Bæjarins besta - 04.06.1997, Blaðsíða 6

6 MIÐVIKUDAGUR 4. JÚNÍ 1997
BB á fundi með
sjávarútvegs-
ráðherra og
þingmönnum
í Bolungarvík
Þingmenn Vestfjarða, Einar Oddur Kristjánsson og Einar K. Guðfinnsson ásamt sjávarútvegsráðherra, Þorsteini Pálssyni.
Auðlindaskattur var talsvert til umræðu á fundi
með Þorsteini Pálssyni, sjávarútvegsráðherra og
þingmönnunum Einari K. Guðfinnssyni og Einari
Oddi Kristjánssyni, sem sjálfstæðisfélögin í
Bolungarvík stóðu fyrir síðasta fimmtudagskvöld.
Fundurinn var fjölsóttur og fjörugur á köflum og
greinilegt á aðsókninni að áhuginn á málefninu
er mikill hjá Vestfirðingum.
Þorsteinn
Pálsson:
„Auðlindaskattur
leggst þyngst á
landsbyggðina“
Þorsteinn Pálsson hóf umræðurnar og sagði m.a. í ræðu sinni
að sambærilegum kaupmætti og gerist í nágrannalöndunum yrði
ekki náð nema sjávarútvegurinn fengi að vaxa og styrkjast.
Þorsteinn spurði síðan: „Eigum við, samkvæmt einhverjum
sjónarmiðum sem talsmenn auðlindaskatts hafa sett fram, að
taka þá áhættu að draga fjármunina út úr sjávarútveginum og
setja þá í ríkissjóð, sem við vitum að leiðir ekki til sömu
framfara eins og yrði ef atvinnulífið sjálft fær að deila arðinum
út?“ Hann sagðist fullviss um að hann hefði t.d. ekki haft
tækifæri til að skoða jafn myndarlega nýja fjárfestingu og
frystihús Bakka hf. í Bolungarvík, ef fjármunirnir sem í hana
fóru hefðu verið teknir í formi veiðifjárskatta og þeir settir í
ríkissjóð.
„Um þetta stendur deilan,“ sagði Þorsteinn. „Þetta er ekki
bara spurning um fyrirtæki í sjávarútvegi heldur einnig stór
spurning um stöðu byggðanna. Þessir skattaglöðu menn hafa
verið að tala um að leggja á 16 milljarða fiskiskatt og nota þá til
að lækka tekjuskatt. Auðvitað myndi lækkaður tekjuskattur
koma öllum almenningi til góða en aðgerðin myndi hafa áhrif á
stöðu fyrirtækjanna og byggðanna. Hér á Vestfjörðum myndi
slík skattheimta þýða að 1,1 milljarður króna yrði tekinn á
hverju ári út úr þessum byggðum og hann settur inn í ríkissjóð.
Þetta jafngildir því að hver einstaklingur á Vestfjörðum þyrfti
að leggja 120 þúsund krónum meira til ríkissjóðs á hverju ári.
Hvergi annars staðar á landinu yrði skattheimtan jafn þungbær
vegna þess að hér er sjávarútvegur stærra hlutfall af atvinnulífi
en annars staðar. Þannig að Vestfirðingar myndu leggja mest af
mörkum til þess að ná niður skattaframlagi Reykvíkinga til
samneyslunnar.“
Sjávarútvegurinn á silfurfati til Evrópusambandsins
Þorsteinn undraðist uppþot það sem varð hjá vinstri mönnum
vegna hugmynda um að lífeyrissjóðirnir leggðu fjármuni í
íslensk sjávarútvegsfyrirtæki. Þeir hefðu jafnvel hótað að ef þeir
kæmust til valda yrði komið í veg fyrir þetta. Hann sagði það
einkennilegar skoðanir þegar menn segðu að það væri allt í lagi
að leggja peninga í heildsölur og þjónustufyrirtæki og jafnvel að
fjárfesta erlendis, svo fremi að ekki væri fjárfest í sjávarútvegin-
um. Þorsteinn sagði síðan:
„Ef þessi áform nýju jafnaðarmannasamsteypunnar eiga að
ná fram að ganga þá þurfa menn ekki að spyrja að leikslokum.
