Morgunblaðið - 06.04.2022, Blaðsíða 24

24 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 6. APRÍL 2022
Ragnheiður Birgisdóttir
ragnheidurb@mbl.is
Uglur nefnist fyrsta kvikmynd leik-
stjórans og handritshöfundarins
Teits Magnússonar í fullri lengd.
Hún verður frumsýnd í Bíó Paradís
annað kvöld, fimmtudag 7. apríl.
Hugmyndin að kvikmyndinni varð
til í kjölfar atvika sem Teitur varð
vitni að þegar hann vann á hóteli í
miðbæ Reykjavíkur fyrir nokkrum
árum. „Drögin að sögunni sjálfri
voru að ég varð vitni að heimilis-
ofbeldisatviki sem var mjög alvar-
legt. Ég hafði aldrei upplifað neitt
svona nálægt mér og fékk einhverja
þörf fyrir að kynna mér þetta betur.
Svo þegar maður fer að lesa sér til
um þetta þá kemur í ljós hvað þetta
er fáránlega algengt, sem er ótrú-
legt,“ segir leikstjórinn.
„Á sama tíma var ég búinn að vera
að gæla við þá hugmynd að gera
mynd í fullri lengd. Mig langaði að
segja einhverja einfalda sögu og
þetta var saga sem mig langaði að
segja og passaði inn í þetta form sem
mig langaði að hafa.“ Umgjörðin er
nokkuð einföld og sagan gerist öll á
einum stað, í einu húsi.
Á flótta undan manni sínum
Uglur fjallar um ekkilinn Pál sem
býr einn úti á landi þar sem hann er
búinn að einangra sig frá samfélag-
inu eftir að hafa misst fjölskylduna
sína í slysi. Þegar Elísabet kveður
dyra tekur þetta einfalda líf hans
breytingum.
„Hún er í raun að leita að húsa-
skjóli af að því hún er að flýja mann-
inn sinn sem beitir hana ofbeldi. Páll
veitir henni húsaskjól og býður
henni svo að vera lengur. En svo er
maðurinn hennar alltaf að koma að
reyna að ná henni aftur heim og þá
byrjar aðalpersónan að sjá að það er
ekki allt með felldu. Páll og Elísabet
ná saman sem ólíklegir vinir og
hjálpa hvort öðru,“ segir Teitur.
Bjartmar Einarsson fer með hlut-
verk Páls, Rakel Ýr Stefánsdóttir
með hlutverk Elísabetar og Hafþór
Unnarsson leikur mann Elísabetar.
Teitur segir sjónarhorn Páls á of-
beldissambandið í raun vera sama
sjónarhorn og hann upplifði á hót-
elinu, þegar hann átti erfitt með að
trúa því að svona ofbeldi gæti átt sér
stað.
„Maður bara trúði því varla“
Teitur segir það hafa gengið vel
að framleiða þessa fyrstu mynd sína.
„Það hefur verið furðulega auðvelt,
ef maður á að þora að segja það.“
Hann hafi verið búinn að kynna sér
hvað beri að varast þegar um mynd í
fullri lengd og fyrstu mynd sé að
ræða. „Svo ég undirbjó mig vægast
sagt vel. Við vorum með hér um bil
engan tíma í tökum af því að við vor-
um með mjög lítið fjármagn, engin
framleiðslufyrirtæki og enga styrki
eða neitt svo við undirbjuggum allt
alveg fram og aftur. Þannig að tök-
urnar sjálfar gengu mjög smurt fyr-
ir sig.“
Allt sem kom í kjölfarið segir
hann eiginlega hafa verið bónus.
„Upprunalega pælingin var bara að
gera mynd til þess að sjá hvort ég
gæti gert mynd. Síðan voru allar há-
tíðir sem við komumst inn á og allt
svoleiðis bara eitthvað sem við
reiknuðum aldrei með. Við hugs-
uðum bara um að klára myndina
sjálfa.“
Uglur hefur hlotið nokkuð góðar
viðtökur og verið sýnd meðal annars
á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í
Reykjavík (RIFF) og The Pigeon
International Film Festival (PIFF)
sem haldin er á Vestfjörðum. „Við
lentum reyndar á alveg ömurlegu ári
þar sem við vorum að keppa við
myndir sem áttu að vera á hátíð-
unum árið á undan og þar áður. Það
var mikið haf af kvikmyndum sem
við vorum að keppa við. Það var bara
galið þegar við komumst inn á til
dæmis Tromsø-hátíðina, sem er
stærsta kvikmyndahátíð Noregs.
