Bæjarins besta - 27.09.2000, Blaðsíða 8

Jóhann Hinriksson*, bóknvörður á ísafirði býr í císta húsi íandsins scm notað cr tit íhúðar
líom ttÖ sMuuutn
oc/ ílentist <k IsttfhrÖi
Bókavarsla þykir mörgum
ekki spennandi fag. Osenni-
legt verður að teljast að Syl-
vester Stallone eða sambæri-
legir leikarar muni nokkurn
tíma fara með hlutverk bóka-
varðar í Hollywoodhasar-
mynd. Þó eru þeir til sem vilja
ekkert frekar en að grúska í
bókum daginn út og daginn
inn.
Einn þessara manna er Jó-
hann Hinriksson, bókavörður
á ísafirði. Hann segir starfið
þó orðið ansi mikið breytt frá
því sem áður var. Núna sitji
hann við tölvu allan daginn
og grúski í gagnabönkum út
um allan heim.
Ætlaði að vera
í eitt eða tvö ár
Jóhann er borinn og barn-
fæddur Reykvrkingur. „Ég var
í bókasafnsfræði og sagnfræði
í háskólanum en var jafnframt
kominn í vinnu hjá Ríkissjón-
varpinu sem filmuvörður. Fyr-
ir 27 árum ákváðum við konan
mín [SigríðurSteinunnAxels-
dóttir] að prófa að flytja til
ísafjarðar, en þá hafði ég séð
auglýsta lausa stöðu bóka-
varðar Bæjar- og héraðsbóka-
safnsins. Við áttum ekki von
á að vera á ísafirði nema í eitt
eða tvö ár. En við höfum ekki
enn snúið aftur suður.
Okkur hefur líkað mjög vel
við Isafjörð þennan rúma ald-
arfjórðung sem við höfum bú-
ið hér. Að mörgu leyti hafa
búsetuskilyrði farið batnandi
og samgöngur eru ekki neitt
líkar því sem áður var. Og
eftir að internetið komst í
gagnið skiptir mig litlu máli
hvar ég er staddur í heiminum
hvað atvinnu snertir.“
Rými sparast
við tölvunotkun
- Framfarir í tölvutækni
hljóta líka að gera starf bóka-
safnsfræðings auðveldara...
„Já, mikil ósköp. Hér áður
fyrr var þetta allt á pappír. Oft
var það þannig að spj aldskráin
tók stóran hluta af því plássi
sem ég hafði til umráða. Nú
erþettaalltgeymtíeinni lítilli
tölvu. Auk rýmisins sem spar-
ast er miklu auðveldara að
finna það sem mann vantar
og hægt er að leita í næstu
tölvu, sé hún nettengd.“
Gamla sjúkrahúsið
Bæjar- og héraðsbókasafn-
ið á Isafirði er eitt af stærstu
bókasöfnum á landinu. „Safn-
inu tilheyra um 110.000 bæk-
ur, auk ýmissa skjala og ríf-
lega 120.000 mynda. Það gef-
ur auga leið“, segir Jóhann,
„að það húsnæði sem safnið
hefur verið í lengst af, fyrir
ofan Sundhöll Isafjarðar, er
langt frá því að vera nógu
stórt.
Þess vegna þarf engan að
undra þó það hafi lengi verið
á dagskrá að flytja safnið í
stærra og hentugra húsnæði.
Lengi hefur staðið til að flytja
það í Gamla sjúkrahúsið á
Eyrartúnj og nú er safnið flutt
þangað að hluta. Þar eru
geymd ýmis skjöl og myndir
og liðlega helmingur af bók-
um safnsins. Stefnt er á að
flytjast alveg þangað næsta
sumar."
Dómsmálin
fara suður
- Ekki verður Gamla
sjúkrahúsið eingöngu notað
til að hýsa bókasafnið...
„Bókasafnið verður með
stærsta hluta hússins. Síðan
stendur til að hafa sýningarsali
á efri hæðum hússins og íbúð
fyrirlistamann eðafræðimann
í risinu. Þá getur fræðimaður
búið þar á meðan hann vinnur
að einhverju verkefni tengdu
bókum og skjölum safnsins.“
- Hvers eðlis eru skjölin í
safninu?