Þá verður ekki mikið eftir af sjávarútvegi í landinu. Hann verður
sjálfsagt færður Evrópusambandinu á silfurdiski þegar þar að
kemur.
Frá mínum bæjardyrum séð er það ekki óréttlæti að lands-
byggðin fái sömu möguleika til þess að spyrna við í atvinnumálum
og þéttbýlið, sem fyrst og fremst byggir á þjónustu. Jafnræðið er
fólgið í því að gefa sjávarútvegsfyrirtækjunum og fólkinu sem í
þeim vinnur, sömu möguleika og fólk hefur í öðrum atvinnu-
greinum. Það er þess vegna sem ég vill berjast fyrir þeirri stefnu
að sjávarútvegsfyrirtækin fái að dafna.“
Einar K.
Guðfinnsson:
„Ég kalla þennan
auðlindaskatt,
krataskatt“
Einar K. Guðfinnsson lýsti yfir áhyggjum vegna verkfallsins
á Vestfjörðum sagði að út úr því myndi enginn koma ósár og
ljóst væri að Vestfirðir í heild sinni myndu tapa, hvernig sem
niðurstaðan yrði. Hann ræddi síðan veiðistjórnunina, fyrirkomu-
lag hennar og þær deilur sem um hana hafa staðið.
Hann viðurkenndi að ágreiningur hefði verið um ýmsa
veigamikla þætti veiðistjórnunarinnar milli hans og Einars Odds
annars vegar og Þorsteins Pálssonar hins vegar. Þeir hafi hins
vegar lagt sig fram um að ræða þessi mál og komast að niðurstöðu.
Einar sagði að jafnframt væri mjög margt sem sameinaði þá fél-
aga í umræðunni um sjávarútvegsmál og þá ekki síst afstaða
þeirra varðandi auðlindaskatt, sem Einar kallaði „krataskatt.“
Hann tók undir sjónarmið sjávarútvegsráðherra um að skatturinn
legðist þyngst á landsbyggðina og hvatti Vestfirðinga til andstöðu
gegn hugmyndinni.
Einar Oddur
Kristjánsson:
„Hafrannsókn-
arstofnun er
ekki alvitur“
Einar Oddur Kristjánsson ræddi um mikilvægi smábátaútgerðar
á Vestfjörðum og fagnaði þeirri pólitísku ákvörðun sem var
tekin á síðasta ári um hvernig staðið skyldi að útgerð smábáta.
Hann sagðist fullviss um að lögin sem sett voru þá hafi verið
lífsnauðsynleg fyrir „lífsrými“ smábátaflotans og einyrkjann í
íslenskri útgerð. Hann lagði áherslu á að Vestfirðingar ættu
mjög mikið undir því að menn fengju notið atgervis síns og þeir
fengju notið þeirra landgæða sem svæðið býður upp á.
Hjá Einari Oddi kom fram að úrelding innan smábátaflotans
hefði ekki orðið eins mikil og búist var við og það væru viss
vonbrigði. „Ekki endilega það að ég vilji að menn hætti í útgerð,
en það yrði óneitanlega lífvænlegra í greininni ef fleiri myndu
úrelda,“ sagði Einar Oddur.
Hjá Einari kom fram nokkur gagnrýni á Hafrannsóknarstofnun
en hann sagði það mjög alvarlegt ef það væri rétt sem fiskifræð-
ingar segðu, að það gæti alveg eins farið svo að Íslendingar væru
fastir í 220 þúsund tonna ársafla. „Það er mjög skammarlegt ef
við náum ekki fram betri nýliðun. Það hlýtur að vera miklu
stærra atriði hvernig okkur tekst að ná upp nýliðun og þar með
heildaraflamagninu, heldur en að standa í rifrildi um hvort
trillur fái að fiska fimm eða tíu þúsund tonnunum meira eða
minna. Við viljum ekki ofgera fiskimiðunum en við viljum fá
tækifæri til þess að leggja orð í belg. Hafrannsóknarstofnun er
ekki alvitur og það er nauðsynlegt að þekkingin og reynslan sem
til er hringinn í kringum landið, hjá sjómanninum, útgerðar-
manninum og í sjávarplássunum, sé höfð að leiðarljósi. Við
eigum heimtingu á að hlustað sé á okkur vegna þess að það eiga
allir kunnugir að vita af þeim óhemju erfiðleikum sem hafa
skapast vegna niðurskurðar á þorskveiðum í þessum byggðum
okkar. Við höfum þurft að fórna svo gríðarlega miklu á tiltölulega
fáum árum og miklu meiru en flestir aðrir. Þess vegna þarf að
leita allra leiða til að hámarka afrakstur okkar úr þorskstofninum,“
sagði Einar Oddur.
Þegar ráðherra og þingmenn höfðu lokið máli sínu var orðið
gefið laust. Það fékk fyrstur Ólafur Halldórsson frá Ísafirði, sem
fagnaði yfirlýsingu sjávarútvegsráðherra um að þorskkvóta-
aukningin ætti að skila sér í réttum hlutföllum til þeirra sem orð-
ið höfðu fyrir skerðingu áður.
„Það er prýðilegt að heyra þetta. Það eru ekki mörg ár síðan
það var myndarleg togaraútgerð á hverjum einasta firði og vík
allt frá Patreksfirði til Súðavíkur. Þessi yfirlýsing ráðherra hlýt-
ur því að vera mjög ánægjuleg fyrir togaraútgerðarmenn á
Patreksfirði, Bíldudal, Þingeyri, Flateyri og Suðureyri. Það að
kvótinn skuli koma í réttum hlutföllum til baka hlýtur að gera
það að verkum að sú myndarlega togaraútgerð sem á þessum
stöðum var, tekur til starfa og færir fólkinu sem á þeim búa björg
í bú,“ sagði Ólafur.
Sjávarútvegsráðherra ræddi á fundinum um vanda hefðbund-
innar botnfiskvinnslu og hvernig mætti stuðla að framförum í
landvinnslunni með vöruþróun og aukinni markaðssókn. Ólafur
sagði í sambandi við það, að fyrst þyrfti landvinnslan að geta
starfað við heilbrigðan grundvöll. Hann dró í efa að fullvinnsla
gæti skilað þeim arði sem skilað gæti eigendum eðlilegri ávöxtun
og starfsfólki mannsæmandi launum, ef hefðbundin vinnsla
gæti ekki starfað á heilbrigðum grunni, en Ólafur fullyrti að svo
væri. Ólafur hélt því fram að vanda landvinnslunnar mætti að
stærstum hluta rekja til þess hversu sjóvinnslan hefði tekið
mikinn hluta af þorski og öðrum bolfiski frá landvinnslunni.
Hann óskaði svara við því hvort eitthvað væri gert til að stemma
stigu við vaxandi sjóvinnslu. Hann spurði einnig hvort ráðherra
hefði látið reikna út verðmæti þeirra aflaheimilda sem Vestfirðir
hafa misst frá því að kvótakerfið var sett á. Ólafur sagðist sjálfur
fullviss um að verðmæti aflaheimildanna væri töluvert meira en
sá 1,1 milljarður sem Þorsteinn talaði um að leggjast myndi á
Vestfirði í formi auðlindaskatts. Að lokum sagði Ólafur:
„Ég ætla að vona að mönnum beri gæfa til þess að aðlaga
þetta kvótakerfi að því sem þarf, til að um það verði meiri sátt en
er í dag. Ég held að það hafi vart farið fram hjá ráðherranum eða
Ólafur Hall-
dórsson:
„Kerfið rekið fyr-
ir hina fáu á
kostnað hinna
mörgu“