Morgunblaðið - 09.02.2022, Blaðsíða 7

borg árið 2020 kom fram að miða mætti að jafn-
aði við að lóðaverð væri um 50 þúsund krónur
fyrir hvern fermetra á húsnæði í borginni.
Heimildir ViðskiptaMoggans herma að á þétt-
ingarreitum sé sú upphæð komin í 100 til 120
þúsund krónur í dag. Sé sú fjárhæð lögð til
grundvallar við mat á hagsmunum sem undir
eru hjá olíufélögunum og í samhengi við bygg-
ingarmagnið sem væntingar eru uppi um að
koma í gegn á Ægisíðu 102, má gera ráð fyrir að
lóðaverð hefði skilað borginni 1.500-1.800 millj-
ónum króna fyrir þá tilteknu eign sína.
Borgin fær þó nokkuð fyrir sinn snúð í samn-
ingunum þótt hún kasti frá sér lóðaverðinu.
Þannig er t.d. kveðið á um fjölda leiguíbúða sem
skuli vera í nýbyggingum á lóðunum. Er þar t.d.
í tilfelli Ægisíðu 102 miðað við 20% íbúða og að
þar af skuli Félagsbústaðir hafa forkaupsrétt að
5% heildarfjöldans á niðursettu verði (miðast
það við 470 þúsund krónur, uppreiknaðar miðað
við byggingarvísitölu í september 2019).
Vílað og dílað um fleira
Það eru ekki aðeins bensínstöðvalóðirnar
eftirsóttu sem samningar borgarstjórans, eða
fulltrúa hans, snúast um. Fyrirtækin vilja
tryggja hagsmuni sína á mikilvægum framtíðar-
reitum og því eru núverandi lóðir notaðar sem
einskonar skiptimynt til að tryggja þá hags-
muni. Má þar nefna ákvæði í samningum borg-
arinnar við Olís þar sem fyrirtækið fær vilyrði
fyrir úthlutun lóðar á Esjumelum, þar sem ætl-
unin er að starfrækja „fjölorkustöð“ – bens-
ínstöð sem tryggir aðgang að fleiri orkugjöfum
eftir atvikum. Er sú úthlutun bundin því skilyrði
að annarri bensínstöð verði lokað í miðborginni.
Þannig segir einfaldlega í samningnum „Dælur
fyrir jarðefnaeldsneyti á lóð á Esjumelum og
Egilsgötu 5 verða ekki opnar samtímis.“ Hagar
eiga Olís og fyrirtækið hefur lengi haft á prjón-
unum mikla uppbyggingu á Stekkjarbakka 4-6,
þar sem nú er m.a. verslunin Garðheimar. Þar er
í pípunum uppbygging íbúðarhúsnæðis, versl-
unar- og þjónustuhúsnæðis, þ.m.t. mat-
vöruverslunar. Ekki verður í fljótu bragði séð að
hvaða marki uppbygging á þessari lóð tengist
fækkun bensínstöðva í borginni en það að samn-
ingurinn skuli vera hluti af heildarpakkanum og
feli m.a. í sér vilyrði fyrir stórauknu bygging-
armagni miðað við núverandi deiliskipulag gefur
til kynna að vilyrðið sé tengt öðrum hagsmunum
sem borgin telur sig vera að verja eða sækja
gagnvart fyrirtækinu.
Hvað vissu sumir en aðrir ei?
Hin mikla leynd sem hvílt hefur yfir samn-
ingaviðræðunum hefur gert það að verkum að
afar þröngur hópur hefur haft yfirsýn yfir fram-
gang þeirra. Gerir það málið ekki síst áhugavert
í ljósi þess að fyrirtækin sem um ræðir eru skráð
á markað. Athygli vekur að Skeljungur, sem
gengið hefur frá samkomulagi varðandi
framtíðarfyrirkomulag 13 lóða, og mun að öllu
óbreyttu hafa hagsmuni af því hvernig semst um
lóðirnar sem Dælan hefur yfir að ráða, hefur
lent í miklum sviptingum á þeim tíma sem við-
ræðurnar hafa staðið. Frá því að þær hófust hef-
ur verðmæti félagsins vaxið um nærri 50%. Þeg-
ar viðræðurnar voru komnar vel á veg í árslok
2020, gerðu svo leiðandi hluthafar, sem höfðu
mikla innsýn í stöðu þeirra, öðrum hluthöfum yf-
irtökutilboð á gengi sem var næstum 50% lægra
en hæsta gildi sem félagið hefur náð síðan í
Kauphöll Íslands. Forsvarsmenn Skeljungs hafa
raunar ekki farið í grafgötur um hvaða stefnu
þeir hyggist taka í lóðamálum félagsins, en úrslit
mála í viðræðum við borgina munu ráða öllu um,
hversu mikla fjármuni verður hægt að kreista út
úr lóðaleigusamningunum á komandi árum.
