Morgunblaðið - 27.08.2022, Síða 28

28 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. ÁGÚST 2022
AKUREYRARKIRKJA | Guðsþjónusta kl. 11.
Prestur er Hildur Eir Bolladóttir. Félagar úr Kór
Akureyrarkirkju syngja. Organisti er Eyþór Ingi
Jónsson.
ÁRBÆJARKIRKJA | Sumarhelgistund kl. 11.
Félagar úr kór Árbæjarkirkju syngja undir stjórn
Krisztinu Kalló Szklenár og sr. Petrína Mjöll Jó-
hannesdóttir prédikar og þjónar fyrir altari.
ÁSKIRKJA | Messa kl. 13. Sr. Sigurður Jóns-
son prédikar og þjónar fyrir altari. Kór Áskirkju
syngur. Organisti er Bjartur Logi Guðnason.
Kaffisopi eftir messu.
Guðsþjónusta á hjúkrunarheimilinu Skjóli kl.
14.15 í umsjá sr. Sigurðar Jónssonar og Bjarts
Loga Guðnasonar organista. Almennur söngur.
Vandamenn og vinir heimilisfólks velkomnir
með sínu fólki.
BESSASTAÐAKIRKJA | Sumarmessur í
Garðakirkju alla sunnudaga kl. 11. Bessastaða-
sókn tekur þátt í Sumarmessunum.
Sjá Garðakirkja hér í síðunni.
BREIÐHOLTSKIRKJA | Guðsþjónusta kl. 11.
Prestur er Magnús Björn Björnsson. Organisti er
Örn Magnússon. Veitingar eftir guðsþjónustuna.
Guðsþjónusta Alþjóðlega safnaðarins í Breið-
holtskirkju kl. 14. Guðsþjónusta á farsi. Prestur
Soroush Hojati. Kaffisopi eftir guðsþjónustuna.
BÚSTAÐAKIRKJA | Sunnudag kl. 20 verður
síðasta kvöldmessa sumarsins í Bústaðakirkju,
áður en við skiptum yfir í haustgírinn. Heimilis-
legt helgihald með bænum, söng og hugleið-
ingu. Svava Kristín Ingólfsdóttir messósópran
syngur og leiðir söng undir stjórn Jónasar Þóris
kantors. Þorvaldur Víðisson leiðir stundina
ásamt messuþjónum. Að viku liðinni hefst
barnastarfið, fjölskyldumessa 4. september kl.
11 og fyrsta barnamessa vetrarins 11. sept-
ember kl. 11.
DIGRANESKIRKJA | Messa sunnudag kl. 11,
prestur er Sunna Dóra Möller. Organisti er Sól-
veig Sigríður Einarsdóttir. Bryndís Guðjónsdóttir
leiðir söng. Veitingar að messu lokinni Hjalla-
kirkja kl. 17. Prestur er Sunna Dóra Möller.
Matthías V. Baldursson leiðir söng ásamt Lof-
gjörðarhóp Hjallakirkju.
DÓMKIRKJAN | Messa kl. 11, prestur er
Sveinn Valgeirsson og Dómkórinn syngur.
FELLA- og Hólakirkja | Næsta sunnudag verð-
ur messa í Fella- og Hólakirkju kl. 17. Sr. Jón
Ómar Gunnarsson þjónar fyrir altari og prédikar
og Arnhildur Valgarðsdóttir organisti leiðir tón-
listina.
FRÍKIRKJAN Reykjavík | Guðsþjónusta
sunnudag kl. 14. Dr. Sigurvin Lárus Jónsson
prestur Fríkirkjunnar þjónar fyrir altari. Hljóm-
sveitin Mantra og Sönghópurinn við Tjörnina
leiða sönginn ásamt Gunnari Gunnarssyni.
Fermingarbörn og fjölskyldur þeirra eru hvött til
að mæta.
GARÐAKIRKJA | Síðasta sumarmessan í
Garðakirkju þetta sumarið kl. 11. Sr. Aldís Rut
Gísladóttir þjónar. Margrét Gísladóttir ræðir um
að koma sér aftur í rútínu og veitingar að messu
lokinni í hlöðunni að Króki.
Messunni verður streymt beint á Facebooksíð-
unni Sumarmessur í Garðakirkju. Sumarmessur
eru samstarfsverkefni kirknanna á Álftanesi,
Garðabæ og í Hafnarfirði.
