Málfríður - 15.03.1987, Síða 15

Hugmyndabanki
Öðruvísi kennsla
í síðustu kennslustundunum get-
ur oft verið erfitt að kenna vegna
þess að börnin eru orðin þreytt. Þá
getur verið gott að taka allt öðruvísi
á kennslunni en venjulega.
Ég hef stundum í 7. bekk prófað
að Iáta nemendur búa til götu. Þau
eiga að hugsa sér að gatan sé aðal-
gatan í smábæ (i en landsby). Við
byrjum á því að hugstorma um
hvað er yfirleitt við aðalgötu smá-
bæjar (butikker, en bank, et biblio-
tek, en brandstation, et hospital,
den lokale avis, nogle private huse
o.s.frv.).
Ég læt nemendur fá hvítan og
mislitan pappír, skæri og lím. Ég
kem líka með nokkra efnisbúta og
læt þau koma með svolítið af lopa.
Og þá er hafist handa við að búa
til húsin og fólkið við götuna. Nem-
endur eru einnig með stílabók þar
sem þau skrifa niður öll þau orð
sem þeim dettur í hug að þau þurfi
að nota við þá stofnun sem þau
hafa valið sér að búa til. Sá sem vel-
ur sér að vera „köbmanden pá hjör-
net“ nær sér í þann orðaforða sem
tengist verslun hans. „Bankdirek-
tören“ þarf að vita margt um
bankastarfsemi og þann orðaforða
sem notaður er í banka. Sportidíót-
inn í bekknum á „en sportforretn-
ing“ o.s.frv.
Jafnóðum og húsin verða til eru
þau fest á maskníupappír sem er
strengdur yfir töfluna. Smám sam-
an verðurgatan til og hún verðurað
heita eitthvað, t.d. „Storegade i
Lille by“ og húsin fá númer og
verslanirnar fá nöfn. Þegar allt er
komið á sinn stað þá fara hlutirnir
að gerast. Það er brotist inn í bank-
ann og peningum stolið, gjaldker-
inn slasast og verður að fara í
sjúkrabíl á spítalann (tveir strákar í
bekknum voru búnir að búa til
sjúkrabíl og brunabíl).
Það kviknaði í einni versluninni
(þau fengu að kveikja í húsinu yfir
vaskinum og setja það upp aftur
hálfbrunnið). Og brunabíllinn kem-
ur.
Frá atburðunum verða þau að
segja og síðan að skrifa um það í
stílabókina sína. Þau vinna oft tvö
og tvö saman í þessum tímum. Það
er auðvitað mjög misjafnt hvernig
nemendur vinna í svona tímum, en
allir taka þátt í að búa til eitthvað
og vera fulltrúar fyrir eitthvað við
götuna og safna orðaforða. Þeirsem
hafa frjótt hugmyndaflug fara á
kostum. Þeir sem geta segja frá
miklu og skrifa mikið. Þeir sem
minna geta eða eru seinvirkari gera
eins og þeir geta. Fyrir jólin var
mikið um að vera. Það voru búnir
til nýir búðargluggar með jóla-
skreytingum og margs konar augl-
ýsingar voru samdar (á dönsku auð-
vitað). Konurnar (þær voru tvær) í
einbýlishúsunum gerðu áætlanir
um jólainnkaup, bakstur o.fl.
Einn nemandinn, sem átti lík-
kistubúð við götuna, hafði miklar
áhyggjur af því hvernig hann gæti
skreytt verslunina. Flann bjó til
mjög fallegan krans sem hann festi
á dyrnar. En var hægt að skrifa
„Glædelig jul“ á gluggann í lík-
kistubúð? Við ræddum alvarlega
um þetta og urðum sammála um að
betra væri að skrifa „God jul“!
Þessi bekkur lýsti því yfir að það
væri gaman í dönsku, þau væru
alltaf að leika sér í síðasta tíman-
um! Þau buðu mér í jólaföndur fyrir
jólin af því að ég væri svo sniðug að
föndra! Ég hafði ekki klippt eða
búið til nokkurn skapaðan hlut! Ég
kom bara með hugmyndir sem ég
Ieyfði þeim svo að útfæra eins og
þau vildu.
Ég hef oft útfært þessa hugmynd
á annan hátt í 9. bekk. Þá kem ég
með mynd af aðalgötu í stórborg.
Það sést inn í húsin sitt hvoru meg-
in við götuna. Ég segi nemendunum
að þau eigi að skrifa framhaldssögu
í 3 —4 föstudaga t.d. og að þau megi
skrifa um hvað sem er sem tengist
myndinni.
Það er ótrúleg fjölbreytni í því
sem kemur frá þeim. Einn vildi
vera guð því hann vissi um allt sem
skeði, annar skrifaði þróunarsögu
borgarinnar útfrá eina trénu sem
sést á myndinni. Tréð man þá tíð
þegar borgin var lítið þorp, sá þriðji
var símaklefinn á horninu sem
þekkti mörg leyndarmálin, svona
mætti Iengi telja.
Flugmyndin með þessum
kennsluháttum er að þjálfa mál-
notkun nemenda, virkja þann orða-
forða sem þau hafa og bæta við
hann því þau þurfa oft að nota orð
sem þau kunna ekki fyrir, en þá
skrifa ég þau upp á töflu og segi þau
um leið.
Síðast en ekki síst þá örvar þessi
aðferð sköpunargleði flestra og um
leið fara þau að líta á málið sem
tæki til að koma hugmyndum sín-
um og hugsun á framfæri.
Þegar ég hef lesið sögurnar þeirra
þá tek ég fyrir þær villur sem ég sé
að eru algengastar og reyni þá að
þjálfa þau í að tala — skrifa rétt,
með allt öðrum aðferðum þar sem
nákvæmnin er aðalatriðið og vona
svo að þau yfirfari það sem þau
læra þannig á sínar eigin hugsmíð-
ar.
Svandís Ólafsdóttir,
kennari v. Æfinga- og
tilraunaskóla K.H.I.
Til hugmyndabanka
Málfríðar
Ég hef í mörg ár notað bréfa-
skriftir í dönskukennslu með góð-
um árangri. Þær hafa nokkrum
sinnum leitt til heimsóknar nem-
enda til íslands og einu sinni hef ég
farið utan með bekk.
Það er hreint ótrúlegt hvað hefur
verið sent á milli landa: skyggnu-
seríur af ýmsu sem bekkirnir hafa
tekið þátt í eða farið, snældur með
frásögnum, eitt skipti höfðu nokkr-
ir nemendur frumkvæði að því að
panta tíma hjá borgarstjóra og
fengu hann til að svara spurningum
á dönsku á snældu, límmiðar, frí-
merki, hraunmolar, ullarlagðir o.fl.
o.fl.
í vetur er ég með tvo 12 ára bekki
í dönsku sem skrifast á við sinn
hvorn bekkinn annan í Kaup-
15