Morgunblaðið - 02.05.2022, Side 16

Happdrætti
DAS, Dval-
arheimilis aldr-
aðra sjómanna,
hefur í gegnum
síðustu tæpa sjö
áratugi verið
sannkallaður
happadráttur fyr-
ir Sjómannadags-
ráð sem m.a. ann-
ast rekstur hjúkrunarheimila
Hrafnistu og ýmsa aðra þjón-
ustu við aldrað fólk. Til við-
bótar við þá milljarða sem
happdrættið hefur skilað
heppnum vinningshöfum sín-
um allar götur frá stofnun þess
árið 1954 má gera ráð fyrir að
framlag þess til reksturs Sjó-
mannadagsráðs nemi á núvirði
um sjö milljörðum króna. Það
munar svo sannarlega um
minna í rekstrinum og góðu
fréttirnar að auki þær að þjóðin
öll nýtur góðs af í því eilífð-
arverkefni sínu að tryggja öldr-
uðum áhyggjulaust ævikvöld.
Þessir fjármunir væru ekki
til án þess stóra hóps mið-
akaupenda sem í hverjum
mánuði freistar gæfunnar
annars vegar og leggur hins
vegar sitt dýrmæta lóð á vog-
arskálar íslenskrar öldr-
unarþjónustu. Nýtt happ-
drættisár DAS hefst þann 10.
maí og að venju verður dregið
alla fimmtudaga, sem hjá okk-
ur hafa því fengið viðurnefnið
„DAS-dagarnir“. Fimm sinn-
um á ári er dregið um heilar 40
milljónir króna á svokallaða
tvöfalda miða og tæplega
fimmtíu sinnum um vinninga
sem ýmist eru upp á 4 eða 8
milljónir króna. Minnstu vinn-
ingar eru 30 þúsund krónur á
tvöfaldan miða. Áætlaður
heildarfjöldi vinninga verður
um 53.000 á samanlegt 80.000
útgefna miða. Það eru því góð-
ar vinningslíkur fyrir þá sem
spila með – reyndar þær
mestu í bæði íslenskum og er-
lendum happdrættum sem
draga vikulega.
Það ríkti að venju mikill stór-
hugur hjá sjómönnum þegar
þeir hleyptu happdrættinu af
stokkunum árið 1954. Allir út-
gefnir miðar fyrsta happdrætt-
isársins seldust upp. Ekkert lát
hefur síðan verið á velvild þjóð-
arinnar í garð tilgangs happ-
drættisins og um leið tækifær-
inu til þess að detta í
lukkupottinn. Frá upphafi hafa
um 26 milljarðar króna verið
greiddir út til vinningshafa, um
átta milljarðar til SDR og
Hrafnistuheimilanna og
tæplega milljarður í
gegnum sérstakar tíma-
bundnar skattgreiðslur
stjórnvalda sem ráð-
stafað var til bygginga
og reksturs hjúkr-
unarheimila fyrir aldr-
aða víða um land.
Sjómannadagsráð
hefur alla tíð þegið af-
raksturinn með þökk-
um. Það er eindregin
sannfæring þorra fé-
lagsvísindasamfélags-
ins, bæði hérlendis og
erlendis, að flokkahappdrætti
af þessu tagi séu heilbrigð
fjáröflun sem á engan hátt
næri eða sefi fíkn þeirra sem
ánetjast fjárhættuspilum af
alls kyns tagi. Það skiptir okk-
ur miklu máli að starfsemin sé
í senn ærlegur lukkupottur og
liðveisla sem mikið munar um.
Og sem fyrr eru verkefnin
fyrir tekjur af happdrættinu
ærin. Öldrunarþjónusta Sjó-
mannadagsráðs er í dag rekin
á 96 þúsund fermetrum í fimm
sveitarfélögum Við veitum um
800 íbúum skjól á hjúkr-
unarheimilum okkar, þjón-
ustum um 350 aðra íbúa í
leiguíbúðum SDR og að auki
mikinn fjölda fólks í eigin íbúð-
um í nágrenni þjónustukjarn-
anna. Félagið veitir um 1.700
manns atvinnu og veltir u.þ.b.
13 milljörðum króna á ári.
Framundan eru að venju fjöl-
mörg fjárfrek verkefni í við-
haldi fasteigna og nýbygg-
ingum. Á því sviði munar
mikið um framlag happdrætt-
isins. Og þar af leiðandi þitt.
Happdrættið er
happadráttur
Eftir Aríel
Pétursson og
Sigurð Ágúst
Sigurðsson
Ariel
Pétursson
Aríel er formaður Sjómannadags-
ráðs. Sigurður Ágúst er forstjóri
Happdrættis DAS.
ariel@sjomannadagsrad.is,
sigagsig@das.is
» Það skiptir okk-
ur miklu máli að
starfsemin sé í senn
ærlegur lukkupott-
ur og liðveisla sem
mikið munar um.
Sigurður Ágúst
Sigurðsson
16 UMRÆÐAN
Minningar
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 2. MAÍ 2022
✝
Hákon Valdi-
marsson fædd-
ist á Búðum í Fá-
skrúðsfirði 16.
ágúst 1940. Hann
lést á Líknardeild
Landsspítalans í
Kópavogi 19. apríl
2022.
Foreldrar Há-
konar voru Valdi-
mar Lúðvíksson,
fæddur í Hafn-
arnesi í Fáskrúðsfirði 1. ágúst
1894, og Guðlaug Kristbjörg
Sveinbjörnsdóttir, fædd á prest-
setrinu Berufirði 28. janúar
1907. Hákon var tíunda barn
foreldra sinna. Systkini Há-
konar eru Alla (Sigurbjörg Har-
aldína), f. 1925, Ingi (Lúðvík
Ingibjörn), f. 1926, Heiðrún
Hulda, f. 1927, Bjarnþór, f. 1929,
Þóra, f. 1931, Sigfríð, f. 1933,
Ágúst Már, f. 1936, Ásta, f. 1937,
og Viðar, f. 1939. Öll eru þau lát-
in nema Þóra.
Hákon giftist Gróu Jónu Guð-
jónsdóttur, sjúkraliða þann 20.
júlí 1968 og nutu þau samvista
þangað til Gróa lést þann 1.
mars 2017. Dóttir Hákonar og
Gróu er Guðlaug Katrín Há-
konardóttir, líffræðingur, f. 16.
október 1987. Eiginmaður henn-
ar er Daði Baldur Ottósson,
samgönguverkfræðingur, f. 3.
nóvember 1986. Synir þeirra
eru Davíð Mikael Daðason, f. 13.
febrúar 2016, og Hugi Fannar
Daðason, f. 6. maí 2018.
Árið 1956 fór
Hákon í undirbún-
ingsdeild fyrir iðn-
skóla (sem var í
Flensborg) og árið
1957 fór hann í Iðn-
skólann í Hafn-
arfirði og lauk
námi frá honum ár-
ið 1960. Þegar Há-
kon var búinn með
fyrstu tvo bekki
iðnskólans hóf
hann nám í húsasmíði sem hann
lauk árið 1963, tók sveinsprófið
um haustið og fékk sveinsbréfið
30. nóvember 1963. Í framhaldi
af því vann hann við húsasmíðar
og bátasmíðar í Bátalóni næstu
3-4 árin og fór þá veturinn 1966-
1967 í Meistaraskóla, sem þá var
nýsettur á laggirnar og lauk því
námi vorið 1967. Þá var hann
kominn með næga starfsreynslu
til að öðlast meistararéttindi og
fékk meistarabréfið útgefið 22.
febrúar 1974.
Árið 1967 fluttu Hákon og
Gróa á Höfn í Hornafirði og
bjuggu þar til ársins 2012, þá
fluttu þau til Hafnarfjarðar í
Breiðvanginn. Á Höfn starfaði
Hákon við smíðar í um 20 ár en
eftir það gerðist hann bygging-
arfulltrúi Sveitarfélagsins
Hornafjarðar og sinnti hann því
starfi í um 28 ár. Hann lét af
störfum árið 2010.
Útför Hákonar fer fram frá
Hafnarfjarðarkirkju í dag, 2.
maí 2022, klukkan 11.
Það mun taka mig dágóðan
tíma að átta mig á því að elsku
pabbi minn sé fallinn frá. Frá því
að hann lést hef ég nokkrum sinn-
um staðið mig að því að ætla að
taka upp símann og hringja í
hann til þess að spyrja hvernig
hann hafi það eða segja honum
fréttir af afastrákunum.
Pabbi minn var yndislegur
maður og höfum við alltaf átt ein-
stakt samband. Í æsku man ég
eftir hversu mikinn tíma hann gaf
sér í að leika við mig, fór með mig
í fjöruferðir, gönguferðir og
smíðaði handa mér stóran kofa
sem stóð í garðinum í Hlíðar-
túninu á Höfn.
Eftir að ég fluttist frá Höfn til
Reykjavíkur árið 2003 vorum við
í góðu sambandi og flaug ég oft til
Hafnar til að heimsækja pabba.
Árið 2012 fluttu foreldrar mínir
til Hafnarfjarðar en sama ár
fluttum við Daði til Vancouver.
Það má því segja að ég hafi ekki
búið aftur á sama stað og pabbi
fyrr en árið 2016 að við fjölskyld-
an fluttumst til Íslands. Við vor-
um þó dugleg að halda sambandi
við foreldra mína með myndsím-
tölum og með tölvupóstum. Einn-
ig komu foreldrar mínir tvisvar
sinnum í heimsókn til Vancouver
sem var yndislegur tími og var
virkilega gaman að sýna þeim
borgina. Eftir að við Daði fluttum
heim til Íslands bjuggum við hjá
foreldrum mínum í Hafnarfirði í
ár og var það góður tími. Þá gat
pabbi fylgst vel með litla afa-
stráknum sínum, honum Davíð
Mikael.
Mamma lést eftir erfiða bar-
áttu við krabbamein fyrir fimm
árum og var það pabba mikið
áfall. Þau nutu samvista í nánast
50 ár en náðu því miður ekki að
halda upp á gullbrúðkaupsafmæl-
ið. Við Daði og strákarnir höfum
átt góðan tíma með pabba und-
anfarin ár og skipta símtölin á
milli okkar mörg hundruðum.
Mér er sérstaklega minnisstætt
hversu mörg handtök pabbi gerði
í íbúðinni sem við Daði keyptum
okkur, enda húsasmiður með ára-
tuga reynslu. Þegar við fluttum
inn byrjaði hann á að veggfesta
öll húsgögn svo litli afastrákurinn
færi sér ekki að voða. Svo var
spaslað, málað, myndir hengdar á
veggi o.s.frv.
Pabbi var alltaf svo barngóður
og átti yndislegt samband við afa-
strákana sína. Ég er svo þakklát
fyrir að pabbi hafi fengið að
kynnast bæði Davíð Mikael og
Huga Fannari. Davíð Mikael var
sérstaklega hrifinn af afa og bað
hann oft um að fá að fara einn í
heimsókn til afa Hákonar þar
sem hann var viss um að fá
óskipta athygli. Þá sátu þeir sam-
an að leysa þrautir í Barna-
blaðinu, spila á spil, spjalla eða
jafnvel smíða báta í kjallaranum.
Pabbi hefur alltaf verið ein-
staklega viðræðugóður og það
var alltaf virkilega gaman að tala
við hann. Mikið mun ég sakna
þess að geta ekki spjallað við
hann lengur um allt milli himins
og jarðar. Pabbi var einnig með
einstakt skopskyn og alltaf tilbú-
inn til að slá á létta strengi. Meira
segja eftir að hann lagðist fár-
veikur inn á Líknardeildina var
hann enn að koma okkur aðstand-
endum til að hlæja og brosa með
sínum einstaka húmor.
Ég mun sakna pabba sárt alla
ævi en ylja mér við allar yndis-
legu minningarnar sem að ég á
nóg af. Minningin um hann er ljós
í lífi okkar Daða og afastrákana.
Guðlaug Katrín
Hákonardóttir.
Það eru rétt rúm tvö ár síðan
leiðir mömmu og Hákonar lágu
saman í vinskap sem var þeim
báðum svo dýrmætur. Bæði
höfðu þau áður misst stóru ástina
í sínu lífi og því einstaklega fal-
legt að sjá vinskap þeirra þróast
með tilheyrandi daðri, flissi og
gagnkvæmri væntumþykju.
Konni varð strax partur af fjöl-
skyldunni okkar og þótti okkur
sérstaklega vænt um hvað föður-
fjölskyldan mín tók honum af
heilum hug og mætti hann með
mömmu hvort sem var í heim-
sóknir, veislur eða ættarmót.
Hann var skemmtilegur maður,
bráðskýr og stutt í galsann og
stoltur af sínu fólki sem hann tal-
aði alltaf svo vel um. Vinskapur
hans og mömmu var einlægur og
svo velkominn á tímum óvenju-
legs ástands í þjóðfélaginu. Fyrir
það erum við systur og fjölskyld-
ur ævinlega þakklátar.
Katrínu og fjölskyldu, mömmu
og öðrum aðstandendum sendi ég
mínar dýpstu samúðarkveðjur.
Guðbjörg Magnúsdóttir.
Það var fyrir tveimur og hálfu
ári sem fundum okkar Hákonar
Valdimarssonar bar saman. Við
hittumst fyrst í afmælisveislum
systur minnar og mágs en þeir
voru gamlir skólabræður og
miklir vinir alla tíð. Stuttu seinna
ákváðu þau þrjú ásamt öðrum
vinahjónum að fara út að borða
saman. Hákon langaði að bjóða
mér með og bað systur mína að
hafa samband við mig og spyrja
hvort ég vildi slá til. Ég þáði boðið
og áttum við skemmtilegt kvöld
saman. Upp frá þessu fórum við
Konni, eins og hann var kallaður,
að hittast oftar og urðum við
mjög góðir vinir. Í spjalli okkar
gátum við tengt saman margt
fólk sem við þekktum bæði. Við
áttum líka ýmislegt sameiginlegt,
sama tónlistarsmekk, höfðum
bæði sungið í kór og hlustuðum á
sömu tónlistarþættina og sung-
um gjarnan með. Þá höfðum við
bæði gaman af að spila og ósjald-
an var tekið í spil. Hann var bæði
glettinn og bráðskemmtilegur og
höfðum við bæði svipaðan húmor.
Það fuku mörg gullkornin frá
honum. Einnig fórum við saman í
göngutúra og við ferðuðumst um
landið og nutum samverunnar.
Ég vil líka nefna að hann var sér-
lega handlaginn og hjálplegur við
ýmislegt sem þurfti lagfæringar
við á heimili mínu.
Ég vil þakka Katrínu og fjöl-
skyldu fyrir vináttu og hlýju í
minn garð og votta þeim og öðr-
um aðstandendum mína dýpstu
samúð.
Takk fyrir hjartahlýja sam-
fylgd, elsku Konni minn.
Hvíl í friði.
Ríkey Einarsdóttir.
Grallarinn okkar og þúsund-
þjalasmiðurinn Hákon, eða
Konni eins og við kölluðum hann,
er fallinn frá.
Konni smíðaði marglitar hurð-
ir, fuglahús og sófaborð og teikn-
aði alltaf flottustu myndirnar í
minningabækurnar. Hann
kenndi mér á klukku og hann
kenndi mér líka að borða hákarl.
Ég trúði öllu sem hann sagði og
ég trúði því að hann drykki heila
flösku af lýsi á hverjum morgni.
Það er tvennt sem ég man eftir
að hafi verið fastur liður eftir
kvöldmat í mínum barndómi.
Annað var þáttur af Tomma og
Jenna og hitt var gönguferð yfir
til Konna og Gróu. Í þeim heim-
sóknum var ég alltaf velkomin og
alltaf gáfu þau sér tíma til að
spjalla eða spila við mig. Við spil-
uðum yatsy eða bara Ólsen Ólsen.
Seinna fór ég yfir til að leika við
Katrínu sem var alltaf ánægju-
legt.
Við systkinin vorum heima-
gangar í Hlíðartúni 31 frá því við
munum fyrst eftir okkur. Þar
fengum við að prófa ýmislegt sem
tíðkaðist ekki á okkar heimili,
eins og að skera út laufabrauð og
borða nýbakaðar kleinur. Eitt
sinn þegar ég rölti yfir var verið
að baka flatbrauð á eldi. Var það
besta flatbrauð sem ég hef nokk-
urn tíma smakkað.
Ég minnist líka ótal dagsferða,
meðal annars þar sem ég fékk að
tína krækling og var kennt að
veiða á veiðistöng. Seinna urðu
ferðir í Lónið algengar en þá fékk
ég stundum að fara með í vinnu-
ferðir þar sem gist var í hjólhýsi á
lóðinni við sumarbústaðinn, sem
var í byggingu.
Hjá Konna og Gróu áttum við,
svo gott sem okkar annað heimili
í æsku og þegar við uxum úr grasi
óx vináttan með okkur. Konni var
því alla tíð vinur okkar og fjöl-
skylda og við erum þakklát fyrir
samfylgdina og allar minningarn-
ar sem við eigum um þennan góða
og skemmtilega mann, sem kunni
á svo einstakan hátt, að leika sér
allt lífið.
Hildur, Garðar og Sigrún
Birnisbörn.
Hákon
Valdimarsson
Á Íslandi sker-
um við okkur úr
hvað viðkemur
fjölbreytni í
skólastarfi. Ef
við berum okkur
saman við hinar
Norðurlanda-
þjóðirnar er hlut-
fall sjálfstætt
starfandi skóla
langlægst hér á
landi. Árið 2020 voru nem-
endur sjálfstætt starfandi
skóla einungis 2,4% nemenda
í grunnskólum á landsvísu en
ef litið er til Danmerkur telja
nemendur sjálfstætt starfandi
skóla 20% grunnskólanem-
enda. Sjálfstætt starfandi
skólar eru mikilvægir þegar
kemur að fjölbreytni kennslu-
og námshátta og eiga það
sameiginlegt að vera stofnaðir
með bjartsýni og löngun til að
gera nærsamfélagið betra.
Hið opinbera þarf að búa til
rými fyrir fjölbreytta kosti
fyrir börn með því að styðja
þétt við bakið á sjálfstætt
starfandi skólum.
Sjálfstætt starfandi skólar
starfa eftir aðalnámskrá en að
auki nýta þessir skólar vel það
svigrúm sem stendur til boða.
Sveigjanleikinn felst bæði í
áherslu á þau fög sem kennd
eru en ekki síður í þeim
kennsluaðferðum sem skól-
arnir notast við. Þessir skólar
eru því um margt mjög ólíkir
hefðbundnum skólum sem eru
á vegum borgarinnar. Börn
eru jafn ólík og þau eru mörg,
því höfða ólíkar
kennsluaðferðir
til ólíkra barna
og er því mik-
ilvægt að þau
geti notið sín í
því náms-
umhverfi sem
þeim hentar.
Landakots-
skóli er dæmi
um sjálfstætt
starfandi skóla
sem hefur farið
vel með þann
sveigjanleika sem rekstr-
arformið býður upp á. Skólinn
kennir eftir leiðsagnarmati, í
skólanum er alþjóðleg deild
sem kennir eftir alþjóðlegri
námskrá og er mikil áhersla
lögð á tungumálanám en nem-
endur læra frönsku til jafns
við ensku strax í fimm ára
bekk. Skólinn ver fleiri
kennslustundum í list- og
verkgreinar en aðalnámskrá
gerir kröfur um og hefur skól-
inn reynst gott athvarf fyrir
nemendur sem finna sig ekki í
skólum á vegum borgarinnar.
Gefum börnum
tækifæri
Ef við lítum til þeirra val-
kosta sem reykvísk börn hafa
þegar kemur að menntun á
grunnskólastigi stendur þeim
annars vegar til boða að
sækja skóla rekinn af borginni
og hins vegar sjálfstætt starf-
andi skóla. Borgin greiðir með
hverju barni sem sækir sjálf-
stætt starfandi skóla, en lætur
einungis 75% af því fjármagni
sem hún borgar með hverju
barni í sínum skólum fylgja
því. Þessi 25% þurfa skólarnir
því sjálfir að brúa og er það
gert með þar til gerðum
skólagjöldum sem við þekkj-
um ekki í skólum reknum af
borginni. Það er ógerlegt að
hafa skólagjöldin það há að
þau nái að dekka þessi 25% og
er því gríðarleg krafa um hag-
kvæmari rekstur þar sem
skólagjöld dekka a.m.k. 15%
kostnaðar.
Við í Viðreisn ætlum að
gæta sanngirni þegar kemur
að valkostum og tækifærum
barna. Börn eiga að njóta val-
kosta. Liður í því yrði að
greiða 100% með hverju barni
gegn því að skólinn gangist
við því að rukka ekki skóla-
gjöld. 100% fjármagn þyrfti
að miða að stærð skólans
enda líta sveitarfélög til þess
við fjármögnun eigin skóla.
Þannig skapast tækifæri fyrir
öll börn að sækja nám eftir
hentugleika óháð fjöl-
skylduaðstæðum. Barn á að
geta sótt skóla rekna af borg-
inni eða sjálfstætt starfandi
skóla eftir því hvar barninu
líður best og er fjármagn sem
fylgir barni liður í því. Við vilj-
um að fjölskyldur og börn hafi
meira val.
Valfrelsi fyrir börnin
Eftir Erling
Sigvaldason »Viðreisn vill
greiða 100% með
hverju barni gegn
því að skólinn rukki
ekki skólagjöld.
Erlingur Sigvaldason
Höfundur er kennaranemi og
skipar 6. sæti á lista Viðreisnar í
Reykjavík.
erlingur@landakotsskoli.is