„Þetta eru eiginlega öll skjöl
sem verða til í opinbera geir-
anum. Að vísu eru dómsmál
þarna undanskilin en skjöl
sem þau varða eru öll send
rakleitt suður í varðveislu. I
safninu eru pappírar, fundar-
gerðarbækur, heilu þrotabúin
og svo rnætti lengi telja.“
Lestrarfélag
í líkhúsinu
Afgreiðsla bókasafnsins
verður á aðalhæðinni í Gamla
sjúkrahúsinu.
„Þar verða einnig flestallar
bækur safnins. Þó verða ekki
bækur á ganginum sjálfum,
heldur inni í herbergjunum.
A hæðinni fyrir ofan verður
Listasafn Isafjarðar. I svoköll-
uðum karlasal í austurenda
hússins verður sýningarsalur,
en í kvennasalnum að ofan-
verðu verður lesstofa. Þar
verða tímarit, gögn og tölvur
sem fólk getur gluggað í til að
svalaforvitni sinni, námsfýsn
og skemmtanafýsn.
I líkhúsinu hefur Lestrarfé-
lagi Grunnavíkur verið komið
fyrir. Ætlunin er að varðveita
það óbreytt í heilu lagi enda
er það velmeðfarið lestrarfé-
lag og margar bækur þess eru
reyndar bundnar í fiskroð.“
Engar skinnbækur
Ekki eru allar bækur safns-
ins til útláns. „Sumar eru það
ekki. Þær eru þá oft gamlar og
snjáðar en fólk getur nú yfir-
leitt fengið að glugga í þær á
safninu. Elsta bók safnsins
held ég að sé Snorra-Edda sem
prentuð er í Danmörku um
miðbik 17. aldar á tveimur
tungumálum, íslensku og lat-
ínu. Þó gætu einhverjar guðs-
orðabækurnar verið eldri en
töluvert er af slíkum bókum á
safninu.
Við fáum engar skinnbækur
til safnsins enda höfum við
enga aðstöðu til að varðveita
þær. Þar að auki eru þær bækur
margar komnar á Netið, svo
að auðvelt er fyrir áhugasama
að glugga í þær.“
Leitar forfeðra
fólks að vestan
Lengi hefur þótt flott að
vera ættaður frá Vestfjörðum
þó að fáir þori að búa þar
lengur. „Ég fæ töluvert af fyr-
irspumum frá fólki sem vill
komast aðhinu sannaum upp-
runa sinn. Ekki er allt þetta
fólk úr þéttbýlinu á höfuð-
borgarsvæðinu. Nokkuð al-
gengt er aðVestur-íslendingar
hafi samband og biðji mig um
að finna forfeður sína.
Ég reyna að verða við ósk-
um þessa fólks. Það fer náttúr-
lega eftir önnum hverju sinni
hversu vel ég get þóknast
þeim sem til mín leita í þess-
um efnum. Það getur verið
nokkuð tafsamt að hafa uppi
áforfeðrumVestur-íslending-
anna, því að ekki er hægt að
segja að þeir sem flúðu til
Ameríku á sínum tíma hafi
talist til „betra fólks“, ef svo
má að orði komast. Þess vegna
er oft lítið um heimildir."
Sumir labba
beint inn
Jóhann og tjölskylda eru
þeirrar gæfu aðnjótandi að búa
í einu elsta húsi landsins,
Krambúðinni í Neðstakaup-
stað. „Húsið er það elsta hér-
lendis sem enn er búið í. Isa-
fjarðarbær á húsið og hefur
átt síðan um 1920.
Það er ágætt að búa í þessu
húsi, þó svo að ástandi þess
hafi verið stórlega ábótavant
þegar við fluttum inn fyrir um
20 árum. Það vantaði glugga-
ramma og annað í þeim dúr,
auk þess sem lóðin þótti ekki
ýkja fögur. Ég hef dyttað að
lóðinni og húsinu allt frá því
að við fluttum inn og það er
komið í þokkalegt ástand.“
Húsið vekur skiljanlega
nokkra athygli. Ekki ómerki-
legri maður en Mick Jagger
sást eitt sinn á vappi í garðin-
um. „Það gerist oft að ferða-
menn banka upp á og kíkja í
kaffi. Einnig hefur það gerst
nokkrum sinnum að ókunnir
ganga rakleitt inn en þá halda
þeir að húsið sé hluti af Sjó-
minjasafninu. Menn verða
frekar vandræðalegir þegar
þeir komast að því að þeir
hafi gengið inn á heimili.“
Myndlistin
Auk bókavörslunnar hefur
Jóhann Hinriksson haft tölu-
verð afskipti af myndlist. „Ég
mála ekki sjálfur en fékk á
árum áður sýningar myndlist-
armanna á bókasafnið. Ég
þurfti þó að láta af því vegna
plássleysis. Fyrir fimmtán ár-
um var Gallerí Slunkaríki á
ísafirði stofnað. Ég hef dund-
að við rekstur þess ásamt Jóni
Sigurpálssyni, Elísabetu
Gunnarsdóttur og fleirum.