GRAFARVOGSKIRKJA | Kaffihúsamessa kl.
11. Messuformið er létt og einfalt. Sr. Guðrún
Karls Helgudóttir þjónar. Kór Grafarvogskirkju
leiðir söng. Organisti er Hákon Leifsson. Kaffi
og meðlæti.
GRENSÁSKIRKJA | Messa 28. ágúst kl. 11.
Eva Björk Valdimarsdóttir þjónar ásamt messu-
þjónum, Ásta Haraldsdóttir organisti spilar og
Kirkjukór Grensáskirkju leiðir messusöng.
GUÐRÍÐARKIRKJA í Grafarholti | Guðsþjón-
usta 28. ágúst kl. 11. Sr. Leifur Ragnar Jónsson
þjónar fyrir altari og prédikar. Tindatríóið ásamt
Kór Guðríðarkirkju syngur. Fermingarbörn
næsta vors sérstaklega boðin velkomin. Stuttur
kynningarfundur að guðsþjónustu lokinni.
HALLGRÍMSKIRKJA | Messa kl. 11. Prestur
er Sigurður Árni Þórðarson. Messuþjónar að-
stoða. Félagar úr Kór Hallgrímskirkju syngja.
Organisti er Steinar Logi Helgason. Eftir messu:
Listaspjall um verkið Brynjur eftir Steinunni Þór-
arinsdóttur. Ensk messa kl. 14. Prestur er
Bjarni Þór Bjarnason. Organisti er Matthías
Harðarson.
HÁTEIGSKIRKJA | Messa kl. 11. Prestur er Ei-
ríkur Jóhannsson. Organisti er Guðný Einars-
dóttir. Marta Kristín Friðriksdóttir leiðir söng og
syngur einsöng. Kaffi og djús á ganginum eftir
messu.
HJALLAKIRKJA Kópavogi | Messa í Digra-
neskirkju sunnudag kl. 11. Prestur er Sunna
Dóra Möller. Organisti er Sólveig Sigríður Ein-
arsdóttir. Bryndís Guðjónsdóttir leiðir söng. Veit-
ingar að messu lokinni Hjallakirkja kl. 17. Prest-
ur er Sunna Dóra Möller. Matthías V.
Baldursson leiðir söng ásamt Lofgjörðarhóp
Hjallakirkju.
HJÚKRUNARHEIMILIÐ Skjól | Guðsþjónusta
kl. 14.15 í umsjá sr. Sigurðar Jónssonar og
Bjarts Loga Guðnasonar organista. Almennur
söngur. Vandamenn og vinir heimilisfólks vel-
komnir með sínu fólki.
KEFLAVÍKURKIRKJA | Sumarmessa sunnu-
dag kl. 20. Félagar úr Kór Keflavíkurkirkju syngja
undir stjórn Arnórs Vilbergssonar, organista. Sr.
Erla Guðmundsdóttir leiðir kvöldstundina.
KIRKJUBÆJARKIRKJA | Á sunnudag er
messa kl. 14. Prestur er Þorgeir Arason. Org-
anisti er Tryggvi Hermannsson. Kór Kirkjubæjar-
og Sleðbrjótskirkna syngur. Minnum á kaffisölu
Kvenfélagsins í Tungubúð eftir messu.
KIRKJUVOGSKIRKJA Höfnum | Síðsumars-
messa í Keflavíkurkirkju kl. 20. Njarðvíkur-
prestakall tekur þátt í Sumarmessunum á Suð-
urnesjum.
Sjá Keflavíkurkirkju hér í síðunni.
KÓPAVOGSKIRKJA | Guðsþjónusta kl. 11. Sr.
Sjöfn Jóhannesdóttir kvödd eftir þjónustu við
Kársnessöfnuð frá árinu 2020. Sr. Sjöfn prédik-
ar og fyrir altari þjóna sóknarprestur, prestur og
djákni safnaðarins. Kór Kópavogskirkju syngur
undir stjórn Lenku Mátéová, kantors kirkjunnar.
LANGHOLTSKIRKJA | Messa kl. 11, sr. Sig-
urður Jónsson þjónar. Vera Hjördis Matsdóttir
og Bryndís Guðjónsdóttir syngja við undirleik
Magnúsar Ragnarssonar organista. Léttur há-
degismatur í safnaðarheimilinu að messu lok-
inni.
