Morgunblaðið - 18.05.2022, Side 12

12
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 18. MAÍ 2022
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Nú eru
eftirköst
kosninga
og umræðan hef-
ur mjög breyst
frá síðustu vik-
unum á undan.
Nú er víða lögð
áhersla á að stjórnmála-
flokkarnir í þeim sveitar-
félögum sem mest er rætt
um og jafnvel vélað um völd
og áhrif í, séu ekki svo mjög
fjarlægir og engin stórmál í
veginum sem ættu að vera
líkleg til að setja stóra steina
í hugsanlegt samstarf.
(Kjósendur ættu að leggja
þessar yfirlýsingar á minnið
og draga upp ef þarf næst.)
En þeir kjósendur sem
fylgdust grannt með í að-
dragandum, sem eru þó
sennilega ekkert voðalega
margir, muna þó ekki betur
en að sitthvað hafi verið sagt
bera á milli og það svo mjög
að helstu frambjóðendur
velktust ekki í vafa um að
fjöldi stórmála réttlætti að
kjósendur kysu þá og alls
ekki andstæðingana, sem
síðustu fjögur árin og sumir
mun lengur hefðu verið al-
gjörlega á röngu róli, íbúum
í viðkomandi sveitarfélögum
til mikillar bölvunar og ill-
bætanlegs tjóns.
Í Reykjavík hefur því þó
verið haldið til haga eftir að
úrslit lágu fyrir, að augljós
skilaboð hafi komið frá kjós-
endum á kjördag. Sú krafa
fari ekki á milli mála og hún
snúist um breytingar. Það
hefur í sjálfu sér ekki verið
útfært eða útlistað í kjölfarið
hvaða breytingar sé þarna
helst verið að fjalla um.
Enda er ekkert að því að
hafa kröfuna um „breyt-
ingar“ sem yfirskrift inni-
halds krafna frá kjósendum.
En meginkrafan virðist
reyndar hafa verið mun
gleggri og augljósari en oft-
ast áður. Flokkurinn, sem
ráðið hefur mestu um þróun
borgarmála með einkar ólán-
legum „árangri“ er Samfylk-
ingin. Síðasti kjördagurinn í
röð, og þriðja úrslitatilraun
sem kjósendur hafa gert til
að tryggja að Samfylking
komi sér sem lengst frá stýr-
ishúsi þessarar borgar, Ráð-
húsinu. Og það er ekki nein
furða, þegar horft er til þess
að flestir mikilvægustu
málaflokkar hennar eru
komnir í eða eiga örstutt eft-
ir að komast í hrein óefni.
Helstu sérfræðingar um
efnahagsvandræðin, sem
aukist hafa jafnt,
og þétt vegna úr-
ræðaskorts og
stjórnleysis,
segja að ógöngur
sem meirihluti
borgarstjórnar
hafi komið sér í,
vegna skipulagsmeinloka,
sem hann gengur með, hafi
ekki aðeins komið borginni
sjálfri í vandræði, heldur sé
þangað að rekja rót efna-
hagsvanda þjóðarinnar í
heild og þau vandræði hafi
haft hvað mest að segja um
að kynt sé undir verðbólgu
og útilokun þess að almenn-
ingur í borginni eygi vonir
um að eignast eigið húsnæði
á viðráðanlegu verði í næstu
framtíð.
Tvisvar í röð hefur Sam-
fylkingin tapað 6% atkvæða í
kosningum og árið 2010 féll
fylgið enn meira. Hún hefur
þó ekki látið sér segjast og
gefið kjósendum langt nef í
hvert skipti. Í sjálfu sér er
það fagnaðarefni í augum
margra að fylgið saxist svo
skipulega af Samfylkingunni
í höfuðborginni. En henni
hefur tekist, vegna inn-
byggðrar fyrirlitningar, sem
hún hefur á vilja kjósenda,
að gera ekkert með hann,
kosningar eftir kosningar.
Þegar að Samfylkingin
hrundi fyrir margt löngu var
efnt til skrípaframboðs við
hliðina og Samfylkingin illa
löskuð tók í raun yfir í al-
gjöru umboðsleysi að stjórna
borginni. Gnarr, sá sem sett-
ist í borgarstjórastólinn,
kom í fjögur ár hvergi nærri
stjórn borgarinnar, sem
handsalað var að Dagur B.
vélaði um algjörlega um-
boðslaus. Nú, eftir áfram-
haldandi afhroð Samfylk-
ingar, er varla líklegt að
Samfylkingin geti gengið
með drauma um að halda
áfram að stjórna borginni
umboðslausari en nokkru
sinni fyrr. Það er þó aldrei
að vita. Hver ætlar sér þá
ömurlegt hlutverk Gnarrs
annars? Hlutverkið er
reyndar gamalkunnugt og
þekkt, því elstu menn kann-
ast við það sem Konni sitj-
andi á hnjám Baldurs.
Það er vissulega dálítið
eftirsóknarvert að kjós-
endur fái enn eitt tækifærið
til að gefa Samfylkingu skell
og koma henni niður í 14%,
en það er hætt við að það
yrði þá orðið dýrkeyptara en
borgin og eigendur hennar,
Reykvíkingar, gætu afborið.
Það er ólíklegt að
kjósendur leyfi
Samfylkingu að
gefa sér langt nef
í fjórða sinn}
Ótrúleg framhaldssaga
F
rjálsar kosningar eru hornsteinn
þess lýðræðissamfélags sem við
búum í. Það að búa í frjálsu og
opnu lýðræðisþjóðfélagi er ekki
sjálfgefinn hlutur eins og fjölmörg
dæmi í heiminum sanna. Það er því hátíðarstund
í hvert skipti sem gengið er til kosninga og kjós-
endur greiða þeim sem þeir treysta atkvæði sín
til að vinna að þörfum málefnum fyrir samfélag-
ið. Vel heppnaðar sveitarstjórnarkosningar um
liðna helgi voru þar engin undantekning. Ég vil
byrja á að óska öllum þeim sveitarstjórnarfull-
trúum sem náðu kjöri fyrir hönd ólíkra flokka
innilega til hamingju með kjörið. Það er mikil
heiður sem fylgir því að vera valinn af kjós-
endum til trúnaðarstarfa fyrir samfélagið.
Sveitarstjórnarmál skipta miklu máli en á
vettvangi þeirra stíga margir sín fyrstu skref í
stjórnmálum og félagsstörfum. Sveitarfélögin eru ábyrg
fyrir að veita mikilvæga og fjölbreytta þjónustu sem
snerta hag fólks með beinum hætti á hverjum einasta
degi. Það var ánægjulegt að sjá þann mikla meðbyr með
frambjóðendum Framsóknar raungerast í glæsilegum
fylgistölum um allt land. Frambjóðendur flokksins koma
úr ýmsum áttum, nestaðir með fjölbreyttum bakgrunnum,
reynslu og þekkingu sem nýtist með ýmsu móti til þess
auka velsæld íbúanna. Sem varaformaður Framsóknar
fylltist ég stolti að fylgjast með þeirri málefnalegu og upp-
byggilegu kosningabaráttu sem frambjóðendur flokksins
ráku á landsvísu.
Sá vaski hópur á það sameiginlegt að vilja
vinna samvinnuhugsjóninni brautargengi og
stuðla að uppbyggilegum stjórnmálum út frá
miðjunni. Sem miðjuflokkur leggur Framsókn
áherslu á praktískar og öfgalausar lausnir sem
eru til þess fallnar að bæta líf fólks ásamt því að
geta unnið með ólíkum stjórnmálaflokkum til
þess að bæta samfélagið. Það hefur flokkurinn
margoft gert með góðum árangri; að brúa bilið
milli ólíkra sjónarmiða til þess að ná árangri
fyrir land og þjóð. Við í Framsókn segjum
gjarnan að samfélag sé samvinnuverkefni og í
því er fólginn mikill sannleikur.
Fjölmargir kjósendur um allt land eru sam-
mála þessum boðskap og til dæmis í sveitar-
félögum á höfuðborgarsvæðinu náði flokkurinn
sögulegum fylgistölum og jók styrk sinn veru-
lega. Sérstaklega ánægjulegt var að sjá upp-
risu flokksins í borgarstjórn Reykjavíkur og bæjarstjórn
Mosfellsbæjar þar sem flokkurinn fór úr því að eiga enga
fulltrúa yfir í það að eiga fjóra í báðum sveitarfélögum. Við
í Framsókn erum þakklát kjósendum fyrir það mikla
traust sem þeir sýna flokknum og frambjóðendum hans. Í
því er fólgin mikil hvatning til þess að vinna að jákvæðum
breytingum í sveitarfélögum um allt land. Undir þeirri
ábyrgð munu sveitarstjórnarfulltrúar okkar rísa með
glæsibrag og gera samfélagið enn betra en það var í gær.
Lilja Dögg
Alfreðsdóttir
Pistill
Erindi Framsóknar
Höfundur er menningar- og viðskiptaráðherra og
varaformaður Framsóknar.
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen
SVIÐSLJÓS
Höskuldur Daði Magnússon
hdm@mbl.is
F
lest lönd í heiminum nema
Ísland hafa áttað sig á
því að DRG-kerfið er
hentugt til að greiða fyrir
heilbrigðisþjónustu enda skilar það
fleiri læknisverkum fyrir minni
peninga. Á Íslandi er hins vegar
einn stór tékki sendur til Landspít-
alans. Þetta er
eins konar svart-
hol sem tekur
endalaust við,“
segir Guðmundur
Fertram Sig-
urjónsson, stofn-
andi og forstjóri
Kerecis.
Áslaug Arna
Sigurbjörns-
dóttir, háskóla-,
iðnaðar- og ný-
sköpunarráðherra, gagnrýndi í fyr-
irlestri á nýsköpunarviku að heil-
brigðisstofnanir hér á landi væru
ekki að nýta sér lausnir Kerecis að
neinu marki. Fyrirtækið hefur sem
kunnugt er þróað lækningavörur og
sárameðhöndlunarefni úr fiskroði.
Fyrirtækið hefur hlotið vel yfir
hundrað milljónir króna í styrki,
t.d. frá Tækniþróunarsjóði. Það
veltir milljörðum árlega og eru
meira en 99% teknanna frá erlend-
um heilbrigðisstofnunum.
Guðmundur Fertram segir að
með innleiðingu DRG-kerfis fengist
betri nýting á fjármunum á heil-
brigðisstofnunum og hvati myndist
til að kaupa vörur sem eru dýrari,
en virka betur og gera spítalanum
kleift að meðhöndla fleiri sjúklinga
og útskrifa þá fyrr þannig að heild-
arkostnaður við meðhöndlun sér-
hvers sjúklings lækki. Þar með
myndist hvati til að kaupa meira af
vörum frá Kerecis og öðrum ís-
lenskum nýsköpunarfyrirtækjum.
„Spítalinn kaupir vörur frá okkur
en sambærilegir spítalar í Banda-
ríkjunum og Þýskalandi kaupa
kannski 100 sinnum meira. Kerfið
er vitlaust skrúfað saman.“
Mikilvægt að bæta kerfið
Hann leggur áherslu á að gott
fólk stýri innkaupum fyrir Land-
spítalann en bæta þurfi kerfið. Það
sé ekki síst mikilvægt þegar þjóðin
sé að eldast og fyrirsjáanleg gríð-
arleg aukning á þörf á heilbrigð-
isþjónustu. „Innkaupadeildin er
með ákveðið fjárframlag sem henni
er ætlað að sýsla með og passar
mjög vel upp á. Svo kemur kannski
ný vara eins og sáraroðið okkar
sem er dýrari en venjulegar sára-
umbúðir og þá lítur það bara út
eins og meiri kostnaður þrátt fyrir
að nýja tæknin lækki heildar-
meðhöndlunarkostnað sérhvers
sjúklings. Það er vegna þess að inn-
kaupadeildin og sjúkrahúsið í heild
er ekki skrúfað þannig saman að
markmiðið sé að framkvæma sem
flest læknisverk á ári og koma fleiri
sjúklingum í gegnum kerfið. Öll ný
tækni er bara bögg fyrir inn-
kaupadeildina.“
Fagnar frumkvæði ráðherra
Guðmundur Fertram fagnar
frumkvæði Áslaugar Örnu sem hef-
ur kynnt að styrkja eigi sérstaklega
innleiðingu nýsköpunar í heilbrigð-
isþjónustu um 60 milljónir króna.
Þá verða skilgreindar nýsköp-
unarvörur og þegar Landspítali eða
heilbrigðisstofnanir nota þær vörur
fá stofnanir beint greitt fyrir í stað
þess að nota fjármuni af fjárlögum.
„Þetta er góður plástur fyrir ís-
lensk nýsköpunarfyrirtæki þar til
DRG-kerfið verður komið í gagnið,“
segir hann.
Í svari Landspítala við fyrirspurn
Morgunblaðsins kemur fram að
fyrstu skref að þróun á fram-
leiðsluvörum Kerecis hafi verið tek-
in í náinni samvinnu við Landspít-
ala sem hafi staðið þétt við bakið á
þessari framleiðslu frá fyrstu tíð.
Viðræður um verð í gangi
„Landspítali hefur verið með inn-
kaupasamning við Kerecis frá árinu
2014 en við endurnýjun þess samn-
ings árið 2018 varð töluverð hækk-
un á þeim vörum sem Landspítali
kaupir af fyrirtækinu. Nýlega hefur
Kerecis tilkynnt um þörf fyrir enn
meiri hækkun á verðlagningu. Við-
ræður hafa verið í gangi milli aðila
um verð og ekki útséð hver nið-
urstaðan verður,“ segir í svari spít-
alans.
Þar segir enn fremur að kaup
Landspítala af vörum Kerecis hafi
verið nokkuð stöðug undanfarin ár.
Um afar sérhæfða vöru sé að ræða
og innkaupin ráðist af þeirri þörf
sem er til staðar hverju sinni.
Ríkar hagkvæmniskröfur við
innkaup á spítalanum
Í svari spítalans er ekki tekið
undir þau sjónarmið Guðmundar
Fertrams að innleiðing DRG-kerfis
gæti leitt til aukinna viðskipta við
íslensk nýsköpunarfyrirtæki.
„Vandséð er á hvern hátt DRG
komi til með auka innkaup Land-
spítala á vörum innlendra nýsköp-
unarfyrirtækja. Ríkar kröfur eru á
Landspítala að horfa til hagkvæmn-
issjónarmiða og áhersla er lögð á að
ná besta mögulega hlutfalli milli
kostnaðar og gæða í öllum inn-
kaupum.“
„Kerfið er vitlaust
skrúfað saman“
Guðmundur Fert-
ram Sigurjónsson
Nýsköpun Vörur Kerecis hafa vakið mikla athygli á síðustu árum.