Maður bara trúði því varla.“
Fann tilgang sinn í lífinu
Annars konar viðtökur hafa líka
glatt aðstandendur myndarinnar.
„Við höfum fengið skilaboð frá fólki
sem hefur verið í þessum aðstæðum,
í svona ofbeldissamböndum, þar sem
það er fyrst og fremst að þakka okk-
ur fyrir að vekja athygli á málefn-
inu,“ segir Teitur og bætir við að það
hefði nægt að ein manneskja hefði
haft samband við hann og þakkað
fyrir, þá væri hann búinn að ná
markmiðinu með þessari mynd sem
var að veita þessu málefni rödd.
„Ég fór í kvikmyndaskólann 2015
en það var eiginlega gert með svolít-
ið hangandi hendi. Ég var alltaf að
gera kvikmyndir þegar ég var
krakki, bara frá því ég var svona sex
eða sjö ára þá var ég alltaf að fikta
við eitthvert vídeó. Svo lagði ég það
á hilluna þar til ég var manaður til
að sækja um í Kvikmyndaskólanum,
sem ég svo gerði og útskrifaðist það-
an tveimur árum síðar. Og þá var ég
einhvern veginn bara búinn að finna
minn tilgang í lífinu.“
Teitur er alveg ákveðinn í að
halda áfram að skrifa og leikstýra
kvikmyndum. Hann hefur haft ann-
að handrit í smíðum frá 2018 sem
hann langar að gera að kvikmynd.
„En ég var ekki alveg með öryggið í
sjálfum mér um hvort ég gæti gert
það eða ekki. Með þessari mynd vildi
ég sýna það og sanna fyrir sjálfum
mér að ég réði við kvikmynd í fullri
lengd. Þannig að það er algjörlega
planið að fara í aðra mynd, en þá
kannski með aðeins stærra sniði.“
Morgunblaðið/Eggert
Leikstjórinn „Með þessari mynd vildi ég sýna það og sanna fyrir sjálfum mér að ég réði við kvikmynd í fullri lengd.“
Ótrúlegt hvað þetta er algengt
- Íslenska kvikmyndin Uglur frumsýnd í Bíó Paradís - Frumraun leikstjórans Teits Magnússonar
- Varð vitni að alvarlegu atviki á hóteli og langaði eftir það að vekja athygli á heimilisofbeldi
Stilla Líf ekkilsins Páls breytist til muna þegar Elísabet kveður dyra.
Lilja Guðmunds-
dóttir sópran-
söngkona og Eva
Þyri Hilmars-
dóttir píanóleik-
ari koma fram á
hádegistón-
leikum í sal Tón-
listarskóla
Garðabæjar í
dag, þriðjudag,
kl. 12.15.
Þær flytja óvenjulega efnisskrá
sem samanstendur af lögum sem
ekki eru flutt mjög oft, eftir Jóhann
Helgason, Jóhann G. Jóhannsson,
Hauk Tómason, Schubert, Grieg og
fleiri. Aðgangur er ókeypis.
Lilja og Eva Þyri á
hádegistónleikum
Lilja
Guðmundsdóttir
Leikritið Prins-
inn eftir Maríu
Reyndal og Kára
Viðarsson verður
frumsýnt á Rifi í
kvöld. Verkið er
samstarfsverk-
efni Frystiklef-
ans á Rifi og
Þjóðleikhússins.
Prinsinn verð-
ur sýndur á sjö
stöðum víða um land áður en sýn-
ingar hefjast í Þjóðleikhúsinu í
haust. Leikarar eru Kári, Sólveig
Guðmundsdóttir, Sverrir Þór
Sverrisson og Birna Pétursdóttir.
Prinsinn frum-
sýndur á Rifi
Úr leiksýningunni
Prinsinum.
Á Listahátíð í Reykjavík, sem
stendur frá 1. til 19. júní í sumar,
verða opnaðar á annan tug mynd-
listarsýninga eða myndlist-
arviðburða.
