Morgunblaðið - 24.06.2022, Side 32

STILLANLEG
HJÓNARÚM
MEÐ BODYPRINT DÝNU
WWW.SVEFNOGHEILSA.IS
Svefn heilsa&
PANDORA
STILLANLEGUR
HÆGINDASTÓLL
VANDAÐAR
SÆNGUROG
KODDAR Í
ÚRVALI
EITT MESTA
ÚRVAL AF
HEILSUDÝNUM
Á LANDINU
ÚRVALAF
VÖNDUÐUM
HEILSURÚMUM
GERIÐ GÆÐA- OG
VERÐSAMANBURÐ
Rósa Gísladóttir opnar kl. 17 í dag, föstudag, sýn-
inguna Safn Rósu í Listasafni Einars Jónssonar
(LEJ) en í dag eru 99 ár liðin frá opnun safnsins
sem var það fyrsta sem opnað var almenningi í
eigin húsnæði. Safnið var byggt á gjöf Einars Jóns-
sonar til þjóðarinnar sem fylgdi það skilyrði að
reisa yrði einkasafn yfir verk hans. Á sýningunni
tekst Rósa Gísladóttir á við „hugmyndina um hið
karllæga einkasafn í opinberu rými og býr til sitt
eigið safn með tilvísunum í arkitektúr og tilurð
LEJ“, eins og segir í tilkynningu.
Verk Rósu eru öll ný og sækir
hún innblástur í verk Einars en
einnig í smiðju samtíma-
manns hans, úkraínska fram-
úrstefnulistamannsins Kazim-
írs Malevitsj. Gerði hann
skúlptúra á þriðja tug síðustu
aldar sem hann kallaði „arki-
tekton“ og voru abstrakt lík-
ön sem minntu á bygg-
ingar.
Safn Rósu Gísla í safni Einars Jóns
FÖSTUDAGUR 24. JÚNÍ 175. DAGUR ÁRSINS 2022
Sími: 569 1100
Ritstjórn: ritstjorn@mbl.is Auglýsingar: augl@mbl.is
Áskrift: askrift@mbl.is mbl.is: netfrett@mbl.is
Í lausasölu 776 kr.
Áskrift 8.383 kr. Helgaráskrift 5.230 kr.
PDF á mbl.is 7.430 kr. iPad-áskrift 7.430 kr.
Anton Sveinn McKee náði þriðja besta árangri Íslend-
ings á heimsmeistaramóti í sundi í gær þegar hann
varð sjötti í 200 metra bringusundi á HM í Búdapest.
Anton sagði eftir sundið að hans aðalmarkmið á þessu
ári væri samt Evrópumótið í Róm í ágúst og að lang-
tímamarkmiðið væri að keppa á Ólympíuleikunum í
París árið 2024. »26
Anton setur stefnu á Róm og París
ÍÞRÓTTIR MENNING
Steinþór Guðbjartsson
steinthor@mbl.is
Ekki er heiglum hent að vinna á
jarðýtu, hvað þá í vegagerð á fjöllum
uppi í misjöfnu veðri, en það hefur
Gísli Heiðmar Ingvarsson, bóndi í
Dölum 1 í Hjaltastaðaþinghá á
Fljótsdalshéraði, gert í um 66 ár.
Hann verður 82 ára í sumar og er
enn að. „Ég hef verið viðflæktur
jarðýtu síðan ég var 16 ára,“ áréttar
hann. „Gísli er goðsögn á Héraði,“
útskýrir Sigurður Aðalsteinsson á
Vaðbrekku.
Vinna á jarðýtu hefur að mestu
verið áfallalaus hjá Gísla. „Ég hef
reynt að fara með gætni, þótt það
hafi stundum ekki dugað til,“ segir
hann og vísar til þess að hann sé
sennilega eini Íslendingurinn sem
hafi velt jarðýtu, en það var 1969.
„Hún skreið út á hlið í hálku uppi
á Efri-Jökuldal, stoppaði á hvolfi og
tréhúsið fór í mask. Ég átti ekki von
á því að hún myndi stoppa á hvolfi og
hugsaði með mér: guð minn góður,
nú ferst ég hér. Ég var hræddur
fyrst en svo var ég sáttur við enda-
lokin.“ Hann slapp ómeiddur og ýtan
skemmdist ekki, fyrir utan húsið.