LAUGARNESKIRKJA | Kvöldmessa kl. 20. El-
ísabet Þórðardóttir organisti stýrir almennum
safnaðarsögn. Sr. Davíð Þór Jónsson þjónar fyrir
altari og spilar á saxófón. Fermingarbörn ársins
2023 og foreldrar þeirra eru sérstaklega boðuð
til stundarinnar. Eftir messuna verður fundur í
safnaðarheimili kirkjunnar þar sem rætt verður
um fermingarstarf vetrarins.
Athugið óhefðbundinn messutíma.
LINDAKIRKJA í Kópavogi | Sunnudagaskóli
kl. 11. Guðsþjónusta kl. 20. Kór Lindakirkju
leiðir lofgjörð undir stjórn Óskars Einarssonar.
Sr. Guðmundur Karl Brynjarsson þjónar.
MOSFELLSKIRKJA | Dagskrá í tilefni bæj-
arhátíðarinnar Í túninu heima, Mosfellsbæ.
Kyrrðarbæn- og biblíuleg íhugun í og við Mos-
fellskirkju kl. 18. Létt hressing í boði. Umsjón:
Bylgja Dís Gunnarsdóttir og sr. Henning Emil
Magnússon. Kvöldmessa kl. 20. Sr. Henning
Emil Magnússon prédikar og þjónar fyrir altari
og Þórður Sigurðarson leiðir tónlistina.
NESKIRKJA | Messa kl. 11. Félagar úr Kór
Neskirkju leiða safnaðarsöng. Organisti er
Steingrímur Þórhallsson. Prestur er Skúli S.
Ólafsson. Kaffiveitingar eftir messu á Torginu.
NJARÐVÍKURKIRKJA Innri-Njarðvík | Síð-
sumarsmessa í Keflavíkurkirkju kl. 20. Njarðvík-
urprestakall tekur þátt í Sumarmessunum á
Suðurnesjum. Sjá Keflavíkurkirkju hér í síðunni.
ÓHÁÐI SÖFNUÐURINN | Fyrirbænaguðsþjón-
usta sunnudag kl. 20, athugið breyttan messu-
tíma. Sr. Pétur þjónar og Kristján Hrannar sér
um kór og tónlist. Ólafur mun að venju taka vel á
móti kirkjugestum. Maul eftir messu.
SELFOSSKIRKJA | Fjölskyldumessa sunnu-
dag kl. 11. Kynning á safnaðarstarfi vetrarins
eftir messu. Umsjón með stundinni hafa Guð-
björg Arnardóttir, Edit A. Molnár og Sjöfn Þór-
arinsdóttir.
SELJAKIRKJA | Dr. Sigurjón Árni Eyjólfsson
predikar og þjónar fyrir altari. Félagar úr Kór
Seljakirkju leiðir söng og Douglas A. Brotchie
leikur á orgelið.
SELTJARNARNESKIRKJA | Uppskeruguð-
sþjónusta kl. 11. Allir sálmarnir verða í dúr. Sr.
Bjarni Þór BJarnason þjónar. Friðrik Vignir Stef-
ánsson er organisti. Félagar úr Kammerkór Sel-
tjarnarneskirkju leiða almennan safnaðarsöng.
Kaffiveitingar eftir athöfn í safnaðarheimlinu.
Hinn árlegi grænmetismarkaður verður í safn-
aðarheimilinu eftir guðsþjónustu. Hver einasta
króna sem kemur inn rennur til innanlandsað-
stoðar Hjálparstarfs kirkjunnar. Morgunkaffi á
miðvikudag kl. 9 í safnaðarheimilinu.
STRANDARKIRKJA | Uppskeruguðsþjónusta
verður á sunnudag kl. 11. Kór Þorláks- og Hjalla-
kirkju leiðir almennan söng undir stjórn Esterar
Ólafsdóttur, organista. Sr. Sigríður Munda Jóns-
dóttir þjónar. Vinsamlegast athugið breyttan
messutíma.
VÍDALÍNSKIRKJA | Síðasta sumarmessan í
Garðakirkju þetta sumarið kl. 11. Vídalínskirkja
tekur þátt í Sumarmessunum. Sjá Garðakirkja
hér á síðunni.
VÍÐISTAÐAKIRKJA í Hafnarfirði | Sumar-
messur í Garðakirkju alla sunnudaga kl. 11.
Víðistaðakirkja tekur þátt í Sumarmessunum.
Sjá Garðakirkju hér á síðunni.