Helgina 4. og 5. júní verður porti
Hafnarhússins breytt í manngerða
baðströnd í hinni rómuðu sýningu
Sun & Sea. Þessi áhrifamikla inn-
setning eftir Linu Lapelyte, Vaivu
Grainyte og Rugile Barzdziukaite,
sem er jafnframt ópera um um-
hverfismál, hlaut Gullna ljónið,
aðalverðlaun Feneyjatvíæringsins,
árið 2019 þar sem hún var sett upp
í skála Litháens og hefur gjörning-
urinn síðan verið settur upp í
nokkrum löndum við mikið lof.
Á ströndinni liggja tugir manns í
makindum sínum, njóta gervisól-
arinnar og syngja um allt og ekkert
klukkutímum saman. Gestir njóta
upplifunarinnar hins vegar ofan af
svölum og geta komið og farið að
vild. Sun & Sea er eitt umtalaðasta
og lofaðasta listaverk síðari ára.
„Verkið er afar áhrifaríkt og vel
lukkað, hvernig sem á er litið,“
skrifaði rýnir Morgunblaðsins um
sýninguna í Feneyjum.
Skartgripir Dieters og Enigma
Í Listasafni Íslands verður opnuð
fyrsta heildstæða sýningin á skart-
gripum eftir Dieter Roth. Braut-
ryðjandinn Dieter fór ótroðnar
slóðir í skartgripagerð eins og ann-
arri listsköpun. Gripina, sem hann
hannaði gjarnan úr skrúfum, bolt-
um og öðrum mekanískum hlutum,
má setja saman á mismunandi
vegu.
Á Kjarvalsstöðum verður opnuð
sýningin Spor og þræðir, marg-
brotin og lifandi sýning á verkum
samtímalistafólks sem saumar út
eða nýtir nál og þráð sem verkfæri
við listsköpun sína. Öll eiga þau það
sameiginlegt að hafa tekið ástfóstri
við nálina sem tjáningarform.
19. júní verður í stjörnuveri Perl-
unnar Íslandsfrumflutningur
strengjakvartettsins Spektral á
verkinu Enigma eftir Önnu Þor-
valdsdóttur og vídeólistamanninn
Sigurð Guðjónsson. Enigma hefur
fengið mikið lof þar sem það hefur
verið flutt erlendis en kvartettinn
pantaði verkið sem er sagt á mörk-
um tónleika og innsetningar.
Sýningar úti og inni
de rien er heiti einkasýningar
Ingibjargar Sigurjónsdóttur á nýj-
um verkum sem verður í Kling &
Bang í Marshall-húsinu. Í Nýlista-
safninu verður sett upp sýningin
The Last Museum. Egill Sæbjörns-
son og listafólk frá sjö öðrum lönd-
um er sagt má út mörkin milli kvik-
mynda- og skúlptúrlistar.
Bótaþegi er heiti persónulegs
ljósmyndaverks Hrafns H. Jóns-
sonar (Krumma) sem fjallar um
veruleika þess að vera fatlaður og
lifa við fátækt í íslensku velferð-
arkerfi 21. aldarinnar. Sýningin
verður við Austurvöll.
Brynjur er heiti sýningar á
brynjuklæddum og ögrandi verum
Steinunnar Þórarinsdóttur sem
munu standa á torginu fyrir framan
Hallgrímskirkju.
Hjólið V, sú fimmta í röð útisýn-
inga á vegum Myndhöggvarafélags-
ins í Reykjavík sem hafa verið víðs
vegar um borgina frá 2018, verður
opnuð við Norræna húsið.
Í Gerðarsafni verða tvær sýn-
ingar. Í Við getum talað saman sýn-
ir ungt og framsækið listafólk frá
norðurslóðum verk búin til í okkar
síbreytilega veruleika og Alda er
innsetning á mörkum dans og
myndlistar eftir Katrínu Gunn-
arsdóttur danshöfund og hönnuðinn
Evu Signýju Berger. Og í Lista-
safninu á Akureyri verður sýningin
Svarthvítt með ljósmyndum Ag-
nieszku Sosnowska, Christophers
Taylors, Katrínar Elvarsdóttur,
Páls Stefánssonar og Spessa.
Sólarströnd í Hafnarhúsinu
- Verðlaunaverk frá Feneyjum sýnt á
Listahátíð - Fjöldi myndlistarsýninga
Morgunblaðið/Einar Falur
Sigurför Sun & Sea var frumsýnt á Feneyjatvíæringnum og hreppti Gullna
ljónið. Umhverfisgjörningurinn verður fluttur hér á svörtum sandi.