„Það kom ekki nýtt hús á hana fyrr
en undir haustið,“ upplýsir hann.
Tóm vitleysa
Eftir á að hyggja segir Gísli að
þetta hafi verið tóm vitleysa, því
aldrei hafi átt að fara umrædda leið.
„Það voru ekki fyrirmæli frá verk-
stjóranum.“ Vegurinn upp á Efri-
Jökuldal hafi verið lokaður vegna
snjóa. Hann hafi þurft að fara langa
leið inn heiðina í miklum byl og hafi
áætlað hvar hann ætti að fara niður
á móts við Hákonarstaði. „Snjóföl
kastaðist á um nóttina, ég sá ekki
hvar voru auðir blettir og hvar svell
og þegar ég ætlaði að stoppa aðeins
skaust hún út á hliðina.“
Gísli er hættur í vegagerðinni og
heldur sig mest heima við og í ná-
grenninu. Hefur reyndar lítið farið
úr sveitinni, nema hvað hann var á
vertíð í Eyjum sem ungur maður til
að safna peningum. Hann hefur
aldrei farið til útlanda. „Það er hryll-
ingur að fara þangað,“ segir hann,
en að undanförnu hefur hann verið
að kýfa flög hjá Lindu Björk Stein-
grímsdóttur og Þorsteini Guð-
mundssyni, bændum á Ketils-
stöðum. „Hjónin eru óhemju dugleg
og samhent í sínum stórbúskap og
ég sagði honum að ég væri tilbúinn
að fara á ýtuna. Hann myndi ekki
hafa mig á henni ef honum líkaði
ekki við mig.“ Þetta ýtir undir það
sem haft var eftir Gísla í Morgun-
blaðinu 1989: „Halldór á Miðhúsum
segir að hann þekki engan meiri ýtu-
snilling á Héraði en mig. Ég bjó til
kartöflugarð fyrir hann.“
Sem ungur maður fór Gísli, sem
er ókvæntur og barnlaus, á milli
bæja með herfi og jarðýtu til að
vinna land og búa til tún fyrir bænd-
ur samfara eigin búskap. „Það sem
bjargaði mér er að ég hafði góða
konu til að sjá um bústörfin ef ég
þurfti að fara að heiman, en hún fór
til Egilsstaða, þegar ég brá búi.“
Bílakarl
Gísli er þekktur fyrir að fara vel
með tæki og tól og halda þeim í góðu
standi. „Ég hef verið mikið í bílum
og vélum og á ágæta bíla og vélar en
bíladellan er farin að minnka,“ segir
bóndinn, sem á sumrin ekur um á
Rambler, árgerð 1966, sem er eins
og nýr þótt búið sé að keyra hann
um 331 þúsund kílómetra. „Hann
kom nýr á Seyðisfjörð, ég fékk hann
1969 og hef ekki þurft að gera mikið
við hann.“ Á veturna ekur hann á
Willys-jeppa, árgerð 1989 og svo á
hann Ford-vörubíl, árgerð 1964. „Ég
hef ekkert haft við hann að gera síð-
an ég hætti bústörfum fyrir um
þremur árum.“
Heilsan hefur alla tíð verið góð,
nema hvað Gísli segist hafa verið
með svima síðan hann var spraut-
aður fyrir kórónuveirunni fyrir um
15 mánuðum, auk þess sem líkams-
hitinn hafi ekki verið réttur síðan
hann fékk þriðju sprautuna.
„Þegar ég anda að mér köldu lofti
fer hitinn niður í 34 til 35 gráður, en
ég finn ekkert fyrir svimanum, þeg-
ar ég er sestur í ýtuna.“
Goðsögn á Héraði
- Gísli H. Ingvarsson í Dölum 82 ára og enn að á jarðýtunni
- Ekur um á Rambler á sumrin og Willys-jeppa á veturna
Morgunblaðið/Sigurður Aðalsteinsson
Kraftur Gísli á Catepillar H 6-jarðýtu í vinnu hjá Þorsteini á Ketilsstöðum.
Á ferðinni Gísli ekur á gömlum
Rambler fyrir austan á sumrin.