Leyndó í litlu herbergi
Þrátt fyrir að hluti þeirra samninga sem borg-
in hefur gert eða hyggst gera í tengslum við
fækkun eldsneytisafgreiðslustöðva í borgarland-
inu hafi verið gerður opinber er margt á huldu
um samningagerðina og hvaða hagsmunir það
eru sem borgin telur svo veigamikla að gefa
megi frá sér gríðarlega verðmætar lóðir, auk
innviðagjalds í stórum stíl. Borgarfulltrúar hafa
kallað eftir fundargerðum samninganefndar
borgarinnar. Hafa þeir aðeins fengið aðgengi að
gögnum í lokuðu gagnaherbergi sem staðsett er
í Ráðhúsi Reykjavíkur. Þar geta hinir kjörnu
fulltrúar nálgast spjaldtölvu og flett í gegnum
gögnin. Heimildir ViðskiptaMoggans herma að
þar sé fátt um fína drætti og lítið haldbært.
ggingarlóðir án endurgjalds
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
250 fm stöð Orkunnar í Suðurfelli 4 stendur á 4.154 fm lóð.
Hún er ekki á forgangslista borgarinnar yfir þær stöðvar sem
víkja skulu en samt hefur borgin heimilað að lóðinni verði
skipt í tvennt. Á annarri þeirra verði tvær eldsneytisdælur en
á hinni íbúðar- og atvinnhúsnæði. Ekki verða greidd inn-
viðagjöld af uppbyggingunni. Athygli vekur að borgin gerði
50 ára leigusamning um lóðina við olíufyrirtækið árið 2015.
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 9. FEBRÚAR 2022 7FRÉTTASKÝRING
Borgarstjórinn í Reykjavík hefur tekið umfjöllun um málefni olíufélaganna óstinnt upp. Hefur
hann m.a. haldið því fram að Morgunblaðið hafi dregið fram ýkjukenndar lýsingar á þeim
uppbyggingaráformum sem olíufélögin hafa á prjónunum. Í þeim tilvikum hefur blaðið þó
einkum vísað í gögn sem fyrirtækin hafa sjálf lagt fram. Má þar nefna Ægisíðu 102. Þar
standa nú byggingar sem risu árið 1978, eru á tveimur fastanúmerum og eru samanlagt
1.337,5 fm. Hefur Festi lýst yfir áhuga á að reisa 13 til 15 þúsund fermetra af húsnæði á lóð-
inni.
Fallið frá innviðagjaldi
Athygli vekur að í samningunum við félögin er nær undantekningarlaust fallið frá svoköll-
uðu innviðagjaldi sem borgin leggur víða á nýbyggingar, m.a. í nýju Vogahverfi. Verði Festi að
ósk sinni um hámarksbyggingarmagn á Ægisíðu 102, verður borgin af 195 milljóna króna inn-
viðagjöldum vegna lóðarinnar.
Vissulega eru tækifærin sem liggja í lóðum félaganna mismunandi en miðað við þróun fast-
eignaverðs og staðsetningu þeirra í mikilvægum hverfum, allt frá Vesturbæ og miðborginni
og til Grafarvogs og Bústaðahverfis, er ljóst að verðmætin eru gríðarleg. Lóðirnar eru mis-
stórar og mun það einnig hafa áhrif á nýtingarmöguleikana.
Stórar lóðir og mikið byggingarmagn
Bensínstöð N1 við Ægisíðu er ein þekktasta eldsneytisafgreiðsla landsins. Þar er fyrirhuguð gríðar-
leg uppbygging sem lagst hefur misjafnlega í íbúa í nágrenninu. Telja þeir margir mikið í lagt.
Morgunblaðið/Þórður