YTRI-Njarðvíkurkirkja | Síðsumarsmessa í
Keflavíkurkirkju kl. 20. Njarðvíkurprestakall tek-
ur þátt í Sumarmessunum á Suðurnesjum.
Sjá Keflavíkurkirkju hér í síðunni.
Morgunblaðið/Sigurður Ægisson
Auðkúlukirkja við Svínavatn, Austur-Húnavatnssýslu.
Messur á morgun
Árið 1904 hófst í
London sýning á leik-
ritinu um Pétur Pan,
dreng sem gat vaxið
líkamlega en ekki
andlega og gat flogið
um himingeiminn
með vinkonu sinni
Vöndu og fleiri krökk-
um sem í sögunni
flugu í Hvergiland
(draumaland) þar sem
þau fundu sjóræningjaforingjann
Krók kaftein og fleiri illmenni. Sagan
kom út í barnabók 1911 og var mynd-
in sýnd á Íslandi upphaflega um
1953.
Sagan um Pétur Pan hefur um
langt skeið verið notuð sem lýsing á
heilkenni og afleiðingum þess þegar
venjulegt fólk tekur upp á að lifa í
veruleika Péturs Pan og er á ensku
kallað „Peter Pan Syndrome“ eða
heilkenni. Þetta heilkenni var upp-
haflega kynnt til sögunnar í bók
Dans Kileys 1983.
Pétur Pan-heilkennið telst vera al-
varleg sjálfsblekking þar sem fólk lif-
ir og hrærist í ímynduðum heimi
(Hvergilandi) – í stað raunveruleik-
ans. Hrein blekking verður raun-
veruleikinn í huga fólksins. Fólk get-
ur ekki lengur glímt við hin raun-
verulegu verkefni. Heilkennið er
hvorki viðurkennt opinberlega af
WHO né DSM-5-tölfræðihandbók-
inni sem veikindi.
Sum helstu einkennin eru talin
vera: 1) Vandamál við langtímaplön.
2) Láta aðra sjá fyrir sér. 3) Metn-
aðarleysi og áhugaleysi. 4) Erfið-
leikar við ákvarðanatöku. 5) Peninga-
vandræði. 6) Flótti frá
raunveruleikanum.
Það er hluti af lífi
okkar að geta skroppið í
frí og gleymt okkur um
stund frá lífsins ólgusjó
– skreppa aðeins í
Hvergiland og hitta
Pétur Pan og Vöndu,
jafnvel Krók kaftein og
illmenni hans, en koma
síðan aftur endurnærð
og taka aftur upp slag-
inn við lífið og tilveruna.
Þetta er eðlilegt ástand
enda kemur fólk aftur til baka úr frí-
inu – inn í kaldan raunveruleikann.
Þeir sem hins vegar dvelja árið um
kring í Hvergilandi eru í miklum
vandræðum og festast algerlega í
þessu ástandi.
Iðulega lenda ýmsir málaflokkar í
stjórnkerfinu hjá okkur í vandræðum
og er af nógu að taka. Má þar nefna
heilbrigðismálin. Stefán Ólafsson
skrifaði 6. ágúst 2022 grein í Kjarn-
ann og spurði hvort heilbrigðiskerfið
væri í góðu lagi, https://kjarninn.is/
skodun/er-heilbrigdiskerfid-i-godu-
lagi/, þar sem hann rekur vangetu ís-
lenska heilbrigðiskerfisins. Í sam-
antekt Eurostat yfir styrkleika heil-
brigðiskerfa kemur fram að íslenska
heilbrigðiskerfið sé með hlutfallslega
lengstu biðlista yfir aðgerðir í Evr-
ópu. Þessi staða dregur fram þá stað-
reynd að ríkisvaldið hefur nær öll
einkenni „Pétur Pan“-heilkennisins
varðandi heilbrigðiskerfið, svo sem
gagnslaus langtímaplön, aðrir en rík-
ið eigi að sjá um veika fólkið (til dæm-
is einkaaðilar), metnaðarleysi,
ákvarðanafælni, peningavandræði og
flótta frá raunveruleikanum.
Það er óhugnanlegt að ástand
kerfisins sem á að reka heilbrigðis-
kerfið sé slíkt sem raun virðist bera
vitni. Ofan á allt saman eru kjör
starfsmanna heilbrigðisstofnana
þannig að heilbrigðisstarfsfólk flýr
bág kjör og mikið vinnuálag. Afleið-
ingarnar eru meðal annars að um eða
yfir átta þúsund manns bíða eftir að-
gerðum.
