Fréttablaðið - 22.04.2020, Blaðsíða 4

20% afsláttur
af sólgleraugum
Gleðilegt sumar!
FJÖLMIÐLAR Ísland fer niður um
eitt sæti á heimslista samtakanna
Blaðamenn án landamæra og
vermir nú f immtánda sætið.
For maðu r Blaða ma nna félag s
Íslands telur niðurstöðurnar ekki
trúverðugar. Samtökin gefa út á
hverju ári lista yfir 180 ríki heims og
flokka eftir frelsi fjölmiðla í hverju
landi. Norrænu löndin verma fjögur
efstu sætin, Noregur það fyrsta.
Í sk ý r slu s a mt a k a n na er
tek ið fram að á Íslandi rík i
„algjört málfrelsi“ samk væmt
stjórnarskránni. Þrátt fyrir það hafi
staða blaðamanna versnað síðan
2012 vegna súrnandi sambands
þeirra við stjórnmálamenn.
„Ef það er staðreynd að við
erum að lækka út af því þá
ættum við í raun að vera að
hækka,“ segir Hjálmar Jónsson,
for maðu r Blaða ma n na félag s
Íslands. Hann segir að þrátt fyrir
að tíu sæti séu á milli Íslands og
hinna Norðurlandanna séum við
alveg á pari við þau hvað varðar
fjölmiðlafrelsi.
Alma Ómarsdóttir, formaður
Félags f rét t amanna, tek u r í
svipaðan streng. „Maður veltir
aðeins fyrir sér á hverju þeir byggja
þetta. Það hefur gengið upp og
niður á undanförnum árum, árið í
ár er ekkert endilega eitthvað verra
en í fyrra.“
Hún segir að síðustu ár hafi
íslenskir fjölmiðlar fjallað ítarlega
um mál sem hafa leitt af sér afsögn
ríkisstjórna svo fátt eitt sé nefnt.
„Það er samt sem áður áhyggjuefni
að Ísland sé að lækka núna enda
mikilvægur tími fyrir frjálsa fjöl-
miðlun.“
Listinn byggir á gögnum eins og
tölfræði um réttindabrot blaða-
manna. Tölfræði um myrta og fang-
elsaða blaðamenn í hverju landi
vegur þó mikið. Evrópulöndin er
flest að finna í efstu sætunum Norð-
ur Kórea vermir neðsta sætið. – así
Ísland er tíu sætum neðar en hin
Norðurlöndin yfir frelsi fjölmiðla
GARÐABÆR Minnihlutinn í bæjar-
stjórn Garðabæjar lagði á síðasta
bæjarstjórnarfundi fram þá tillögu
að vinnureglu fyrir sveitarfélagið að
á undan eða eftir viðburðum sem
meirihlutinn skipuleggur, eins og
opnun eða skóf lustungu við upp-
haf framkvæmda, þá yrði haldinn
annar slíkur viðburður fyrir minni-
hlutann.
Forsaga málsins er sú að í apríl-
byrjun var blásið til fagnaðar á
Álftanesi í tilefni af því að gatna-
gerðarframkvæmdir eru að hefjast
í Breiðumýri, sem er ný fjölbýlis-
húsabyggð miðsvæðis á Álftanesi.
Var fulltrúum minnihlutans í bæj-
arstjórn ekki boðið til fagnaðarins
sem féll í grýttan jarðveg.
Eftir nokkrar umræður var gengið
til atkvæða og hlaut till ag an ekki
hljómgrunn innan bæj ar stjórnar.
Var hún felld með átta atkvæðum
me i r i h lut a n s ge g n þr e mu r
atkvæðum fulltrúa minnihlutans.
– bþ
Sérstakar
athafnir fyrir
minnihlutann
Frá fagnaði bæjarstjórnar við
Breiðumýri. MYND/AÐSEND
ATVINNUMÁL Rúmlega 13 þúsund
manns sem hafa minnkað starfs-
hlutfall eru í ferðaþjónustu eða
40 prósent þeirra sem sótt hafa
um úrræði stjórnvalda. Sam-
band íslenskra sveitarfélaga sendi
sveitarfélögum tilkynningu varð-
andi fjölda sem nýtt hefur sér slíkt
úrræði og var tilkynningin tekin
fyrir á bæjarráðsfundi í Garðabæ
í gær. Tölurnar voru teknar saman
15. apríl en 66 prósent eru á höfuð-
borgarsvæðinu. Alls voru 33.154
skráðir með minnkað starfshlut-
fall þegar skýrslan var tekin saman.
Suðurnesin hafa 11 prósent og
Norðurland eystra átta prósent.
Karlar eru 56 prósent þeirra sem
hafa sótt um minnkað starfshlutfall
en konur 44 prósent. Ungt fólk, sem
er 18-29 ára, er 27 prósent þeirra
sem hafa sótt um en talan fer lækk-
andi eftir því sem árunum fjölgar.
Á fundi Garðabæjar var höfuð-
borgarsvæðið sérstaklega tekið
fyrir og þar má sjá að 56 prósent
þeirra sem hafa nýtt sér úrræðið
búa í Reykjavík, 16 prósent í Kópa-
vogi og 13 prósent í Hafnarfirði.
Sjö prósent búa í Garðabæ. Stærsta
einstaka atvinnugreinin sem hefur
minnkað starfshlutfall er verslun
og vöruf lutningar en 5.112 ein-
staklingar hafa nýtt sér úrræði
stjórnvalda.
Atvinnuleysi hefur aldrei verið
meira, en það rauk upp við faraldur-
inn. Á sama tíma í fyrra var atvinnu-
leysi innan við fjögur prósent en er
samkvæmt þessum tölum um 17
prósent. Í áætlun fyrir maí er spáð
14,4 prósenta atvinnuleysi um land-
ið allt, þar af 20,2 prósenta atvinnu-
leysi á Suðurnesjum sem sker sig
úr þegar tölurnar eru skoðaðar.
Langminnst atvinnuleysi verður á
Norðurlandi vestra en þar er spáð
7,4 prósenta atvinnuleysi. – bb
Starfshlutfall minnkað langmest hjá ferðaþjónustufyrirtækjum
Ferðaþjónustan hefur farið illa út úr COVID-19. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
SAMFÉLAG Tæp tíu prósent þeirra
kvenna sem leituðu til Land-
spítalans á árunum 2005-2014
með áverka vegna heimilisof beldis
höfðu verið teknar kyrkingartaki
af núverandi eða fyrrverandi maka
sínum eða barnsföður. Þetta kemur
fram í nýrri rannsókn Drífu Jónas-
dóttur, doktorsnema við lækna-
deild Háskóla Íslands.
Niðurstöður rannsóknarinnar,
sem var unnin úr gögnum frá Land-
spítala, sýna að 1.454 konur leituðu
til spítalans á tímabilinu vegna
ofbeldis sem þær höfðu orðir fyrir af
hálfu maka. Tæp 93 prósent þeirra
leituðu á bráðamóttöku og rúm þrjú
prósent þeirra voru lagðar inn.
„Þetta er mikill fjöldi kvenna en
þetta eru samt bara konurnar sem
segja beint frá því að hafa orðið fyrir
of beldi,“ segir Drífa.
Í rannsókninni er sjónum beint að
líkamlegum áverkum og segir Drífa
stærstan hluta áverkanna vera yfir-
borðsáverka. „Konurnar koma með
áverka á spítalann meðal annars
vegna þess að þær hafa verið kýldar,
slegnar, sparkað hefur verið í þær,
þeim hrint, þær teknar kyrkingartaki
og dregnar um á hárinu. Tegundir
áverka eru til dæmis yfirborðsá-
verkar, tognanir, sár og beinbrot.“
Áverkana segir Drífa f lesta vera
á höfði, hálsi og andliti kvennanna
og á handleggjum. „Svo eru þetta
oft dreifðir áverkar þannig að hver
kona er með áverka á víð og dreif
um líkamann. Þetta eru ekki stað-
bundnir áverkar,“ segir Drífa.
„Á bak við þær konur sem voru til
skoðunar í þessari rannsókn voru
karlar,“ segir Drífa. „Þrátt fyrir að
fólk af öllum kynjum sé beitt ofbeldi
og beiti of beldi þá sneri þessi rann-
sókn að konum sem beittar voru
of beldi af karlkyns mökum sínum,
þannig að þeir bera ábyrgð á þessum
áverkum,“ bætir hún við.
„Það er alls konar fólk sem
beitir of beldi og hefur alls konar
útskýringar á sinni hegðun en það
þarf að fá aðstoð við að hætta að
beita of beldi,“ segir Drífa.
Andrés Ragnarsson sálfræðingur
rekur verkefnið Heimilisfriður, þar
sem fólki sem beitir of beldi er veitt
meðferð. Hann segir að til Heim-
ilisfriðar leiti helst fólk sem beiti
maka sinn of beldi, um 75 prósent
skjólstæðinga eru karlar og 25 pró-
sent konur. Öll kyn séu velkomin og
að til séu úrræði fyrir alla sem vilji
hætta að beita hvers konar of beldi.
„Okkar hlutverk er það að stoppa
alla of beldishegðun,“ segir Andrés.
„Hingað kemur gríðarlega mikið
af fólki og síðasta mánuðinn hefur
orðið sprenging í komum,“ bætir
hann við.
Hann segir mikilvægt að þeir sem
leiti til Heimilisfriðar komi þangað
af fúsum og frjálsum vilja og að
rannsóknir sýni að meðferðin sem
beitt er minnki of beldishegðun.
„Við notum sálfræðilegar aðferðir
til þess að breyta þessari hegðun. Í
mörgum tilvikum er það þannig að
fólk sem beitir of beldi kann ekki
annað eða að of beldi sé viðbragð
sem það hefur lært,“ segir Andrés.
„Við sýnum fólkinu sem til
okkar kemur virðingu þrátt fyrir
að við tökum algjöra afstöðu gegn
of beldi,“ segir hann og bætir við
allir geti leitað til þeirra. „Hér
er ekki löng bið eftir viðtölum
og ekki dýrt að leita sér hjálpar.
Félagsmálaráðuneytið niðurgreiðir
starfsemina svo viðtalið kostar
aðeins 3.000 krónur. Ég hvet alla
sem beita ofbeldi til þess að leita sér
hjálpar.“ birnadrofn@frettabladid.is
Ein af tíu tekin kyrkingartaki
Tæplega fimmtán hundruð konur leituðu til Landspítala með áverka vegna heimilisofbeldis á
tíu ára tímabili. Tæp tíu prósent þeirra höfðu verið teknar kyrkingartaki af maka sínum. Sál-
fræðingur segir mikilvægt að ofbeldismenn leiti sér aðstoðar til að stöðvar ofbeldishegðun.
1.454 konur leituðu til Landspítalans árin 2005 til 2014 vegna ofbeldis af hálfu maka síns. FRÉTTABLAÐIÐ/HEIÐA
Ég hvet alla sem
beita ofbeldi til þess
að leita sér hjálpar.
Andrés Ragnarsson, sálfræðingur
Það hefur gengið
upp og niður á
undanförnum árum, árið í
ár er ekkert endilega eitt-
hvað verra en í
fyrra.
Alma
Ómarsdóttir,
formaður Félags
fréttamanna
Eftir nokkrar umræður
var tillagan felld með 8
atkvæðum gegn 3.
2 2 . A P R Í L 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R4 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð