Morgunblaðið - 25.05.2022, Blaðsíða 12

12 FRÉTTIR
Erlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 25. MAÍ 2022
STOFNAÐ 1956
Glæsileg íslensk
hönnun og smíði
á skrifstofuna
Bæjarlind 8–10
201 Kópavogur
Sími 510 7300
www.ag.is
ag@ag.is
Fyrir Á. Guðmundsson starfa íslenskir, vel menntaðir
arkitektar sem hafa þróað húsgögn og hönnunargripi
sem skapa notalegt andrúmsloft. Hver hlutur ber einkenni
klassískrar hönnunar en er einnig fallegur smíðisgripur sem
er þægilegt að nota og sómir sér vel á skrifstofunni.
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Rússneski herinn herti í gær á sókn-
araðgerðum sínum í Lúhansk-héraði,
í von um að hægt yrði að umkringja
eða hertaka síðustu vígi Úkraínu-
manna í héraðinu.
Volodimír Selenskí, forseti Úkra-
ínu, sagði í ávarpi sínu til þjóðarinnar
í fyrrinótt, að næstu vikur stríðsins
yrðu erfiðar og að rétt væri að búa
sig undir það. Nefndi Selenskí sér-
staklega bæina Bakhmút, Popasna
og Severodonetsk, sem hafa orðið illa
úti í stórskotahríð Rússa að undan-
förnu.
Sergí Gaídaí, héraðsstjóri Lú-
hansk-héraðs, sagði á samskipta-
miðlinum Telegram að enn væru um
15.000 óbreyttir borgarar í Seve-
rodonetsk, austustu borginni sem
enn er á valdi Úkraínumanna. Varaði
Gaídaí við því að nú væri um seinan
að reyna að yfirgefa borgina og ráð-
lagði hann því að leita sér skjóls fyrir
stórskotahríðinni, sem væri nú nær
stanslaus.
Bardagar á litlu svæði
Helstu markmið Rússa í orrust-
unni um Donbas eru borgirnar Seve-
rodonetsk, Kramatorsk og Slóví-
ansk, en með því að hertaka þær
gætu Rússar mögulega umkringt
tugþúsundir hermanna Úkraínuhers.
Fara nú helstu bardagarnir fram á
svæðinu í kringum þessar borgir,
sem er einungis um 120 km langt frá
einum enda til annars.
Þrátt fyrir að Rússar hafi til þessa
haft yfirburði í fjölda skriðdreka,
þyrlna og annarra þungavopna, hafa
þeir hins vegar ekki haft nægan
mannafla til þess að tryggja að sókn-
arlotur þeirra nái í gegnum þéttar
varnir Úkraínumanna.
Þannig hefur sókn Rússa frá borg-
inni Isíum strandað skammt norðan
við Slóvíansk, og tilraunir til þess að
skera á birgðalínur borgarinnar við
Barvenkove hafa heldur ekki borið
árangur. Á móti hafa Rússar náð að
umkringja bæi á borð við Líman, sem
og Bakhmút sem áður var getið.
Náttúruöflin hafa verið með Úkra-
ínumönnum í liði framan af innrás
Rússa og eitt af því sem hefur að-
stoðað þá í orrustunni um Donbas er
Severskí Donets-áin, sem liggur
þvert um Donbas-héruðin og á milli
borganna þriggja sem Rússar vilja
ná. Rússar gerðu fyrr í mánuðinum
tilraun til þess að byggja brýr yfir
ána, en Úkraínumenn náðu að eyði-
leggja þær og fella í leiðinni rúmlega
400 rússneska hermenn.
Hin misheppnaða tilraun til að
komast yfir Severskí Donets-ána,
þýðir að ólíklegt er að Rússar muni
ná að hertaka Slóvíansk og Krama-
torsk. Þess í stað má eiga von á að
þeir muni nú sitja um Severodonetsk,
og gera Úkraínumenn ráð fyrir að
það umsátur muni vera á svipuðum
nótum og umsátrið um Maríupol,
sem lagði borgina nánast í rústir.
Dýrkeyptur árangur
Þegar og ef Severodonetsk fellur í
skaut Rússa, munu þeir hafa náð öllu
Lúhansk-héraði á sitt vald. Engu að
síður er enn of snemmt að tala um að
sigur Rússa í orrustunni um Donbas
sé í nánd. Báðir heraflar greiða nú
hinum þung högg en Úkraínumenn
eiga auðveldara með að kalla fram
mannafla til þess að hlaupa í skörð
þeirra sem falla.
Þá þykir tíminn vinna frekar með
Úkraínumönnum, þar sem þunga-
vopn og annar vígbúnaður streymir
nú til landsins frá vesturveldunum,
sem munu gera þeim kleift að svara
betur árásum Rússa.
Harðlínumenn í Rússlandi eru nú
þegar farnir að ókyrrast vegna stöð-
unnar, og í vikunni mátti sjá ákall
þeirra til Pútíns um að lýsa yfir al-
mennri herkvaðningu, svo Rússar
gætu mætt mannaflaskorti sínum.
Hann hefur hins vegar verið tregur
til slíkra ráða, enda eru þegar teikn
um að hátt mannfall í stríðinu til
þessa sé farið að hafa áhrif á almenn-
ingsálitið heima fyrir.