Þetta er þó bara barnaleikur í sam-
anburði við byggingu Nýs Landspít-
ala sem Morgunblaðið fjallaði um á
forsíðu 20. ágúst 2022. Fyrir um 22
árum voru Landspítali og Sjúkrahús
Reykjavíkur sameinuð og í gang fór
ferli um byggingu nýs landspítala í
miðbæ Reykjavíkur. Árið 2015 veitti
ríkisvaldið fjármagn í að fullhanna
meðferðarkjarna spítalans en 2021
voru rannsóknarhús, bílastæða- og
tæknihús enn á hönnunarstigi og
13% lokið af meðferðarkjarna. Fram-
kvæmdin er því nánast á byrjunar-
stigi 22 árum eftir sameiningu
sjúkrahúsanna og um 12 árum eftir
að NLSH var stofnað.
Alþingi samþykkti með lögum nr
64/2010 að stofna opinbert hluta-
félag: Nýr Landspítali ohf. (NLSH)
https://www.nlsh.is/um-nlsh/um-
nlsh/. Markmið félagsins samkvæmt
lögunum var að standa að nauðsyn-
legum undirbúningi og útboði nýrrar
byggingar Landspítala en um bygg-
ingu og framkvæmdir spítalans skuli
fara að lögum nr. 84/2001 um skipan
opinberra framkvæmda. Opinberar
framkvæmdir heyra undir fjármála-
ráðherra en Framkvæmdasýslan fer
með yfirstjórn verklegra fram-
kvæmda. NLSH er því eins konar
„skúffa“ í rekstri Framkvæmda-
sýslunnar og Ríkiskaupa. Eitthvað
virðist því hafa skolast til um hver
ætti að gera hvað – eða menn ekki
lesið lögin.
Nýja opinbera hlutafélagið NLSH
virðist hafa ráðist í að hreiðra um sig
í afgirtum fílabeinsturni á spítalalóð-
inni með milljarða tilkostnaði þótt
lögin hafi einungis gert ráð fyrir að
þeir myndu undirbúa útboð fram-
kvæmdanna. Þetta var mjög snögg
hraðferð inn í Hvergiland fyrir hóp
fólks með silkihúfur sem snaraði sér
á ríkisspenann – og í algerlega vernd-
uðum og afgirtum fílabeinsturni. Ár-
ið 2021 greiddi ríkissjóður sex millj-
arða framkvæmdafé inn í NLSH og
af þeim peningum fóru rúmlega 900
milljónir í launakostnað hjá fíla-
beinsturni NLSH eða um 15% af
framkvæmdakostnaði sjúkrahússins
það árið.
Svona hraðferð og peningaaustur
fá ekki þessir átta þúsund sjúklingar
sem nú bíða læknisaðgerða, hvað þá
þeir sem bætast við.
Samkvæmt Morgunblaðinu er búið
að tryggja að ekki verði lokið við spít-
alann fyrr en í fyrsta lagi 2027 eða
2028 og er þetta þó fullyrt með fyr-
irvara, enda bara viðbygging við
gamla Landspítalann.
Eftir Sigurð
Sigurðsson »… óhugnanlegt
ástand kerfisins sem
á að reka heilbrigðis-
kerfið, sem er þó barna-
leikur í samanburði við
byggingu Nýs Land-
spítala og NLSH-
leikritið.
Sigurður Sigurðsson
Höfundur er B.Sc./M.Phil.-
byggingarverkfræðingur.
Pétur Pan-heilkennið og heilbrigðiskerfiðVelvakandi
Svarað í síma 569-1100 frá kl. 10-12.
Í tilefni af fréttum af ágengni máva á
ýmsum stöðum á höfuðborgarsvæð-
inu datt mér í hug eftirfarandi að-
ferð til að draga úr ágangi frekustu
máva. Aðferðin er sú að setja svefn-
lyf í kjötsag og staðsetja ílátið uppi á
húsþaki og festa vel. Síðan gætu
ákveðnir menn tekið vissa tegund
máva úr umferð en látið aðra vakna
jafngóða eftir svefninn. Þetta er að
sjálfsögðu þekkt aðferð og þarfnast
ekki nánari útfærslu.
Norðlendingur.
Ágengir
mávar
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon