Fréttablaðið - 22.04.2020, Qupperneq 20

Það er óheppilegt
að viðskiptavaktir
bankanna hafi minnkað
verulega og verðbilið þannig
aukist í aðdrag-
anda áfallsins.
Eggert Þór
Aðalsteinsson,
sérfræðingur í
eignastýringu Kviku
Kristinn
Ingi Jónsson
kristinningi@frettabladid.is
✿ Vikuleg velta á hlutabréfamarkaði það sem af er ári
70 milljarðar
60
50
40
30
20
10
16151413121110987654321
VIÐ ERUM TIL STAÐAR FYRIR ÞIG
Hjá fyrirtækjaþjónustu A4 starfa reynslumiklir söluráðgjafar sem veita faglega og persónulega ráðgjöf er varðar innkaup
á rekstrar- og skrifstofuvörum. Gott samband við viðskiptavini er mikilvægasti hlekkurinnn og á þessum tímum þegar
söluráðgjafar fara ekki í heimsóknir er tilefni til þess að minna á nýju vefverslunina, A4.is.
• Hafðu samband við okkur til að tryggja að ykkur vanti aldrei skrifstofuvörur.
• Þú getur pantað á A4.is eða haft samband við söluráðgjafa í síma 580 0000 / panta@a4.is.
• Við sjáum um að afgreiða og koma með vörurnar til þín, þú sparar bæði tíma og fyrirhöfn.
2019 - 2022
2018
2019
A4 er aðili að eftirfarandi samningum
• Samningur við Reykjavíkurborg um skrifstofuvörur og prenthylki.
• Samningur við Ríkiskaup um skrifstofuvörur og prenthylki.
Verulega hefur dregið úr veltu á hlutabréfa-markaði á allra síð-ustu vikum og þrátt fyrir að hafa farið minnkandi nemur
munur á kaup- og sölutilboðum
í hlutabréf margra skráðra félaga
enn nokkrum prósentum í sumum
tilfellum. Minni umsvif af hálfu
bankanna sem viðskiptavaka skýra
að hluta minni veltu og seljanleika á
markaðinum að mati nokkurra við-
mælenda Markaðarins á fjármála-
markaði og innan skráðra félaga.
„Vakarnir voru f ljótir að hverfa
þegar á reyndi,“ segir stjórnandi hjá
skráðu félagi í samtali við blaðið.
„Einhvern tímann þurfa þeir að
fá aftur kjarkinn til þess að sinna
þessari þjónustu,“ bætir annar
stjórnandi við.
Brotthvarf erlendra og skuld-
settra fjárfesta af markaðinum er
auk þess ekki sagt hafa bætt úr skák.
Umfang viðskiptavakta bank-
anna, sem gegna því hlutverki að
stuðla að góðri verðmyndun og
seljanleika á markaði með því að
leggja á hverjum tíma fram kaup- og
sölutilboð í hlutabréf skráðra félaga,
hafði þegar minnkað áður en hluta-
bréfamarkaðurinn tók dýfu vegna
kórónaveirunnar í seinni hluta
febrúar.
Í kjölfar þess að vakarnir nýttu
sér um miðjan síðasta mánuð heim-
ild til þess að víkja frá skilyrðum
samninga sinna við skráð félög um
verðbil og fjárhæðir – vegna óvið-
ráðanlegra aðstæðna – hafa þeir
lítið beitt sér á markaði að sögn
þeirra sem þekkja til stöðu mála.
„Það er óheppilegt að viðskipta-
vaktir bankanna hafi minnkað
verulega og verðbilið þannig aukist
í aðdraganda áfallsins. Það leiðir til
þess að verðsveiflur verða meiri og
öfgakenndari en annars,“ segir Egg-
ert Þór Aðalsteinsson, sérfræðingur
í eignastýringu Kviku.
Hann nefnir einnig að kvikir og
skuldsettir fjárfestar og erlendir
fjárfestingarsjóðir hafi jafnframt
minnkað umsvif sín á hlutabréfa-
markaðinum á meðan lífeyrissjóðir,
sem séu langtímafjárfestar og hreyfi
sig í eðli sínu minna, hafi aukið við
sinn hlut. Það geti til viðbótar haft
áhrif á seljanleika á markaðinum.
Til marks um hve lítill seljanleiki
hefur verið á hlutabréfamarkað-
inum á undanförnum vikum hefur
munurinn á kaup- og sölutilboðum
í hlutabréf sumra félaga verið á milli
sex og átta prósent í einhverjum til-
fellum. Munurinn hefur þó almennt
farið minnkandi að undanförnu.
Til samanburðar er í mörgum
samningum um viðskiptavakt í
skráðum félögum gert ráð fyrir að
hámarksmunur á kaup- og sölu-
tilboðum viðskiptavaka sé undir
venjulegum kringumstæðum 1,5
prósent.
Ek k i l ig g u r f y r i r hvenær
viðskiptavakarnir munu meta
aðstæður svo að þeir geti hafið á
nýjan leik eðlilega viðskiptavakt
með hlutabréf. Á meðan sumir
viðmælendur Markaðarins benda
á að eftir verðhækkanir síðustu
vikna sé hlutabréfamarkaðurinn
í betra jafnvægi en þegar vakarnir
viku frá skilyrðum samninga sinna
um miðjan mars, nefna aðrir að enn
vofi mikil óvissa yfir markaðinum
með tilheyrandi verðsveif lum frá
degi til dags.
Einn stjórnandi hjá skráðu félagi
nefnir að félögin geti lítið gert. Ef
þau færu að þrýsta á viðskiptavak-
ana að hefja aftur viðskiptavakt - í
ljósi þess að aðstæður frá því í mars
hafi breyst - eigi þau á hættu að
vakarnir segi hreinlega upp samn-
ingum við þau.
Eins og áður sagði endursömdu
mörg félög á fyrstu mánuðum
ársins við bankana um að draga
úr umfangi viðskiptavakta eftir
að bankarnir hækkuðu verð sitt á
umræddri þjónustu. Í einhverjum
tilfellum var viðskiptavökum
fækkað og vaktirnar minnkaðar.
Staðan orðin heilbrigðari
Valdimar Ármann, í markaðs við-
skiptum Arctica Finance, nefnir að
staða hlutabréfa markaðar ins sé
orðin heilbrigðari en í lækkunar-
hrinunni í febrúar og mars.
„ M a rk aðu r i n n he f u r n áð
meira jafnvægi að því leyti að
hreyfingarnar á honum eru ekki eins
öfgakenndar frá degi til dags og við
sáum í síðasta mánuði. Fjárfestum
gefst nú meira tóm til þess að
greina stöðu fyrirtækja og leggja
mat á hvernig þau munu standa að
óvissutímabilinu loknu,“ segir hann.
Í hremmingum hlutabréfa mark-
aðarins í febrúar og mars hafi verð-
myndun félaga ekki endur spegl að í
öllum tilfellum sýn fjár festa á rekst-
ur þeirra. Veðköll og inn lausnir, auk
fleiri þátta, hafi haft sitt að segja. Það
hafi sýnt sig í miklum verðsveiflum
á milli daga.
Nú sé spurningin hins vegar sú
hvort það verði nægilegt f læði á
markaðinum til þess að viðhalda
skilvirkri verðmyndun. Í því sam-
bandi bendir hann á að veltan á
hluta bréfamarkaði síðustu tvær
vikur hafi verið í kringum níu millj-
arð ar króna hvora viku, en áður hafi
vikuleg velta verið á bilinu 12 til 68
milljarðar króna það sem af var ári.
Eggert Þór segir mikinn viðsnún-
ing hafa verið á mörkuðum um
all an heim frá því að þeir náðu
botni í seinni hluta síðasta mánað-
ar. Íslenski markaðurinn sé þar
ekki undanskilinn en sum félög
hafi hækkað um meira en tuttugu
prósent frá lægstu gildum.
„Á meðan rekja má viðsnún ing inn
á erlendum mörkuð um að stórum
hluta til innspýtingar að gerða af
hálfu seðlabanka og stjórn valda,“
útskýrir hann, „höfðu hérlendir
lífeyrissjóðir, sem komu mjög sterkir
inn á hlutabréfa markaðinn í mars,
mikil áhrif til hækkunar hér. Þeir
hafa að miklu leyti tekið við flæðinu
frá erlendum sjóðum og gíruðum
fjárfestum.
Í raun má segja að sjóðirnir séu
aftur komnir í eins konar höft, enda
hafa þeir úr færri fjárfest ing ar-
kostum að velja um þessar mundir.
Það er því ekki óeðlilegt að þeir beini
sjónum sínum í aukn um mæli að
innlenda hluta bréfa markaðinum.
Og áhrifin verða auðvitað mikil
þegar stórir fjár festar fara að hreyfa
sig á mark aði sem samanstendur af
fáum fyrir tækjum.
Hættan er alltaf fyrir hendi að
það geti myndast eignabóla þegar
svona sterkir kraftar verka í aðeins
aðra áttina,“ segir Eggert Þór.
Markaðurinn sé grunnur og því
þurfi lítið til þess að hreyfa við
honum.
Stuðlað að minni veltu og seljanleika
Minni umsvif viðskiptavakta bankanna skýra að hluta minni seljanleika á hlutabréfamarkaði. Brotthvarf erlendra sjóða og skuld-
settra fjárfesta bætir ekki úr skák. Munur á kaup- og sölutilboðum hefur numið allt að sex til átta prósentum en fer þó minnkandi.
Hlutabréfamarkaðurinn hefur hækkað um nærri átján prósent frá því að hann náði botninum í seinni hluta mars.
Gengi bréfa í sumum félögum hefur á þeim tíma rokið upp um hátt í þrjátíu prósent. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON BRINK
2 2 . A P R Í L 2 0 2 0 M I Ð V I K U D A G U R4 MARKAÐURINN