Rússar hafa því takmarkaðan tíma
til að ná fram markmiðum sínum í
orrustunni um Donbas, og er líklegt
að sóknarþungi þeirra muni fjara út,
ef ekki kemur til almennrar her-
kvaðningar fljótlega. Jafnvel þá er
vert að hafa í huga, að það tekur tíma
að þjálfa upp herlið og gera það bar-
dagahæft.
Bjartsýnn á olíubann
Dmítró Kúleba, utanríkisráðherra
Úkraínu, sagði í gær að orrustan um
Donbas væri „grimmilegur bardagi“,
og hin stærsta sem háð hefði verið í
Evrópu frá lokum síðari heimsstyrj-
aldar. Það væri því brýnt fyrir
bandamenn Úkraínu að greiða fyrir
vopnasendingum sínum til landsins
eins mikið og unnt væri.
Endurómaði hann þar orð Sel-
enskís á ráðstefnunni í Davos, en
Rússar herða á sókninni í Lúhansk
- Erfiðar vikur fram undan fyrir Úkraínu - Rússar reyna að umkringja Severodonetsk - Mannafla-
skortur háir Rússum - Kissinger leggur til að Úkraína gefi eftir land - Ótti við hungursneyð magnast
100 km
Staða herja, 23.maí kl. 19:00GMT:
24.maí, 07:00 GMT: Sprengingar/Árásir Bardagar
Ekki tæmandi lýsing, helstu atvik frá undangengnumsólarhring
Innrás Rússa í Úkraínu
RÚSSLAND
M
O
L
D
Ó
V
A
Svæði á valdi
aðskilnaðarsinna
fyrir upphaf
innrásarinnar
ÚKRAÍNA
Lúhansk
Karkív
Kerson
Saporisjía
Ódessa
Maríupol
Donetsk
Krímskagi
Innlimað af
Rússlandi 2014
Mikólaív
KÆNUGARÐUR
Dnípró
KÆNUGARÐUR
ÚKRAÍNA
Kramatorsk
Aðgerðir eða
árásir Rússa
Svæði sem
Rússar segjast
ráða yfir
Kortagögn: OSM
Heimildir: Fréttastofur AFP, Institute for the Study ofWar og Critical Threats Project AIE-hugveitunnar,
Úkraínuher
Gagnsóknir Úkraínu-
manna og svæði sem
þeir hafa frelsað
Áætlað á
valdi Rússa
Svæði þar sem
skæruliðar eru
sagðir virkir
Stjórnvöld í Tékklandi, Austurríki
og Slóveníu tilkynntu í gær um
fyrstu tilfellin af apabólunni, sem
hefur verið að dreifa sér um Evrópu
og Norður-Ameríku síðustu vikur.
Þá urðu Sameinuðu arabísku fursta-
dæmin fyrsta ríkið við Persaflóa til
að tilkynna um tilfelli.
Sögðu yfirvöld í Tékklandi að við-
komandi hefði sýnt einkenni eftir að
hafa sótt tónlistarhátíð í Antwerpen
í Belgíu fyrr í mánuðinum. Pavel
Dlouhy, yfirmaður sóttvarnastofn-
unar Tékklands, sagði í samtali við
AFP að Tékkar hefðu átt von á að
veiran bærist þangað.
Austurrísk heilbrigðisyfirvöld
sögðu að maður sem færður var á
sjúkrahús á sunnudaginn hefði
reynst smitaður, og í Slóveníu
reyndist viðkomandi hafa smitast af
veirunni á Kanaríeyjum.
Hægt að stöðva útbreiðsluna
Veiran sem veldur apabólunni er
landlæg í Afríku, en talin sjaldgæf
utan þeirrar heimsálfu. Hún er sögð
skyld veirunni sem olli bólusótt, en
veldur mun vægari einkennum.
Þau koma fram um einni til tveim-
ur vikum eftir smit, og veldur veiran
meðal annars háum hita, vöðva-
verkjum, bólgnum eitlum, hrolli,
þreytu og útbrotum sem minna á
hlaupabóluna á höndum og í andliti.
Veiran er talin dreifast með snert-
ingu við útbrotin eða með úðasmiti
frá sýktum einstaklingi.
Flestir sem smitast af apabólunni
ná sér á örfáum vikum, en eitt af-
brigði veirunnar er talið geta verið
banvænt í 10% tilfella. Flest bendir
þó til að veiran sem nú er að dreifa
sér tilheyri mildara afbrigði hennar,
sem kennt er við Vestur-Afríku, en
því fylgir innan við 1% dánarhlutfall.
Veiran getur þó lagst verr á börn og
fólk með skert ónæmiskerfi.
Alþjóðaheilbrigðisstofnunin sagði
í fyrradag að hættan á að apabólan
myndi dreifa sér víða meðal almenn-
ings í Evrópu og Norður-Ameríku
væri ekki mikil og að hægt væri að
stöðva útbreiðslu veirunnar.
Heilbrigðisyfirvöld víða um heim
fylgjast nú með útbreiðslu veir-
unnar, og hafa grunuð tilfelli hennar
komið upp í ríkjum eins og Ástralíu,
Bandaríkjunum, Belgíu, Bretlandi,
Kanada, Frakklandi, Þýskalandi,
Ísrael, Ítalíu, Hollandi, Portúgal,
Spáni og Svíþjóð.
Lítil hætta sögð
á útbreiðslu
- Apabólan greinist í fleiri löndum