Víkurfréttir - 19.01.2022, Side 10

STAPAVELLIR 16-28
260 REYKJANESBÆ
Brynja - Hússjóður Öryrkjabandalagsins óskar eftir
tilboðum í að byggja og fullgera sjö íbúða raðhús á
einni hæð samkvæmt teikningum að Stapavöllum
16-28, Reykjanesbæ. Um er að ræða 72 m2 til 93 m2
íbúðir, samtals um 535 m2.
• Húsinu skal skila fullgerðu ásamt
lóð þann 1. júní 2023.
• Skilatími tilboða er 8.2.2021 kl. 11:00.
Frekari upplýsingar um útboð og útboðsgögn skal
senda á gusti@tov.is
Brynja – Hússjóður ÖBÍ er sjálfseignarstofnun sem hefur þann
tilgang að eiga og reka íbúðarhúsnæði fyrir öryrkja sem leitast er
við að leigja gegn eins hóegu gjaldi og kostur er. Sjóðurinn á og
rekur um 830 íbúðir um land allt.
ÚTBOÐ
Eitt allra hollasta snakkið á markaðnum í dag er harðfiskur. Suður í Sandgerði er framleiddur harð-
fiskur undir vörumerkinu „Stafnes harðfiskur“ og er sagður einn sá besti á markaðnum í dag. Það
eru smábátasjómennirnir Halldór Ármannsson, Jón Jóhannsson og Óskar Haraldsson sem standa að
harðfiskframleiðslunni meðfram því að róa til fiskjar.
Rætt er við þá félaga í Suðurnesja­
magasíni Víkurfrétta í þessari viku
en þátturinn er á dagskrá Hring­
bautar og vf.is á fimmtudagskvöld
klukkan 19:30.
Í Suðurnesjamagasíni höfum við
hjá Víkurfréttum óskað eftir ábend­
ingum frá áhorfendum um áhuga­
vert efni í þáttinn og áhorfendur
hafa einmitt hvatt okkur til að kíkja
í harðfiskvinnslu í Sandgerði og fá
leyndarmálið á bak við það sem
áhorfendur segja vera besta harð­
fisk á Íslandi. Þar eru þremenningar
sem sækja fisk á miðin á tveimur
bátum og vinna svo hluta hans í úr­
vals harðfisk
Halldór Ármannsson segir í viðtali
við Víkurfréttir harðfiskvinnsluna
vera hálfgerð geimvísindi. Tryggja
þurfi 100% gæði hráefnis alla leið
frá því fiskurinn kemur úr sjó og þar
til honum hefur verið pakkað sem
harðfiski í neytendapakkningar.
Kæling skiptir gríðar miklu máli.
Þegar fiskurinn er svo kominn í
þurrkklefann er það rakastigið sem
er mikilvægast. Þurrkunin er flókin.
Þar eru tölvustýringar mikilvægar og
rakastig utandyra getur haft áhrif á
þurrkunina. Þannig gera miklar rign­
ingar þurrkun á harðfiski erfiðari,
svo eitthvað sé sagt. Síðasta sumar
hér á suðvesturhorninu var t.d. ekki
hliðhollt þeim sem stóðu í þurrkun
á fiski.
Stafnes harðfiskur er eingöngu
seldur í gegnum netið á stafnes.
is. Það er þó ein undantekning þar
sem verslunin Kostur í Njarðvík er
eina verslunin sem býður vöruna
til sölu. Stafnes Harðfiskur er ekki
bara góður, hann er líka í fallegum
umbúðum. Ekki þarf að nota skæri
til að opna pokann. Til að tryggja
ferskleika vörunnar þá eru pokarnir
einnig með þægilegum loka, eða Zip­
lock.
Hvert er leyndarmálið á bak við
góðan harðfisk?
„Ég segi að leyndarmálið sé hráefnið.
Það þarf að hugsa um fiskinn alveg
frá því hann er tekinn af línunni,
blóðga og koma fiskinum sem fyrst
í kælingu. Það er lykilatriði að hrá­
efnið sé gott.“
Mörgum þykir harðfiskur vera dýr
vara. Hver er ástæðan fyrir því?
„Það ræðst af því sem kemur út úr
því sem er verið að verka. Ef þú ert
með eitt tonn af bolfiski upp úr sjó
þá færðu 60 til 70 kíló af harðfiski úr
því þegar upp er staðið sem er 6–7%
nýting.“
Við höfum heyrt að þið séuð að
bjóða einn besta harðfiskinn á
landinu en hvert er kílóverðið hjá
ykkur?
„Í dag er það ellefu til tólf þúsund
krónur. Bændurnir eru að selja beint
frá býli en við seljum beint frá bát.
Við veiðum fiskinn sjálfir, verkum
hann alla leið og skilum vörunni frá
okkur í neytendapakkningum.“
Það er handavinna á bak við þetta
hjá ykkur?
„Já. Við erum trillukarlar, eða smá­
bátakarlar, og ekki að róa marga
róðra í mánuði og vantaði einhverja
hliðarafurð til að hafa eitthvað að
gera með útgerðinni. Þetta hentar
mjög vel með þegar við erum ekki
að róa nema einn til tvo róðra í viku.
Það er fínt að dunda við að flaka og
græja fiskinn eftir pöntunum.“
Hvaða stærð af fiski er mest notuð
í harðfiskinn?