Það getur verið ágætt þó að
sýningarnar séu mismunandi
eins og allt annað.“
Vantar forystumenn í stjórn-
niáluin og atvinnnlífi Vestfjaróa
- segir Sigurður Viggósson, framkvæmdastjóri útgerðar- og fiskvinnslufyrirtækisins Odda hf. á Patreksfirði
Sigurður Viggósson á Patreksfirði er
framkvæmdastjóri útgerðar- og fisk-
vinnslufyrirtækisins Odda hf. og fjármála-
stjóri útgerðarfélagsins Vestra ehf. á Pat-
reksfirði. Sigurður er reyndur sveitar-
stjórnarmaður og átti sæti í hreppsnefnd
Patrekshrepps í tólf ár fyrir Framsóknar-
flokkinn. I eftirfarandi viðtali greinir
hann frá stöðu fyrirtækjanna. Hann segir
einnig skoðanir sínar á afskiptum stjórn-
valda af íslensku atvinnulífi og frammi-
stöðu ráðamanna á Vestfjörðum.
„Reksturinn hjá Odda hefur
gengið nokkuð vel síðustu tvö
árin“, segir Sigurður. „Það er
frekar óvanalegt að segja slíkt
í sjávarútvegi. Við erum að ná
betri árangri en áður og má
m.a. rekja það til margra ára
vinnu og undirbúnings við að
gera reksturinn sem hag-
kvæmastan. Ég er að vonast
eftir og geri ráð fyrir því, að
árið í ár skili okkur einnig
hagnaði þó heldur hafi hallað
á. Við framleiðum frystan fisk
sem Sölumiðstöð hraðfrysti-
húsanna selur fyrir okkur,
þorskafurðir eru mest seldar
tilAmeríku ogsteinbítsafurðir
til Frakklands og Þýskalands.
Við framleiðum einnig salt-
fisk sem við seljum að mestu
sjálfir, aðallega til Spánar og
örlítið til ítalfu. Við höfum
verið stærstir framleiðenda
steinbítsafurða á Islandi í
nokkur ár.
Við eigum 250 tonna línu-
bát, Núp BA-69, og með
heppni getum við gert hann
útellefu mánuði áári. I föstum
viðskiptum hjáokkurerVestri
BA, 30 tonna bátur, en þessar
útgerðir eru nátengdar. Við átt-
um tvo krókabáta en höfum
selt annan og hinn eyðilagðist
í strandi. Við kaupum einnig
mikinn fisk af öðrum bátum í
beinum viðskiptum, svo og af
fiskmörkuðum, en yfir tveir
þriðju hlutar hráefnisins er af
Núp og Vestra Við eigum
núna nálægt 1500 þorskígild-
istonnum sjálfir.“
Bátar í smíðum
í Kína
„Fyrirtækin Oddi og Vestri
eru að láta smíða sinn bátinn
hvort úti í Kína. Þetta eru 100
tonna bátar, ætlaðir á línu- og
dragnótaveiðar. Ætlunin er að
selja gamla Vestra kvótalaus-
an og færa aflahei mildir á nýj a
skipið og Oddi hefur verið að
selja aflaheimildir af litlu bát-
unum og er að kaupa heimildir
í stærra kerfinu til að setja á
nýja bátinn. Gert er ráð fyrir
að smíði bátanna Ijúki í nóv-
ember og þeir hefji veiðar í
janúarlok.
Fjögur af þessum nýju rað-
smíðaskipum í Kína koma
8
MIÐVIKUDAGUR 27. SEPTEMBER 2000