Kópavogsblaðið - 09.05.2015, Blaðsíða 6

Kópavogsblaðið6
Kópavogur á árum áður
Flutti aftur á æskuslóðir
við Fífuhvamm
Ætlarðu að fara að draga karlinn í montviðtal,“ spyr Erla Sæunn Guð-
mundsdóttir, eiginkona Guð-
mundar Þorkelssonar, góðlátlega
um leið og blaðamaður sest niður
hjá þeim hjónum í Jörfalindinni og
dregur upp stílabókina. „Hann er
alltaf að grobba sig hvað hann var
í góðu formi hérna í gamla daga,“
segir Erla og biður mann sinn um
að vera ekki að gaspra of mikið.
Guðmundur lætur þetta sem vind
um eyrun fjúka og býðst til að
fara úr að ofan fyrir myndatökuna
sem á að fara fram nákvæmlega á
sama stað og mynd sem var tekin
af honum þegar hann var 13 vetra,
skammt frá þar sem leikskólinn
við Núpalind stendur núna. „Ég fer
í sund á hverjum morgni og held
mér þannig í góðu formi,“ segir
Guðmundur og blæs á viðvörunar-
orð blaðamanns um að fara úr að
ofan því úti er skítakuldi. Fyrr um
morguninn var hann, áttræður
maðurinn, uppi í stillansa að
aðstoða tengdason sinn við að
taka niður ljós. Það er ljóst að Guð-
mundur er í talsvert betra formi en
margir sem eru helmingi yngri en
hann. „Amma mín þekkti Tryggva
Ófeigsson, útgerðarmann. Hann
lét hana fá meðafla sem gekk af hjá
honum; karfa, hlýra, steinbít, flat-
fisk og fleira. Ég ólst upp við það að
borða góðan fisk ásamt lamba- og
nautakjöti og ég bý örugglega að
þessu enn þann dag í dag. Og svo
hef ég alltaf unnið mikið og hugað
vel að hreyfingu,“ segir Guðmun-
dur um leið og hann dregur fram
myndir og sýnir blaðamanni. Þær
sýna fyrri tíð, lífið í Kópavogi áður
en bærinn fékk kaupstaðarréttindi
þann 11. maí árið 1955. 
Uppvaxtarár
Guðmundur er fæddur árið
1935 og var því tvítugur þegar
Kópavogur fékk kaupstaðarrétt-
indi. Hann ólst upp á bænum
Tungu sem stóð nálægt Fífu-
hvammsbænum. Því miður hafa
engar menjar varðveist um þessa
gömlu bæi sem tengjast svo náið
sögu Kópavogs. Nú er þar Linda-
hverfið með göngustígum og fjöl-
býlishúsum og fátt sem bendir til
sögu fyrri tíma nema söguskilti
sem Sögufélag Kópavogs lét nýlega
reisa á áberandi útsýnisstað við
Jörfalind. 
Faðir Guðmundar var Þorkell
Guðmundsson, fæddur við Fjall
á Skeiðum en móðir hans hét
Bergþóra Rannveig Ísaksdóttir.
Guðmundur átti tvo bræður en sá
yngsti lést aðeins þriggja ára að
aldri. Eldri bróðir Guðmund-
ar heitir Ísak Þorkelsson og býr í
Skólagerði í Kópavogi sem þeir
bræður byggðu.
„Á Fífuhvammi bjuggu afi minn,
Ísak Bjarnason, og amma sem hét
Þórunn Kristjánsdóttir. Afi var út-
gerðarmaður í Hafnarfirði og keyp-
ti Fífuhvamm árið 1914. Tunga var
varla meira en 60 fermetra kofi en
það þótti gott þá. Þegar mest var
voru yfir tuttugu manns á heimili
í Fífuhvammi. Ég man alltaf eftir
vinnukörlunum sem komu og
fóru. Þetta voru farandverkamenn
sem áttu ekkert annað en töskuna
sem þeir báru með sér. Það voru
margir sérkennilegir karlar sem
komu eins og til dæmis Rottu-
Gvendur sem fékk þetta viðurnefni
út af sérstöku andlitsfalli. Bænd-
urnir í kring voru alltaf að koma í
heimsókn og mamma skrifaði það
samviskusamlega niður í stílabók.