„Við erum að nota smæstu ýsuna
sem við erum að fá. Við erum að
nota ýsu sem er 800 til 900 grömm
og upp í 1.200 til 1.400 grömm.
Annar fiskur hjá okkur fer á mark­
aðinn. Þetta er að nýtast vel hjá
okkur svona.“
Þú ert með bát og félagar þínir
með annan. Eruð þið að nýta fisk
af báðum þessum bátum í harðfisk-
gerðina?
„Já, við erum að nýta alla smáýsuna
af okkur báðum. Við höfum hins
vegar lítið verið að róa undanfarið
út af veðrum og svo eru það kvóta­
málin. Það er erfitt að fá leigðan fisk.
Þetta er því lúxusvandamál í dag að
við önnum ekki eftirspurn eftir harð­
fiski og við erum í vandræðum að fá
leigðan kvóta til að geta veitt. Þar af
leiðandi komumst við lítið á sjó og
getum lítið framleitt.“
Eru margir trillukarlar að verka
harðfisk?
„Já, ég veit um nokkra. Á Borgarfirði
eystri veit ég um framleiðanda, sem
og á Breiðdalsvík. Þá er Stjörnu­
fiskur í Grindavík með fisk frá smá­
bátasjómönnum. Svo eru til stærri
vinnslur sem eru að fá hráefni frá
mörkuðum. Það er hins vegar ekki
auðvelt að fá hráefni í harðfisk í dag.
Fiskurinn er dýr í innkaupum.“
En þetta er holl vara, hollt snakk.
„Já, þetta er mjög holl vara og þú
færð ekki hreinna prótein úr fiski og
við harðfiskframleiðsluna ertu búinn
að þurrka allan vökva úr fiskinum
og bara kominn í 5 til 7% af því sem
upphaflega hráefnið var. Svo erum
við líka að nota salt frá Lífsalti þar
sem er miklu minna natríum. Það
er 60% natríum í því, sem er mikið
minna en í venjulegu salti og því
góð vara fyrir fólk sem er með háan
blóðþrýsting. Eigum við ekki bara að
flokka þetta undir hollustuvöru?“
Þetta er allt línufiskur sem þið eruð
að nota og hráefnið verður ekki
mikið betra?
„Þú færð ekki betra hráefni en það
sem við erum að veiða, bæði hand­
færafisk og þennan fisk af línunni.
Þetta er ekki mjög löng lína sem
við erum með þannig að við erum
ekki lengi að draga hana. Menn eru
komnir í land sex til átta tímum eftir
að þeir fara í róður – og handfæra­
fiskurinn er besta hráefni sem þú
getur fengið.“
Nú varst þú í forsvari fyrir Land-
samband smábátaeigenda í nokkur
ár. Hvernig upplifir þú stöðuna hjá
trillukörlum í dag?
„Ég held að hún sé búin að þrengjast
undanfarin ár. Það er alltaf að verða
erfiðara að fá leigðan kvóta. Stórút­
gerðin er mikið að kaupa upp þessa
minni báta og kvótann. Þeir eru
orðnir það stórir og öflugir stærstu
bátarnir í smábátakerfinu þannig
að staðan er orðin mjög þröng fyrir
smábátasjómenn í dag. Það er eigin­
lega bara stórútgerðin sem er með
þessar heimildir á höndunum í dag.“
„Þetta er bara eins og nautakjöt beint frá býli, þetta er bara fiskur
beint í poka,“ segir Óskar Haraldsson, skipstjórinn á Adda Afa GK,
sem var að pakka Stafnes harðfiski ásamt skipsfélaga sínum,Jóni
Jóhannssyni. Þeir vinna harðfisk í samvinnu við Halldór Ármannsson
sem á bátinn Guðrúnu Petrínu GK.
„Það er gaman af þessu og fínt fyrir
okkur að vinna í þessu á milli þess
sem við erum að róa til fiskjar,“ segir
Óskar.
Menn tala um gæðin á þessum
harðfiski ykkar.
„Já, við getum sagt að þau séu alveg
upp á tíu,“ segir Jón. „Við kælum hrá­
efnið vel og fylgjum því alla leið úr
sjó og hingað inn í hús þar sem það
er verkað eftir bestu gæðastöðlum
alla leið í poka,“
Er ekki ágætt í upphafi nýs árs að
vekja athygli á hollu snakki?
„Það er fínt í hófi að borða þetta á
kvöldin. Ég veit ekki hvað meðal­
maður getur borðað mikið af þessu
en þú færð ekki mikið hollari vöru,“
segir Jón og Óskar bætir við: „Þetta
er skárra en karföfluflögur,“ og hlær.
Og talandi um harðfisk, þá borða
margir hann með íslensku smjöri og
notað mikið af því. Jón er á því að
það eigi að hafa harðfisk og smjör til
helminga.
Smáýsan verður að
úrvals hollustusnakki
GÆÐIN ALVEG
UPP Á TÍU
– segja sjómennirnir af Adda Afa GK
Jón, Halldór og Óskar
með harðfiskinn
góða frá Stafnesi. Til
hægri má sjá nývölsuð
þurrkuð ýsuflökin.
Óskar og Jón valsa ýsuna fyrir pökkun. Að ofan má sjá umbúðir
Stafnes harðfisks með ýsu og þorski. VF-myndir: Páll Ketilsson
10 // vÍkurFrÉttir á SuðurnESjuM Í 40 ár