Fréttablaðið - 23.09.2019, Síða 41

EKKERT
BRUDL
Bónus Súpur
1-1,2 kg, 5 tegundir
kr./stk.1.598 Foreldað
Aðeins að hita
Sparaðu
tíma og fyrirhöfn
Guðlaug notar form og efni níunda og tíunda áratugarins. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON BRINK
Verkin sýna merkin er fyrsta einkasýn­ing Guðlaugar Míu Eyþórsdót t u r f rá því hún lauk mast­ersnámi sínu frá frá
Koninklijke Academie í Gent, Belg­
íu, á síðasta ári. Hún rak um tíma
sýningarrými í Antwerpen ásamt
sex íslenskum myndlistarmönnum.
Þessa stundina dvelur hún á Íslandi.
Um þessa sýningu, sem stendur
til 28. september í Harbinger, segir
hún: „Á sýningunni vinn ég með
ýmis kunnugleg stef úr íslenskum
hversdagsleika, ég hef verið að
grandskoða þau form sem byggja
upp nærumhverfi okkar eins og
stigaganga, gluggasyllur og anddyri,
þau form, efni og liti sem þar má
finna og ég svo endurraða í skúlp­
túrum. Úr verða ný sambönd byggð
á kunnuglegum stefjum fyrir áhorf­
endur að kanna. Ég nota form og efni
níunda og tíunda áratugarins, svo á
sýningunni má finna efnisleg for­
tíðarstef sem tengja áhorfendur við
aðra tíma og aðra efniskennd en þá
sem umkringir okkur í nútímanum.“
Vísanir í virkni
Í því samhengi nefnir Guðlaug titil
sýningarinnar, Verkin sýna merkin:
„Titillinn gefur eins konar leið­
beiningar um hvernig skoða megi
sýninguna, þar sem verkin gefa hver
og eitt hlutverk sitt til kynna. Á sýn­
ingunni velti ég fyrir mér ætluðum
hlutverkum verka og áhorfanda,
hvernig áhorfandinn getur haft áhrif
á upplifum sína og annarra á verk­
unum. Verkin hér á sýningunni bera
öll með sér vísanir í einhverja virkni
eða hlutverk og það er áhorfandans
að koma auga á það, hvort sem það
er með því að snerta, setjast eða jafn­
vel drekka og borða. Þannig virkjar
áhorfandinn sýninguna og verður
um leið þáttur af henni.“
Eitt verkanna á sýningunni minnti
blaðamann á eins konar ofn en í ljós
kom að listamaðurinn var þar með
stigahandrið í huga. „Þú nefnir ofn
og þetta verk minnir svo sannarlega
á ofn þótt ég hafi verið innblásin af
stigahandriði,“ segir Guðlaug. „Fólk
kemur hingað inn og einn sér eitt­
hvert ákveðið samhengi í einu verki
meðan annar gestur sér eitthvað allt
annað. Báðir eiga þó sameiginlegt að
vísa í þessi hversdagslegu stef sem
sýningin snýst um.“
Ekkert bannað
Meðal annarra verka er verkið Hvar
er klukkan, falið verk sem er þó
stærsta verk sýningarinnar, vatns­
tankur sem er jafnframt skúlptúr
sem myndlistarkonan smíðaði
og virkar fullkomlega, og snakk­
skúlptúr fyrir gluggakistur, í henni
má finna jarðhnetur með teikn­
uðum andlitum sem gestir mega
borða. „Á þessari sýningu geta
áhorfendur fengið sér að borða og
drekka, sest niður og tekið sér pásu
en þó er þátttaka fólgin í hverri hvíld
þar sem skúlptúrarnir virkjast í
leiðinni. Þannig ráða áhorfendur
því sjálfir hvort og hvernig þeir taka
þátt í sýningunni,“ segir Guðlaug.
„Sumir eru hikandi og óvissir, vita
ekki hvort þeir megi snerta verkin
eða borða en svo eru aðrir sem vaða
beint í allt, setjast niður og snerta og
gera allt sem þeir vilja. Hér er nefni­
lega ekkert bannað.“
Sýningin stendur til 28. september í
Harbinger, Freyjugötu 1.
Stef úr hversdagsleika
Guðlaug Mía Eyþórsdóttir heldur sína fyrstu einkasýningu í
Harbinger á Freyjugötu. Þar er hægt að horfa, borða og snerta.
Kolbrún
Bergþórsdóttir
kolbrunb@frettabladid.is
Á SÝNINGUNNI VELTI
ÉG FYRIR MÉR ÆTL-
UÐUM HLUTVERKUM VERKA OG
ÁHORFANDA, HVERNIG ÁHORF-
ANDINN GETUR HAFT ÁHRIF Á
UPPLIFUM SÍNA OG ANNARRA Á
VERKUNUM.
Verk Karólínu hreif gagnrýnandann.
FRÉTTABLAÐIÐ/HARI
TÓNLIST
Verk eftir Ingibjörgu Ýr Skarp-
héðinsdóttur, Karólínu Eiríks-
dóttur, Kaiju Saariaho og Judith
Weir.
Flytjendur: Helen Whitaker, Matt-
hildur Anna Gísladóttir og Guðný
Jónasdóttir.
Norðurljós í Hörpu
sunnudaginn 15. september
Mozart þoldi ekki þverf lautuna,
eins og hann nefnir í bréfi til föður
síns, en neyddist samt til að semja
fyrir hana. Hljóðfærið hefur þó
þróast töluvert síðan hann var
