þjóðir sem við viljum helst miða okkur við og alþjóða-
stofnanir horfa í æ ríkari mæli á stærri mynd og reyna
að dýpka skilning á velsæld þegnanna.
Í síðustu viku var kynnt merkilegt starf sem unnið
hefur verið undir forystu forsætisráðuneytisins, þar
sem skoðuð var velsæld almennings með því að horfa
á þætti eins og heilsu, félagsauð og umhverfið sem
mælikvarða á lífsgæði en ekki eingöngu hagvöxt og
þjóðarframleiðslu sem gjarnan er gert.
Kynntar voru tillögur að mælikvörðum til að meta
hagsæld og lífsgæði landsmanna og skiptast þeir í
þrennt: Í fyrsta lagi félagslega þætti með áherslu á
heilsu, menntun, félagsauð, öryggi og jafnvægi í leik
og starfi. Í öðru lagi efnahagslega þætti með áherslu á
atvinnu, hagkerfið, húsnæði og tekjur. Og í þriðja lagi
umhverfisþætti á borð við loftgæði, loftslag, land-
notkun, orku, úrgang og endurvinnslu.
Út frá þessu hafa síðan verið greindir 39 mæli-
kvarðar á velsæld og lífsgæði Íslendinga. Þar er horft
til þess hvernig fólki líður, heilbrigðis, húsnæðis,
hvernig tengsl fólks við aðra eru og hvort fólk hafi yfir
höfuð tíma fyrir sjálft sig, fjölskyldu og áhugamál.
Þá sé metið hvernig gæði samfélagsins skiptast milli
íbúanna og hvaða áhrif aukin framleiðsla og vöxtur
hefur á umhverfið.
Að mæla velsæld er varla markmið í sjálfu sér.
Samandregið ætti þetta, ásamt hefðbundnum
hagsældarmælingum, að gefa betri sýn á lífsgæði
á Íslandi. Þetta ætti að auðvelda stjórnvöldum að fylgj-
ast með þróun og breytingum í samfélaginu og styðja
við stefnumótun og ákvarðanatöku. Vonandi skila
þessar tillögur sér einnig inn í stjórnmálaumræðuna.
Með meiri skilningi á velmegun og félagslegum fram-
förum er hægt að tryggja betur og auka velsæld allra í
samfélaginu.
Athygli vekur, þegar skoðuð eru skrif um þessa
mælikvarða, sá skortur sem er á upplýsingum hér á
landi um félagsauð og samspil vinnu og einkalífs. Úr
því þarf nauðsynlega að bæta.
Þessar tillögur að mælikvörðum á velsæld þjóðar
eru komnar í samráðsgátt stjórnvalda. Þær byggja á
starfi sem ber að hrósa fyrir.
Skipulagssnilld strætó
Bíllausi dagurinn var haldinn
hátíðlegur um helgina. Blásið
var til göngu niður lokaða
Miklubrautina og síðan fór
fram fjölbreytt dagskrá á
Lækjartorgi. Í tilefni dagsins
var ókeypis í strætó. Þeir sem
vildu sækja hátíðahöldin heim
í gulum vagni þurftu þó að gera
sér það að góðu að labba frá
Hlemmi eða vestur úr bæ þegar
ekki var stoppað við Hörpu.
Lækjargatan var nefnilega
lokuð fyrir strætó bróðurpart
dagsins og var vöff luvagn á
stoppistöðinni. Unnendur
bíllaus lífsstíls áttu því ekki
auðvelt með að sækja veisluna
heim. En þeir gátu fengið sér
vöff lu.
Villta kísilvestrið
Það er alvarlegt mál að í annað
sinn á innan við ári verði starfs-
maður kísilversins á Bakka
fyrir byssuskoti. Byssan víga-
lega er notuð til að tappa þrýst-
ingi af brennsluofnum og er
varaúrræði ef allt annað þrýtur.
Margs konar bilanir gerðu
það að verkum að skothvellir
ómuðu ótt og títt um verksmiðj-
una og stóð starfsmönnum ekki
á sama. Í umfjöllun fjölmiðla
um fyrra slysið kom fram að
þetta verklag er bannað með
lögum í Noregi. Ekki virðist
þó hafa verið gripið til neinna
aðgerða. Þarf einhver að deyja á
Bakka áður en gripið verður inn
í? bjornth@frettabladid.is
2 3 . S E P T E M B E R 2 0 1 9 M Á N U D A G U R8 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN
2
3
-0
9
-2
0
1
9

0
5
:4
2
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
5
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
8
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
D
7
-0
B
F
4
2
3
D
7
-0
A
B
8
2
3
D
7
-0
9
7
C
2
3
D
7
-0
8
4
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
A

F
B
0
4
8
s
_
2
2
_
9
_
2
0
1
9
C
M
Y
K