Morgunblaðið - 15.02.2022, Page 29

MENNING 29
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 15. FEBRÚAR 2022
Nokkrar skærustu stjörnur banda-
rísks rapps og hipphopps frá því um
og fyrir aldamótin síðustu skemmtu
í hálfleik leiksins um Ofurskálina,
úrslitaleiks bandaríska fótboltans.
Það þótti löngum mikill heiður að
vera boðið að troða upp á þessum 12
mínútum í leikhléinu, enda um einn
vinsælasta sjónvarpsviðburð ársins í
Bandaríkjunum að ræða. Á síðustu
árum hefur glansinn nokkuð farið af
atriðinu, eftir að frægar hörunds-
dökkar stjörnur neituðu að koma
fram vegna afstöðu stjórnenda fót-
boltadeildarinnar til kynþáttamála.
En nú var aftur stjörnufans á svið-
inu, í leikmynd sem sýndi miðborg
Compton, borgar í Kaliforníu sem
margir rapparar hafa komið frá.
Upptökustjórinn áhrifamikli Dr.
Dre dreif á svið með sér þau Em-
inem, Mary J. Blige, Snoop Dogg og
Kendrick Lamar. Fluttu þau búta úr
þekktum lögum sínum auk þess að
votta látnum félögum virðingu.
AFP
Stjörnufans Eminem, Dr. Dre, Kendrick Lamar, Curtis „50 cent“ Jackson, Mary J. Blige og Snoop Dogg á sviðinu.
AFP
Skak Curtis „50 cent“ Jackson fékk gríðarleg viðbrögð þegar hann flutti
lagið vinsæla In Da Club, að hluta hangandi á hvolfi yfir sviðinu.
Miðaldra
stjörnur
skemmtu
Kvikmyndagerðarmaðurinn Ivan
Reitman, sem þekktastur er fyrir
kvikmyndirnar Ghostbusters,
Animal House og Twins er látinn 75
ára að aldri. Í frétt The Guardian
um málið kemur fram að hann hafi
látist í svefni á heimili sínu í Kali-
forníu. „Fjölskyldan syrgir óvænt
fráfalls eiginmanns, föður og afa
sem kenndi okkur að sjá alltaf
töfrana í lífinu. Við huggum okkur
við það að verk hans sem kvik-
myndagerðarmanns færðu óteljandi
fólki víðs vegar um heiminn gleði og
hamingju,“ skrifa börnin hans, Jas-
on, Catherine og Caroline Reitman,
í sameiginlegri yfirlýsingu.
Reitman fæddist í Tekkóslóvakíu
1946. Móðir hans lifði af vist í
Auschwitz og faðir hans barðist
með andspyrnuhreyfingunni. Reit-
man var aðeins fjögurra ára þegar
fjölskyldan flúði kúgun kommúnista
með því að fela sig á vöruflutninga-
pramma á leið til Vínar. Fjölskyldan
endaði loks hjá ættingjum í Kanada
þar sem Reitman nam tónlist og
leiklist við McMaster-háskólann. Ár-
ið 1975 framleiddi hann National
Lampoon Show þar sem Bill Murray
kom meðal annars fram og var þá
óþekktur, en átti síðar eftir að leika
í stórsmellum Reitmans, þeirra á
meðal Ghostbusters.
Ákveðin tímamót urðu á ferli
Reitmans með kvikmyndinni Nat-
ional Lampoon’s Animal House sem
hann framleiddi og sló í gegn 1978.
Mikilvægasta kvikmyndin á ferli
hans var hins vegar Ghostbusters
sem frumsýnd var 1984 og skartaði
Murray, Dan Aykroyd, Rick Mor-
anis og Sigourney Weaver í aðal-
hlutverkum. Framhaldsmyndir
fylgdu í kjölfarið, seinast Ghostbust-
ers: Afterlife árið 2021 sem Jason,
sonur Reitmans, leikstýrði og Ivan
framleiddi. Meðal annarra mynda
sem Ivan Reitman leikstýrði á ferl-
inum má nefna Twins, Kinder-
garten Cop, Dave og Junior. Á sein-
asta ári upplýsti Deadline að
Reitman hygðist á þessu ári leik-
stýra framhaldi á Twins með
Arnold Schwarzenegger og Danny
DeVito í aðalhlutverkum.
Ivan Reitman látinn 75 ára að aldri
AFP
Feðgar Jason og Ivan Reitman á rauða
dreglinum þegar Ghostbusters: Afterlife
var frumsýnd í nóvember 2021.
Steinunn Kristjánsdóttir fornleifa-
fræðingur flytur erindi í fyrir-
lestrasal Þjóðminjasafns Íslands í
dag kl. 12 um textílgerð og klæða-
eign íslensku miðaldaklaustranna
en einnig fyrirliggjandi rannsóknir
á miðaldaklæðum sem enn eru
varðveitt. Þeir sem ekki komast á
staðinn geta hlustað í beinu streymi
á YouTube-rás safnsins.
„Vaðmálið var helsti gjaldmiðill
Íslendinga allt þar til skreiðin tók
við um og eftir 1300, líklega vegna
föstunnar. Um það leyti jókst enn
fremur framleiðsla verðmætra
kirkjuklæða, samhliða blómlegum
og örum vexti miðaldakirkjunnar.
En þrátt fyrir að textílar séu, eins
og heitið bendir til, í raun textar
hefur þeim verið mun minni gaum-
ur gefinn en textum á bókfelli.
Klæðagerð, hvers kyns, hefur oft
og tíðum verið flokkuð sem verð-
laus handavinna eða tómstundir en
verðgildi handrits var þó það sama
og góðs hökuls, svo dæmi sé tekið,“
segir í kynningu á erindinu.
Sýningin Kirkjur Íslands: Leitin
að klaustrunum stendur í Horni í
Þjóðminjasafni Íslands. Hún byggir
á rannsóknum Steinunnar Krist-
jánsdóttur, prófessors í fornleifa-
fræði við Háskóla Íslands.
Klæðagerð og íslensku klaustrin
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Fyrirlesari Steinunn Kristjánsdóttir