uppi, og nú er miklu auðveldara að
spila hreint á hana. Til eru alls kyns
ódýrir brandarar um flautuna sem
örugglega eru upprunnir frá þeim
tíma sem f lautan var hjáróma og
óhrein. Hér er einn: Af hverju gekk
kjúklingurinn yfir götuna? Svar: Til
þess að f lýja f laututónleikana...
Á tónleikunum í Norðurljósum í
Hörpu á sunnudaginn var f lautan í
aðalhlutverki, og engir kjúklingar
sáust hlaupa út úr salnum. Helen
Whitaker spilaði fallega, það var
helst fyrsta verkið sem vakti upp
spurningar. Þetta var Iða eftir
Ingibjörgu Ýr Skarphéðinsdóttur,
lagræn tónsmíð, einföld í uppbygg­
ingu. Tónmálið byggðist töluvert á
endurtekningum, sem þó voru ekki
þreytandi. Whitaker lék tónlistina
fremur varfærnislega, og drama­
tískar andstæður hefðu mátt vera
betur útfærðar. Það vantaði snerpu
í túlkunina, sem gerði að verkum að
tónsmíðin virkaði dálítið f löt.
Magnað verk Karólínu
Kannski var um streitu að ræða,
sem oftast er verst í upphafi tón­
leika, því eftir þetta var leikur
Whitaker hinn prýðilegasti. Næst
á dagskránni var verk eftir Karól­
ínu Eiríksdóttur sem hét Stjörnu­
muldur og er í fjórum köf lum. Af
einhverjum ástæðum voru hér bara
f luttir kaflar nr. 1, 3 og 4. Sennilega
var þetta besta atriði tónleikanna.
Matthildur Anna Gísladóttir spilaði
með flautuleikaranum og var leikur
hennar einstaklega vandaður og
fágaður, þrunginn sannfærandi
tilf inningu. Samspil hennar og
Whitaker var frábært, sérstaklega
í hröðum fyrsta þættinum, sem
krefst gífurlegrar nákvæmni.
Almennt talað var tónlistin hríf­
andi, mikið um heillandi kulda­
lega hljóma og leitandi hendingar
sem sköpuðu skemmtilega annar­
lega stemningu. Píanórullan var
sérstaklega falleg og margbrotin.
Gaman var t.d. þegar einhverjum
hlut hafði verið komið fyrir á bassa­
strengjum hljóðfærisins, sem lét
suma tónana hljóma eins og úr ein­
hverju undarlegu slagverki. Þetta
er tónlist sem mann langar til að
heyra aftur.
Áhrifalítill dauði
Nokkuð síðri var Couleurs du vent
eftir Kaiju Saariaho, sem Whitaker
spilaði ein. Tónlistin samanstóð af
alls konar blæstri og öðrum áhrifs­
hljóðum sem samkvæmt tónleika­
skránni áttu að tákna þverrandi
lífsanda deyjandi manns. Verkið
var lítið annað en runa af effektum,
sem urðu f ljótt leiðigjarnir. Mús­
íkin náði aldrei almennilegu risi,
og fyrir bragðið var dauðinn í lokin
ekki sérlega áhrifamikill.
Þrískiptur einleikur
Lokatónsmíðin, Several Concer­
tos, eftir Judith Weir, var meira
spennandi, en þar bættist Guðný
Jónasdóttir sellóleikari í hópinn.
Titillinn vísaði til þess að hljóð­
færaleikararnir þrír skiptust á
einleikshlutverkinu. Einhver einn
spilaði með miklum tilþrifum en
hinir léku þá undirleik á meðan.
Verkið var á margan hátt áheyri­
legt, en það var dálítið yfirborðs­
legt. Alls konar hápunktar virkuðu
þvingaðir, eins og tónskáldið hefði
í raun ekkert að segja með öllum
glæsileikanum. Tónlistin var þó
vel f lutt, gaman var að heyra í Guð­
nýju, sem lék af innlifun og tækni­
legu öryggi, rétt eins og hinir.
Tónleikaskráin var bara eitt
blað, og vísað var til vefslóðar
fyrir megintextann. Þetta er slæmt
fyrirkomulag. Tónleikaskráin er oft
hluti af tónlistarupplifuninni. Eitt
og annað vekur forvitni á meðan
maður er að hlusta, og þá er gott að
lesa sér til. Það að þurfa að kveikja
á símanum til þess arna truf lar
nálæga tónleikagesti, sem eyði­
leggur fyrir öllum. Þannig var uppi
á teningnum nú.
Jónas Sen
NIÐURSTAÐA: Yfirleitt góður f lutn­
ingur, en tónlistin var misjöfn.
Hinn þverrandi lífsandi
M E N N I N G ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð 17M Á N U D A G U R 2 3 . S E P T E M B E R 2 0 1 9
2
3
-0
9
-2
0
1
9

0
5
:4
2
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
5
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
8
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
D
7
-0
B
F
4
2
3
D
7
-0
A
B
8
2
3
D
7
-0
9
7
C
2
3
D
7
-0
8
4
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
A

F
B
0
4
8
s
_
2
2
_
9
_
2
0
1
9
C
M
Y
K