Fréttablaðið - 22.04.2020, Blaðsíða 18

Fasteignafélögin gætu tapað árlegum leigutekjum upp á samtals 1.440 milljónir króna
til frambúðar vegna efnahagslegra
áhrifa kórónafaraldursins. Þetta
kemur fram í greiningu hagfræði-
deildar Landsbankans sem lagði
mat á hvað 25-30 prósenta lækkun
félaganna á tímabilinu 17. janúar
til 8. apríl, þýddi í væntingum til
nýtingarhlutfalls og markaðsleigu
næstu árin.
Samkvæmt greiningunni, sem var
birt í lok síðustu viku og Markaður-
inn hefur undir höndum,  myndi
nýtingarhlutfall lækka um 5-8
prósent á næstu tveimur árum og
ná jafnvægi eftir þrjú ár. Nýting
hjá Regin myndi lækka um fimm
prósent en átta prósent hjá Reitum
og Eik. Markaðsleiga myndi lækka
að raunvirði um 6-7 prósent hjá
Reitum og Eik en eingöngu tvö
prósent hjá Regin.
Í tilfelli Reita þýðir þetta að
770 milljóna króna leigutekjur,
og þar með EBITDA, séu horfnar
til frambúðar árið 2023. Í tilfelli
Eikar eru það 470
milljónir en ein-
göngu 200 millj ón ir hjá
Regin. „Þetta er fyrir
ut an tíma bundna
læk k u n EBITDA
á árun um 2020-
2022,“ segir í grein-
ing unni.
Í umfjöllun Mark-
að ar ins í síðustu
viku kom fram að
f a s t eig n a félög i n
hefðu styrkt lausa-
f j á r s t ö ð u s í n a
um meira en 13
millj arða króna
miðað við stöðuna
í byrjun árs og
f y r r i á æ t l a n i r
um arðgreiðslur
og endu rk aup.
Stjórn endur félaganna sögðust ekki
hafa áhyggjur af því að skilmálar
lánasamninga yrðu brotnir.
Greinendur Landsbankans segja
erfitt að meta hvort skilmálar í
lánasamningum félaganna geti
brotnað þar sem fasteignir félag-
anna eru metnar á gangvirði og þar
með út frá forsendum stjórnenda.
Þeir benda hins vegar á að ef lækk-
un á markaðsvirði félaganna á milli
17. janúar og 14. apríl yrði færð
sem lækkun á bókfærðu virði fast-
eigna myndi eiginfjárhlutfallið ná
niður í 25 prósent og lánaþekjan
vera mjög nærri 70 prósentum.
Það eru fjárhagslegu viðmiðin í
lánasamningunum.
Þá er bent á að virði fermetra Reg-
ins sé hærra en hinna félaganna.
„Markaðurinn metur virði Reg-
ins einnig hærra enda heild ar virði á
fermetra 12-13 prós ent um hærra hjá
Regin en hinum fasteignafélögun-
um. Ástæðan ligg ur í töluvert hærri
væntingum um leiguverð á fermetra
í framtíðinni,“ segir í greiningunni.
Heilvirði á fermetra er 307 þúsund
krónur hjá Regin samanborið við
um 270 þúsund krónur hjá hinum
félögunum.
Skuldir á fer metra eru einnig
hæst ar hjá Regin. Þær eru 220 þús-
und krónur saman-
borið við um 195
þúsund hjá Reitum
og Eik.  Vegnir
m e ð a l v e x t i r
óverð tr yg gðra
skulda eru hæst -
i r hjá Reg in
ásamt því að
afborgunarferill
lána er fram-
þyngri en hjá
hinum félögun-
um. Þá er Reginn
með hæst hlut-
fall bankalána.
– þfh
Gætu orðið árlega af 1.440
milljónum í leigutekjur
Álver Rio Tinto í Straumsvík framleiddi 45 þúsund tonn af áli á fyrstu þremur mánuð-
um ársins, samkvæmt framleiðslu-
tölum sem námu- og álrisinn birti í
liðinni viku, og dróst framleiðslan
saman um tæp 13,5 prósent frá
sama tíma í fyrra.
Er framleiðsluminnkunin í sam-
ræmi við þá ákvörðun stjórnenda
Rio Tinto að draga úr framleiðslu
ársins í 85 prósent af af kastagetu
álversins.
Miðað við framleiðslu álversins
á fyrsta fjórðungi ársins má ætla
að það muni skila um 180 þúsund
tonnum af áli á árinu. Til saman-
burðar var framleiðslan 212 þúsund
tonn árið 2018 og 184 þúsund tonn
í fyrra en eins og kunnugt er þurfti
á síðasta ári að slökkva á einum af
þremur kerskálum álversins eftir að
ljósbogi myndaðist þar.
Rio Tinto vinnur um þessar
mundir að endurskoðun á starfsemi
álversins í Straumsvík í því augna-
miði að meta rekstrarhæfi þess
og leita leiða til þess að bæta sam-
keppnisstöðu þess eftir taprekstur
síðustu ára. Félagið hefur sagt að
allar leiðir verði skoðaðar og þar á
meðal frekari framleiðsluminnkun
og mögulega lokun álversins. Er gert
ráð fyrir að vinnunni ljúki á fyrri
helmingi ársins.
Landsvirkjun hefur sagt að hún
verði af um tuttugu milljón dala
tekjum vegna samdráttarins í fram-
leiðslu álvers Rio Tinto en álverið er
annar stærsti kaupandi raforku af
orkufyrirtækinu. – kij
Framleiðslan minnkaði um 13 prósent
MARKAÐURINN
ÚTGÁFUFÉLAG Torg., Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík, sími 550 5000
Netfang rit stjorn@markadurinn.is | Sími 550 5051
Ritstjóri Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is
Netfang auglýsingadeildar auglys ing ar@frettabladid.is Veffang frettabladid.is
184
þúsund tonn af áli var fram-
leiðsla álversins í Straums-
vík í fyrra.
82
milljónir dala var upphafleg
fjárfesting lífeyrissjóðanna
og Íslandsbanka í PCC.
Sími: 561 1433
mánudaga-föstudaga 7.30 -17.30
laugardaga 8.00 -16.00
sunnudaga 9.00 -16.00
PREN
TU
N
.IS
• Austurströnd 14
• Hringbraut 35
NÝBAKAÐ
BRAUÐ
ALLA DAGA
.......................................
www.bjornsbakari.is
Fimm íslenskir lífeyris-sjóðir, sem fara með meirihluta hlutafjár í Bakkastakka, félagi sem heldur utan um millj-arða króna fjárfestingu
þeirra í kísilverinu PCC á Bakka
við Húsavík, hafa lækkað mat sitt á
virði hlutafjár sjóðanna í kísilver-
inu um á bilinu 75 til 100 prósent.
Þá hefur Íslandsbanki, næststærsti
hluthafi Bakkastakks með rúmlega
18 prósenta hlut, sömuleiðis fært
eign sína „töluvert niður“ en í svari
til Markaðarins segist bankinn ekki
vilja gefa upp um hversu mikið.
Samtals hafa lífeyrissjóðirnir,
ásamt Íslandsbanka, fært niður
hlutafé sitt í PCC um liðlega tvo
milljarða en þeir lögðu Bakk-
astakka upphaf lega til nærri 2,5
milljarða í hlutafé 2015. Við það
eignaðist félagið 13,5 prósenta hlut
en þýska fyrirtækið PCC SE fer með
86,5 prósenta hlut í kísilverinu.
Varúðarniðurfærslur sjóðanna
– Gildi, Stapi, Birta, Frjálsi og
Almenni – koma til vegna mikillar
óvissu um starfsemi kísilversins,
að minnsta kosti til skemmri tíma.
Tafir og erfiðar aðstæður á hrávöru-
mörkuðum hafa einkennt starf-
semina frá því að verksmiðjan var
formlega gangsett í maí 2018. Í lok
mars náðist samkomulag við lán-
veitendur og hluthafa um fjárhags-
lega endurskipulagningu í því skyni
að bæta bágborna lausafjárstöðu
PCC. Veittur var frestur á greiðslu
vaxta og af borgana og þá setti PCC
SE um 40 milljónir Bandaríkja-
dala, jafnvirði 5,8 milljarða króna,
í reksturinn í formi hluthafaláns.
Lífeyrissjóðurinn Gildi, stærsti
hluthafi Bakkastakks með 19,4 pró-
senta hlut, metur eignarhlut sinn í
kísilverinu í árslok 2019 á 56 millj-
ónir króna, að því er fram kemur í
nýbirtum ársreikningi. Hefur virði
eignarhlutarins þannig verið fært
niður um nærri 500 milljónir miðað
við kostnaðarverð hans, eða um
liðlega 90 prósent. Þá hefur Stapi
lífeyrissjóður lækkað virði hluta-
fjár síns um 85 prósent og er 15 pró-
senta hlutur sjóðsins í Bakkastakk
nú metinn á 58 milljónir. Sama á
við um Almenna lífeyrissjóðinn,
sem er sjötti stærsti hluthafi Bakk-
astakks með um fimm prósenta
hlut, en sjóðurinn hefur fært niður
verðmæti hlutarins um 75 prósent,
samkvæmt ársreikningi síðasta árs.
Birta lífeyrissjóður hefur hins
vegar ákveðið að færa hlutafé sitt
niður um 100 prósent, að því er
fram kemur í skrif legu svari til
Markaðarins. Hlutur Birtu í Bakk-
astakka nemur um ellefu pró-
sentum og var hann áður metinn
á um 300 milljónir króna. Þá hefur
Frjálsi lífeyrissjóðurinn, sem er
fimmti stærsti fjárfestirinn í félag-
inu, sem heldur utan um eignarhlut
sjóðanna og Íslandsbanka í kísilver-
inu á Bakka, lækkað verðmat sitt á
virði hlutafjárins í Bakkastakka
um 99 prósent, að því er segir í svari
sjóðsins til Markaðarins.
Ólafur Sigurðsson, framkvæmda-
stjóri Birtu, segir að ákvörðun um
að færa hlutafé sjóðsins alveg niður
í núll hafi komið til vegna þess
að rekstur kísilversins sé háður
það mikilli óvissu til skemmri
tíma. Gunnar Baldvinsson, fram-
kvæmdastjóri Almenna lífeyris-
sjóðsins, tekur í sama streng í sam-
tali við Markaðinn. „Okkur þótti
ekki annað verjandi en að vera með
varúðarniðurfærslu í ljósi óviss-
unnar,“ útskýrir hann, en segir að
sjóðurinn líti samt enn á verkefnið
sem „ágætis fjárfestingu“.
Auk þess að leggja kísilverinu
PCC til hlutafé á sínum tíma þá fjár-
festu íslensku lífeyrissjóðirnir og
Íslandsbanki sömuleiðis í víkjandi
breytanlegu skuldabréfi að fjár-
hæð 62,5 milljónir dala, jafnvirði
níu milljarða króna á núverandi
gengi. Samkvæmt svari Frjálsa þá
var ákveðið að færa niður virði
skuldabréfsins um 46 prósent í
árslok 2019 – það var áður metið á
um 912 milljónir í bókum sjóðsins
– en aðrir lífeyrissjóður hafa f lest-
ir hverjir, meðal annars Birta og
Almenni, ekki fært niður verðmat
sitt á skuldabréfinu. Hins vegar eru
sjóðirnir ekki að meta inn vaxta-
greiðslur af bréfinu, sem ber árlega
8,5 prósent vexti, en sem fyrr segir
náðist samkomulag um að veita
kísilverinu frest á þeim greiðslum.
hordur@frettabladid.is
Færa niður hlutafé í
PCC um tvo milljarða 
Lífeyrissjóðir, ásamt Íslandsbanka, lækka virði hlutafjár síns í kísilverinu um
allt að 100 prósent. Óvissa um starfsemina og erfiðar aðstæður á mörkuðum.
Frjálsi færði niður verðmat sitt á breytanlegu skuldabréfi um 400 milljónir.  
Árleg framleiðsla kísilvers PCC á Bakka við Húsavík átti að nema um 32 þúsund tonnum.
2 2 . A P R Í L 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R2 MARKAÐURINN