Stílabókin er merk heimild um lífið
á þessum tíma,” segir Guðmundur
og brosir að minningunni. „Ein
skýrasta minning mín frá bernsku
minni er sú að við bræðurnir sáum
bara þrjú ljós þegar við litum út
um gluggann. Það fyrsta kom frá
Digranesbænum. Annað ljós kom
úr fjósinu í Fífuhvammi og það
þriðja kom frá gamla Kópavogs-
bænum við Kópavogstún. Ljósa-
dýrðin er aðeins meiri í hverf-
inu núna,” segir Guðmundur kank-
víslega. 
Þekkir hvern einasta hól
„Við Erla kynntumst árið 1957
og ég flutti til hennar á Lang-
holtsveginn. Stuttu síðar fluttum
við í Skólagerði og þaðan upp á
Álfhólsveg árið 1976. Árið 1999
byggðum við hér við Jörfalind og
þá var ég eiginlega kominn heilan
hring, aftur á bernskuslóðirnar.
Það má eiginlega segja að ég hafi
steypt grunninn ofan á gömlu
kartöflugeymsluna mína,“ segir
Guðmundur og hlær. Saman eign-
uðust Guðmundur og Erla níu
börn. Þau heita: Áslaug, Rannveig,
Þorkell, Hilmar, Heimir, Gunnar,
Smári, Birgir og Berglind. 
Minningar frá fyrri tíð
Við röltum niður brekkuna í átt
að þeim stað þar sem myndin var
tekin af honum forðum og það er
greinilegt að Guðmundur þekkir
hvern einasta hól. Þarna fékk hann
tíu ára gamall að fara í herjeppa,
þarna var Stjáni í Smárahvammi
að draga slóða til að mala skítinn
á túnið, þarna gróðursetti hann
tré sem standa enn og þarna voru
kartöflurnar ræktaðar. Þarna voru
beljur og kindur og þarna hljóp
hann um sem strákur. Minningar-
nar eru ljóslifandi og hann rekur
meðal annars hörmulegar lýsingar
móður hans af frostavetrinum
mikla árið 1918 þegar spænska
veikin gekk yfir. „Fólkið í Fífu-
hvammi slapp alveg við spænsku
veikina. Mamma var send til að
bera út mjólk til lasburða fólks
en þá bjó hún í Hafnarfirði. Hún
kannaði hvort einhver væri á lífi
í húsunum. Í þessum ferðum
hennar kom jafnvel fyrir að mæður
voru látnar með börnum sínum.
Þetta var alveg hryllilegt og mjög
erfiðir tímar sem fáir í dag gera
sér almennilega grein fyrir,“ segir
Guðmundur. „En nú ætla ég ekki
að ganga með þig lengra, hérna
var gamla myndin tekin,” segir
Guðmundur glaðlega og áður
en blaðamaður veit af er karlinn
kominn úr að ofan og farinn að
hnykkla vöðvana fyrir mynda-
tökuna. „Þú hefðir reyndar átt
að taka þessa mynd í fyrra því
þá var ég ekki með svona mikla
bjórvömb,” segir Guðmundur
Þorkelsson, sem fagnar 80 ára
afmæli sínu í ár. 
Guðmundur Þorkelsson hnykklar vöðvana árið 1948. Með honum á myndinni eru ónefndir vinnumenn úr Fífuhvammi.
Strákarnir sem standa fyrir aftan Guðmund eru Jóhannes Viggósson, Hrafn Antonsson, Hilmar Antonsson og Magnús
Ingjaldsson.
Guðmundur Þorkelsson í dag. Hann er 80 ára, í hörkuformi. Myndin er tekin á
nákvæmlega sama stað og sú sem er hér til hliðar er tekin, rétt hjá þar sem leik-
skólinn Núpur við Núpalind er.