Fréttablaðið - 25.07.2020, Page 16

Eitt af því sem ég legg upp úr er að vinna með stelpum og vinna við að hjálpa ungum konum að átta sig á þeim hæfileik-um sem þær hafa fram
að færa,“ segir Silja Bára um starf
sitt hjá Háskóla Íslands og bætir við
að mörgum konum hafi verið kennt
frá ungum aldri að þær eigi frekar
að draga úr eigin getu, heldur en að
viðurkenna hana.
„Ég lít á það sem mitt hlutverk í
lífinu að berja fullkomnunaráráttu
úr ungum konum,“ segir hún frem-
ur létt í bragði og minnist þess að
þegar hún kom inn í deildina, hafi
margir nemendur aldrei áður séð
kvenkynskennara þar.
„Þannig að ég velti líka bara fyrir
mér þessum fyrirmyndaráhrifum.
Núna erum við orðnar fjórir pró-
fessorar við deildina, þá allt í einu
sjá stelpur, eða ég vona að stelpur
sjái, að þetta sé leið sem er fær og
aðgengileg.“
Fór óvænt að kenna
„Ég datt svolítið inn í þetta,“ segir
Silja Bára um kennsluna. „Ég flutti
heim frá Bandaríkjunum árið 2003
og hafði þá verið úti í rúmlega ára-
tug,“ segir Silja, sem hafði þá ekki
starfað á Íslandi síðan hún var undir
tvítugu.
Hún hafði því ekki miklar teng-
ingar né meðmæli til að vísa til hér
á landi og f lutti út á land og fékk
starf hjá Jafnréttisstofu, þar sem
hún vann í rúm tvö ár. Hún var þó
alltaf opin fyrir nýjum tækifærum
og hafði sent út ferilskrár á nokkra
staði.
Meðan Silja Bára var búsett á
Akureyri ákvað hún að taka nokkra
áfanga um íslensk stjórnmál og
stjórnsýslu og það var þá sem Mar-
grét Björnsdóttir, sem er í dag verk-
efnisstjóri innan stjórnmálafræði-
deildar, benti henni á mögulegt
tækifæri við deildina.
„Þá mundi hún eftir að hafa séð
ferilskrána mína og segir: „Heyrðu,
ert þú ekki þessi sem er með
alþjóðasamskiptin? Okkur vantar
fólk til að kenna, við erum búin að
skipuleggja nýtt nám sem við erum
að fylla í og það er eitthvað af þessu
sem þú gætir kennt,“ og þannig dett
ég í rauninni inn sem stundakenn-
ari til að byrja með,“ segir Silja en
samhliða kennslunni var hún áfram
í fullu starfi á Akureyri.
„Síðan vatt þetta upp á sig og
það losnaði starf við Alþjóðamála-
stofnun. Ég var ráðin þangað og var
forstöðumaður Alþjóðamálastofn-
unar í önnur tvö eða þrjú ár og alltaf
að kenna með.“ Hún fór síðan yfir í
aðjúnktsstöðu, en markmiðið var
alltaf að klára doktorsnámið svo
hún gæti orðið lektor.
Fór krókaleið að stöðunni
Silja Bára kláraði doktorsnámið
2017 og var ráðin í stöðu lektors
2018. Hún segist lengi hafa þráð
stöðu prófessors og að það hafi
verið ákveðin viðurkenning að
hljóta stöðuna. „Það eina leiðin-
lega við að skipta yfir er að kenna
minna, mér finnst kennslan ótrú-
lega skemmtileg,“ segir Silja og hlær.
Leiðin að stöðunni hafi þó verið
allt annað en auðveld. „Ég fór mikla
krókaleið að þessu. Í raun og veru
hætti ég í doktorsnámi úti í Banda-
ríkjunum, bæði þá dó leiðbeinand-
inn minn og ég varð fyrir líkamsárás,
og það var bara orðið svolítið mikið
af áföllum í samhengi við það,“ segir
hún. „Þannig að ná að klára þetta
líka er frekar mikilvægt fyrir mig.“
Þessi með alþjóðasamskiptin
Alþjóðastjórnmálafræðingurinn Silja Bára Ómarsdóttir er ein þriggja kvenna sem varð í upphafi mánaðar prófessor við stjórn-
málafræðideild Háskóla Íslands. Þótt hún hafi sannarlega notið þess að kenna, var það ekki eitthvað sem hún stefndi að í upphafi.
Silja Bára ætlar
sem prófessor
að beita sér
fyrir auknu
jafnrétti. FRÉTTA-
BLAÐIÐ/ERNIR
Silja hefur mikið rannsakað stöðu
kvenna á alþjóðavettvangi og setið í
ófáum stjórnum samtaka sem berj-
ast fyrir jafnrétti kynjanna. Hún er
formaður Jafnréttisráðs og segist
aðspurð ætla að beita sér, sem pró-
fessor, fyrir auknu jafnrétti.
Óhrædd við að hafa skoðanir
Silja Bára hefur samhliða kennsl-
unni verið áberandi sem álitsgjafi í
fjölmiðlum, ekki síst þegar alþjóða
stjórnmál og þá helst bandarísk, eru
annars vegar. Sjálf segist hún vera
óhrædd við að segja sína skoðun,
hvort sem það er í kennslustofunni
eða á opinberum vettvangi.
„Ég lít ekki á hlutleysi sem eftir-
sóknarverðan kost. Hlutlægni, það
er að segja að taka gögnin sem liggja
fyrir og meta þau, það er eitthvað
sem skiptir mig máli.“ Hvað skoðun
hennar á bandarísku stjórnkerfi
varðar, segir hún að sýn hennar
á bandarísk stjórnmál litist ekki
aðeins af því að hún sé Íslendingur,
heldur einnig að hún sé femínisti.
„Íslenskt stjórnmálakerfi liggur
töluvert meira til vinstri heldur en
bandarískt kerfi. Staða jafnréttis-
mála er auðvitað gerólík í þessum
samfélögum, sérstaklega þegar
kemur að stjórnmálum, og sú orð-
ræða sem tíðkast í Bandaríkjunum
er oft alveg ótrúlega afturhalds-
söm,“ segir Silja og bætir við að
ýmsir hlutir sem Bandaríkjamenn
telja vera í lagi, væru óásættanlegir
fyrir Íslendinga.
Þá fer hún hvergi leynt með að
hún er ekki aðdáandi Donalds
Trump Bandaríkjaforseta.
„Auðvitað hef ég skoðanir alveg
eins og flestir aðrir. Það er ekki mjög
mikið jákvætt sem Trump hefur gert
og eins og ég segi, verandi Íslend-
ingur og komandi úr velferðarsam-
félagi, þá eru það hlutirnir sem fara
gegn því sem mér finnst óþægilegir,
við hvernig hann er að vinna.“
Þá sé henni erfitt, sem alþjóða-
stjórnmálafræðingi, að horfa upp á
leiðtoga stórveldis draga ríki sitt út
úr alþjóðastofnunum.
Silja Bára bendir á að þar sem hún
leiti alltaf í gögnin, hafi hún sem
fræðimaður talið að Hillary Clinton
myndi sigra forsetakosningarnar
2016. Vegna þess að gögnin bentu
til þess, sem rættist síðan ekki.
Hún segir allt geta gerst þegar hún
er spurð út í komandi kosningar þar
sem Joe Biden, forsetaframbjóðandi
Demókrata, mælist sterkari í könn-
unum.
„Það voru allir svo sannfærðir um
að tölurnar [fyrir kosningarnar árið
2016] væru sannar, að þær væru
Fanndís Birna
Logadóttir
fanndis@frettabladid.is
2 5 . J Ú L Í 2 0 2 0 L A U G A R D A G U R16 H E L G I N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð