Morgunblaðið - 25.05.2022, Page 1

M I Ð V I K U D A G U R 2 5. M A Í 2 0 2 2
.Stofnað 1913 . 121. tölublað . 110. árgangur .
SALES CLOUD
SÆKIR FRAM Í
ÁTTA BORGUM TILRAUNAMENNSKAN
SKEMMTILEGRI
ARNA SIF
HETJAN Í SLAG
STÓRLIÐANNA
WACKEN METAL-BATTLE 32 BESTA DEILDIN 31VIÐSKIPTAMOGGINN
Guðmundur Sv. Hermannsson
gummi@mbl.is
Tekjur sveitarfélaga, þar sem
þjóðlendur er að finna, af nýtingu
lands og landsréttinda innan þjóð-
lendna námu samtals rúmlega 20
milljónum króna á síðasta ári.
Þá hafði Vatnajökulsþjóðgarður
25 þúsund krónur í tekjur af nýt-
ingu lands og landsréttinda innan
þjóðlendna.
Þetta kemur fram í skýrslu
Katrínar Jakobsdóttur forsætis-
ráðherra, sem lögð var fram á Al-
þingi í gær.
Þjóðlendur er að finna í 38 sveit-
arfélögum og óskaði ráðuneytið
eftir upplýsingum frá þeim um
þær tekjur sem þau höfðu af nýt-
ingu þeirra á árinu 2021. Jafnframt
var óskað eftir upplýsingum um
ráðstöfun þeirra tekna af nýtingu
lands og landsréttinda innan þjóð-
lendna, sem sveitarfélög öfluðu á
árinu.
Af sveitarfélögunum svöruðu 34
þeirra fyrirspurninni, eða hartnær
89%. Alls höfðu 26 sveitarfélög eng-
ar tekjur af nýtingu lands innan
þjóðlendna á árinu 2021, eða um
76%. Þá höfðu átta sveitarfélög
tekjur innan þjóðlendna í einhverju
formi, eða 23,5%.
Fjögur sveitarfélög svöruðu ekki
fyrirspurn ráðuneytisins, þ.e. Sveit-
arfélagið Ölfus, Rangárþing ytra,
Húnaþing vestra og Akrahreppur.
Tekjur innan þjóðlendna eru mis-
miklar milli sveitarfélaga, allt frá
rúmum 35 þúsund krónum í Sveit-
arfélaginu Skagafirði í rúmar 8,2
milljónir króna í Ásahreppi.
Tekjum af nýtingu lands og lands-
réttinda innan þjóðlendna virðist að
mestu leyti varið til endurbóta, um-
sjónar eða eftirlits innan þjóð-
lendna.
Færst hefur í vöxt að sveitar-
félög geri samninga um nýtingu
lands og landsréttinda innan þjóð-
lendna í samráði við og með sam-
þykki ráðuneytisins. Er þar einkum
um að ræða skála og aðstöðu vegna
áforma um uppbyggingu í tengslum
við aukna ferðaþjónustu.
Litlar tekjur af
nýtingu þjóðlendna
- Vatnajökulsþjóðgarður hafði 25 þ.kr. í tekjur af nýtingu
Morgunblaðið/Skapti Hallgrímsson
Þjóðgarður Jökulsárgljúfur í
Vatnajökulsþjóðgarði.
Tveir landselir skutu hausnum upp úr sjónum
við Snæfellsnesið í gær og náðist þá að fanga
þessa skemmtilegu mynd af félögunum. Virð-
ast selirnir hafa kíkt upp á yfirborðið til að
njóta fallega veðursins. Líklegra er þó að
þeir hafi viljað kanna umhverfi sitt betur, en
slíkt er eðlileg hegðun hjá þessum forvitnu
dýrum og kallast á ensku spy hopping.
Forvitnir selir nutu blíðviðrisins á Snæfellsnesi í gær
Morgunblaðið/Eggert
_ Varp fálka hefur verið staðfest
í manngerðu hreiðri í
S-Þingeyjarsýslu. Um er að ræða
eitt af þremur hreiðrum sem sett
voru upp af Fálkasetri Íslands.
Tilgangurinn með gerð hreiðr-
anna er að fjölga varpstöðum inn-
an fálkaóðala í Þingeyjarsýslum.
Manngerðu hreiðrin eru stað-
sett þar sem hrafnslaupar höfðu
áður verið, en fálkinn rænir
hrafninn gjarnan hreiðri og rekur
hann í burtu af grimmd. Í
Þingeyjarsýslum hefur hröfnum
farið fækkandi og því hefur dreg-
ið úr fjölda laupa sem standa
fálkum til boða.
Á annan tug myndavéla er í
notkun í grennd við fálkahreiður
nyrðra til að fylgjast með grun-
samlegum mannaferðum. » 14
Morgunblaðið/Sigurður Ægisson
Á hreiðri Stolt fálkamóðir með unga.
Fálkunum hjálpað
við hreiðurgerð
Ragna S. Óskarsdóttir, framkvæmda-
stjóri og stofnandi sprotafyrirtækisins
Íslensks dúns á Borgarfirði eystri, ger-
ir ráð fyrir 30% söluaukningu á þessu
ári. Á síðasta ári jókst salan um 60%.
Æðardúnssængur og koddar eins
og Íslenskur dúnn framleiðir eru
sannkölluð lúxusvara. Á bak við
tekjur síðasta árs, sem voru 117
milljónir króna, eru 180 sængur og
koddar sem aðallega fóru úr landi.
Íslenskur dúnn hóf starfsemi fyrir
þremur árum og hefur vaxið mikið á
stuttum tíma. „Viðskiptavinir eru
fólk sem kann að meta hvað varan er
sjálfbær,“ segir Ragna.
»ViðskiptaMogginn
Hlýja 350-380 æðarbændur eru á
landinu að sögn Rögnu.
Dúnsæng-
ur fyrir 120
milljónir kr.